Karakter. Tijdschrift van Wetenschap

NUMMER 28 - 2009

Hoe specifiek is het probleem met leren lezen? - Pol Ghesquière

In het dagelijkse taalgebruik duikt het woord dyslexie vaak op om bepaalde lees- of spelfouten te duiden. Het gemak waarmee de term wordt gehanteerd, staat in contrast met de complexiteit van de taalstoornis en de wetenschappelijke onzekerheid over het fenomeen. In Dyslexia, Learning and the Brain stellen Rod Nicolson en Angela Fawcett een alternatieve theorie over dyslexie voor als leidraad voor toekomstig onderzoek. Niet alle wetenschappers zijn het hiermee eens.

De zon: de steen van Rosetta voor de astrofysica - Stefaan Poedts

De nabijheid van de zon laat ons toe om een actieve ster nauwkeurig te bestuderen en de geheimen van sterren en andere astrofysische plasma’s te ontrafelen. Het probleem van coronale verhitting is een van de belangrijkste onopgeloste vragen in de astrofysica. Een enorme vooruitgang werd geboekt met belangrijke theoretische ontwikkelingen en spectaculaire waarnemingen via zonnetelescopen en ruimtemissies. Toch blijft er een kloof tussen theorie en observatie.

De collectieve intelligentie van sociale-insectenkolonies - Tom Wenseleers

Sociale insecten, zoals mieren, bijen en wespen, werken op zo’n gecoördineerde wijze samen dat hun kolonies als ‘superorganismen’ worden bestempeld, waaraan een soort ‘collectieve intelligentie’ kan worden toegedicht. Een nieuw boek van de vermaarde biologen Edward O. Wilson en Bert Hölldobler zet die theorie kracht bij. De robuuste en flexibele manier waarop sociale-insectenkolonies allerlei problemen oplossen inspireert steeds meer belangrijke toepassingen in de computer- en ingenieurswetenschappen.

Een laboratorium van moderniteit - Filip de Boeck

Moderniteit en Afrika. Voor velen lijkt die koppeling intuïtief vreemd. Het begrip ‘moderniteit’ is onlosmakelijk verbonden met de verlichtingsgedachte en met het wezen van de huidige westerse beschaving. De Europese kolonisatie versterkte de tegenstelling tussen het moderne Europa en de ‘primitieve’ kolonies. Het hedendaagse Afrika gaat echter op een heel eigen manier om met de erfenis van de moderniteit.

Het belang van carriers bij de ontwikkeling van medicijnen - Patrick Augustijns

Carriers zijn membraanproteïnen die het transport van een geneesmiddel doorheen celmembranen op een selectieve manier mogelijk maken. Hun bijdrage tot het ontstaan van resistentie bij kankertherapie is reeds lang gekend. Geleidelijk aan is het echter ook duidelijk geworden dat voor talrijke geneesmiddelen de carriers ter hoogte van de darmwand en de lever een cruciale rol spelen bij de opname in het lichaam.

De slimme machine die kennis vergaart uit tekst - Marie-Francine Moens

Van bij het ontstaan van de artificiële intelligentie was er de droom dat computers teksten in natuurlijke taal konden ontcijferen. Die droom wordt stilaan werkelijkheid dankzij de overproductie van informatie en de hiermee gepaard gaande vraag naar systemen die die informatie op een intelligente manier doorzoeken. De rekenkracht van de huidige computers en de ontwikkeling van gesofisticeerde algoritmen dragen bij tot die snelle evolutie.

De droom van Anaximenes - Gerry Evers-Kiebooms

Is het mogelijk om de veelheid en de rijkheid van fenomenen – inclusief de menselijke ervaringswereld – te begrijpen of te verklaren vanuit één fundamentele substantie of wet? De filosofen van de Milezische school in de zesde eeuw voor onze jaartelling dachten van wel. Maar hoe laten fundamentele wetten, zoals ‘alles is lucht’ of ‘alles bestaat uit atomen’ zich uiteindelijk vertalen naar chemische, biologische, psychologische en sociologische processen?

Altoes mach men van minnen singhen - An Faems

De liefdeslyriek van de dertiende-eeuwse mystica Hadewijch werd jarenlang als een verzameling gedichten gekarakteriseerd. Interdisciplinair onderzoek heeft echter aangetoond dat Hadewijchs teksten vormovereenkomsten vertonen met wereldse en religieuze liederen uit haar tijd, en dat ze wellicht werden gezongen. In het recent verschenen Liederen voegt de reconstructie en uitvoering van de melodieën een nieuwe dimensie toe aan onze hedendaagse omgang met Hadewijchs werk.

Fast science

Sterk water