Eredoctoraten KU Leuven

Ter gelegenheid van haar Patroonsfeest reikt de KU Leuven vijf eredoctoraten uit aan personen die op wetenschappelijk en/of maatschappelijk vlak een zeer vooraanstaande plaats innemen.

 

ertl.jpgProfessor Gerhard Ertl (°1936) studeerde Fysica en Fysische Chemie aan de universiteiten van Stuttgart, Parijs en München waar hij in 1965 een doctoraat in de wetenschappen behaalde. Na aanstellingen als directeur van het instituut voor fysische chemie van de Universiteit van Hannover (1968-1973) en van de Universiteit van München (1973-1986) werd hij directeur van het Fritz-Haber instituut van de Max-Planck Gesellschaft (1986-heden). Hij was gasthoogleraar aan de Universiteit van Californië in Berkeley en aan het California Institute of Technology. Het onderzoek van professor Ertl situeert zich aan de raakvlakken van fysica, chemie en "chemical engineering". Voor zijn pioniersarbeid over elementaire reacties en dynamica aan oppervlakken en heterogene katalyse werd hij veelvuldig internationaal gelauwerd met als belangrijkste onderscheidingen de Leibniz-prijs, de Japan-Prize (1992), de Wolf-prijs (1998) en de Karl Ziegler-prijs (1998).

De KU Leuven kent hem het eredoctoraat toe voor zijn fundamentele bijdrage betreffende het verloop van een reactie op moleculaire schaal. Door het combineren van informatie verkregen op basis van zowel tijd- als ruimtegeresolveerde methoden kon hij aantonen dat de dynamica van zeer kleine elementaire stappen in heterogene katalyse sleutelelementen zijn om grootschalige chemische processen te modelleren.

 

kasper.jpgKardinaal Walter Kasper (°1933) studeerde filosofie en theologie in Tübingen en München, en behaalde in 1964 zijn Habilitation met een standaardwerk over F.W.J. Schelling. Hij doceerde dogmatische theologie aan de Faculteit Godgeleerdheid van de universiteit van Münster (1964-1970) en van de Eberhard-Karls Universiteit van Tübingen (1970-1989).
Hij is een theoloog met internationale uitstraling, een eminent vertegenwoordiger van de postconciliaire theologie. Als theoloog staat Walter Kasper bewust maar kritisch in de lijn van de grote en rijke Tübingse traditie, die gekenmerkt is door openheid, wetenschappelijkheid en kerkelijkheid van haar theologiebeoefening. Ook zijn aandacht voor de fundamentele historiciteit van geloof en geloofsuitdrukkingen is een belangrijke karakteristiek van zijn denken. W. Kasper gaat een open maar kritisch gesprek aan met de grote uitdagingen van de Verlichting, de (post)moderniteit, pluralisme en atheïsme.
Hij was bisschop van het diocees Rottenburg-Stuttgart (1989-1999). In 1999 werd hij Secretaris, en in 2001 Voorzitter van de Pauselijke Raad voor de Bevordering van de Christelijke Eenheid en de Commissie voor de Religieuze Relaties met de Joden. De KU Leuven kent hem het eredoctoraat toe voor het geheel van zijn wetenschappelijk oeuvre en voor de brugfunctie die hij als theoloog heeft vervuld om het gesprek te stimuleren tussen kerk en wereld, tussen de christelijke kerken onderling, en tussen de wetenschappelijkheid en de kerkelijkheid van de theologie.

 

kai.jpgProfessor Kai Simons (°1938) behaalde de diploma's van geneeskunde en doctor in de wetenschappen aan de universiteit van Helsinki. Hij specialiseerde in virologie, biochemie en cel biologie in Helsinki, in het Rockefeller Instituut in New York en in het European Molecular Biology Laboratory (EMBL) in Heidelberg. Hij was coördinator voor het celbiologie-programma van het EMBL (1982-1998). In 1998 werd hij directeur van het Max Planck Instituut voor Moleculaire Celbiologie in Dresden. Hij is gastprofessor geweest aan de universiteit van Heidelberg (1984), Columbia University (1989), Harvard University (1996) en de University of California (1998). Hij is lid van de Amerikaanse Academie voor de Wetenschappen en voorzitter van de European Life Scientist Organisation (ELSO).
Het onderzoek van professor Kai Simons situeert zich in de fundamentele celbiologie, en zijn werk heeft in grote mate bijgedragen tot het begrijpen van de polariteit van cellen en het onstaan van microdomeinen in de celmembraan. Hij heeft meer dan 200 publicaties op zijn naam in internationaal gerenommeerde tijdschriften zoals Nature en Cell. Zijn werk heeft repercussies op heel wat terreinen van de biologie en de geneeskunde, waaronder de werking van epithelen en zenuwcellen, en de studie van de ziekte van Alzheimer.

