Karakter. Tijdschrift van Wetenschap

NUMMER 14 - 2006

Waar zijn de argumenten van de Indiër? - S. N. Balagangadhara

Met The Argumentative Indian wil Amartya Sen een rationeel, niet-mystiek India onder de aandacht brengen, een India dat een eigen versie van secularisme heeft voortgebracht. Zijn inzichten over staatsneutraliteit zijn echter een vlotte herkauwing van een aantal clichés uit de westerse politieke filosofie, zo luidt hier het verdict. Ze brengen India’s rijke traditie te weinig in rekening.

Laat me toch gewoon postdoc blijven - Bart de Strooper

Postdocs hebben het niet gemakkelijk. Ze staan onder hoge prestatiedruk en als ze willen meedraaien in het wetenschappelijke bedrijf, doorlopen ze een harde en eenzijdig op management gerichte selectieprocedure. Bart de Strooper pleit voor een systeem van ‘tenure track’ en een statuut van ‘superpostdoc’. Wil men bovendien dynamische, buitenlandse onderzoekers aantrekken, dan moet het wetenschapsbeleid ook rekening houden met financiële en familiale situaties.

Exclusief menselijk? Hersenen in evolutie - Peter Janssen

Lezen, rekenen en het gebruik van werktuigen zijn vaardigheden waarmee de mens zich van de dieren onderscheidt. Die ‘exclusief menselijke’ eigenschappen vinden in de hersenen hun oorsprong in structuren en functies die bij onze voorlopers en verwante diersoorten ook – zij het in een meer rudimentaire vorm – bestaan. De evolutie kan blijkbaar hersengebieden ‘recycleren’ vanuit primitievere voorlopers om zo nieuwe vaardigheden mogelijk te maken.

De waandacht voor zelfmoordterrorisme - Luc Reychler

Een te enge definitie van geweld – zoals de heersende doctrine van het antiterrorisme al te graag hanteert – is nefast. Dat tonen recente gebeurtenissen zoals het protest tegen de spotprenten van Mohammed, de toename in zelfmoordaanslagen en het harde Israëlische beleid tegen de Palestijnen. Geweldpreventie en duurzame vredesopbouw zijn slechts mogelijk als men luistert naar alle betrokken partijen, naar slachtoffers én naar daders.

Gutenbergs mythe - Nicolas Standaert

De Chinese boekdrukkunst is ouder dan de Europese. Tot die vaststelling kwamen reeds enkele zeventiende-eeuwse missionarissen. Maar zo staat het niet in de westerse geschiedenisboeken. daar heerst het Gutenbergverhaal. Chow Kai-wing toont aan hoe de Chinese manier van drukken zorgde voor een ruime kennisverspreiding. Die had alles te maken met de afwezigheid van censuur, de relatief eenvoudige manier van drukken en de lage verkoopprijzen.

Tellen, de nauwkeurigste vorm van meten - Peter Lievens

Metrologie is een belangrijke pijler in het fundamenteel onderzoek. Dagelijks worden de meest gesofisticeerde theorieën getoetst aan de werkelijkheid door met toenemende precisie te meten. Absoluut nauwkeurige metingen veronderstellen echter nieuwe kwantumfysische inzichten. Spanning, stroomsterkte en frequentie zijn op een fundamentele kwantumfysische manier met elkaar verbonden. Onderzoekers hebben nu het verband tussen stroomsterkte en frequentie experimenteel kunnen bepalen.

De speelvelden van de architectuur - Hilde Heynen

Een geschiedenis schrijven van de architectuurtheorie van de laatste eeuwen is een hele uitdaging. Verschillende benaderingen zijn denkbaar: van schools en traditioneel tot radicaal en kritisch. Vernieuwende tendensen in het theoretische landschap, zoals genderstudies en postkoloniale theorievorming, kunnen al dan niet worden ingezet bij de interpretatie van dominante stromingen uit het verleden. Harry Francis Mallgraves Modern Architectural Theory blijkt echter een gemiste kans.

Wetenschap op zoek naar een forum - Piet Van Duppen

De westerse maatschappij heeft dringend behoefte aan meer exacte wetenschappers. Het doorsneebeeld dat jongeren van de wetenschapper hebben, is allesbehalve populair: Een sociaal-gestoorde nerd die zich buigt over oeverloos saaie en moeilijke vraagstukken. Er is behoefte aan wetenschapspopularisering om de wetenschap opnieuw aantrekkelijk te maken, om onwetendheid en angsten weg te nemen. En om de schoonheid van het weten te verkondigen.