De KU Leuven kent hem het eredoctoraat toe voor zijn fundamentele bijdrage tot het begrijpen van het transport van eiwitten en organellen in de cel en het ontstaan van rafts, microdomeinen in de celmembraan die tussenkomen in allerlei signaaltransductie-mechanismen. Daarnaast erkent de universiteit zijn continue zoektocht naar excellentie in onderzoek, zijn gedreven inzet voor de jonge onderzoeker, en de Europese dimensie die hij aan dit alles geeft.

 

llosa.jpgMario Vargas Llosa (°1936) werd geboren in Arequipa (Peru), maar bracht zijn eerste levensjaren in Cochabamba (Bolivia) door. In 1945 verhuisde hij naar Peru, waar hij tot 1958 zou wonen. Pas op tienjarige leeftijd leerde hij zijn vader kennen, een traumatische ervaring die hij beschreven heeft in zijn memoires De vis in het water (1993). In 1958 studeerde hij af als licentiaat literatuur aan de Universidad Nacional Mayor de San Marcos (Lima). Een studiebeurs bracht hem in 1959 naar Madrid, maar kort daarop vestigde hij zich in Parijs, waar hij tot 1974 zou wonen. Zijn eerste grote literaire successen boekte Mario Vargas Llosa in de jaren zestig, met De stad en de honden (1963), Het groene huis (1966) en Gesprek in de Kathedraal (1969). Net als bijna al zijn latere werken spelen deze romans zich af in Peru en koppelen ze een kritisch beeld van deze complexe samenleving aan een groot vormbewustzijn. In de jaren zeventig promoveerde hij op een proefschrift over Gabriel García Márquez aan de Universidad Complutense van Madrid en publiceerde hij een studie over Gustave Flaubert (De eeuwigdurende orgie, 1975). Daarnaast exploiteerde hij de mogelijkheden van humor in Pantaleon (1973) en het semi-autobiografische werk Tante Julia en meneer de schrijver (1977). Hoewel Vargas Llosa vanaf de jaren tachtig ook theater schreef, bleef hij vooral bekend als romancier. Tot zijn bekendste boeken behoren verder nog De oorlog van het einde van de wereld (1981), Lof van de stiefmoeder (1988) en Het feest van de bok (2000).
Naast schrijver is Vargas Llosa een bekend essayist (zie onder andere De taal van de hartstocht (2000)) en heeft hij de politieke en culturele actualiteit steeds op de voet gevolgd, onder meer als columnist van de Spaanse krant El País. Eind jaren tachtig was hij oprichter van de 'Movimiento Libertad' en nam hij deel aan de presidentsverkiezingen in Peru.

Tot de talloze onderscheidingen die Vargas Llosa voor zijn werk ontving, behoren de 'Premio Miguel de Cervantes' (1994) en de 'Friedenspreis des Deutschen Buchhandels' (1996). Als gastprofessor was hij onder meer verbonden aan de universiteiten van Cambridge (1977), Harvard (1992) en Princeton (1993). Sinds 1994 is hij lid van de 'Real Academia Española'.

De Katholieke Universiteit van Leuven kent hem het eredoctoraat toe voor zijn uitzonderlijke talenten als schrijver, zijn kritische houding als intellectueel en zijn grondige kennis van de Europese letterkunde.

 

verfaillie.jpgCatherine Verfaillie (° Ieper, 1957) behaalde in 1982 de titel van dokter in de genees-, heel- en verloskunde aan de KU Leuven, summa cum laude. Zij specialiseerde in de Interne Geneeskunde en de Hematologie aan de plaatselijke Universitaire Ziekenhuizen, waarna zij in 1987 uitweek naar de Verenigde Staten in het kader van een onderzoeksproject rond beenmergtransplantatie bij leukemiepatiënten.
In 1991 werd zij aangesteld als Assistant Professor en in 1998 tot full professor of Medicine aan de University of Minnesota. In 1996 nam zij de leiding over van het "Stem Cell Biology Program" aan dezelfde universiteit en in 1999 stichtte zij het vermaarde Stem Cell Institute van Minnesota. Zij is titularis van drie leerstoelen in de Stamcel-biologie (Anderson, Tulloch en Mc Knight).
Haar wetenschappelijk werk gaf aanleiding tot meer dan 150 artikels in internationaal vooraanstaande tijdschriften en zij leverde bijdragen voor meerdere tientallen hematologische handboeken. Zij is houdster van meerdere patenten en fungeert bij de hoogste Amerikaanse instanties als adviseur inzake stamcel-technologie en -ontwikkeling. Reeds verscheidene malen werd zij bekroond met internationale prijzen, ondermeer met de prestigieuze José Carreras-prijs, de Leukemia Society of America Award en de Damasheck- prijs van de Amerikaanse Vereniging voor Hematologie.

De KU Leuven kent haar het eredoctoraat toe voor haar fundamentele bijdrage aan het hematologische stamcelonderzoek, meer specifiek voor haar beschrijving van de multipotente adulte progenitorcellen, die een alternatief bieden voor het gebruik van embryo's en embryonale stamcellen en die unieke perspectieven bieden bij de behandeling van ziekten zoals hartinfarct, Parkinson, Alzheimer, reuma, diabetes en kanker.