Het Centrum voor Biomedische Ethiek en Recht (CBMER) werd in 1986 opgericht door professor Roger Borghgraef, toenmalig groepsvoorzitter Biomedische Wetenschappen, in aanwezigheid van de Amerikaanse moraaltheoloog en bio-ethicus R.A. McCormick die in datzelfde jaar een doctoraat honoris causa kreeg van de K.U.Leuven. Het Centrum is volledig geïntegreerd in de Faculteit Geneeskunde en de Groep Biomedische Wetenschappen van de K.U.Leuven. De Faculteit Geneeskunde en de facultaire commissie voor medische ethiek dragen samen met de Universitaire Ziekenhuizen bij tot de organisatorische ondersteuning van het CBMER.

In de afgelopen jaren is de onderzoeksstaf van het CBMER aanzienlijk uitgebreid. Momenteel bestaat de staf uit moraaltheologen, moraalfilosofen, juristen medisch recht, verpleegkundigen en onderzoekers van andere centra en universiteiten. De directie van het Centrum wordt gevormd door de professoren Paul Schotsmans, gewoon hoogleraar medische ethiek, en Herman Nys, gewoon hoogleraar medisch recht. Professor Jos Vermylen, voorzitter van de toetsingscommissie van het U.Z. Gasthuisberg, is eveneens belast met de training in professionele ethiek voor artsen en is lid van het dagelijks bestuur van het Centrum.

De opdracht van het CBMER is drieledig: de opleiding medische ethiek en medisch recht verzorgen, onderzoek, en wetenschappelijke en maatschappelijke dienstverlening (documentatie, derde cyclus programma’s, intensieve trainingen, adviserende functies in verschillende instellingen).


Onderwijs

Op vraag van verschillende faculteiten van de K.U.Leuven en de KULAK verzorgt het CBMER colleges in medische ethiek, gezondheidsethiek, verpleegkundige ethiek, medisch recht en gezondheidsorganisatie voor studenten geneeskunde, tandheelkunde, verpleegkunde, familiale en seksuologische wetenschappen, theologie, rechten en filosofie.
De meeste colleges worden zowel in het Nederlands als in het Engels gedoceerd.

De internationale dimensie van deze onderwijsopdracht is sinds enkele jaren vertaald in de participatie in de MA Applied Ethics (K.U.Leuven) en in de European MA in Bioethics die in samenwerking met de universiteiten van Nijmegen, Basel en Padua wordt georganiseerd.

Onderzoek

Binnen het CBMER wordt onderzoek verricht in verband met verschillende onderwerpen: van voortplantingstechnologie en het statuut van het embryo, over commissies voor medische ethiek en ethisch overleg tot de zorg voor patiënten met ouderdomsdementie.

Op dit ogenblik zijn de onderzoeksactiviteiten van het CBMER gecentreerd rond de volgende clusters:

In het CBMER wordt ook onderzoek verricht naar de verhouding tussen empirie en ethiek en naar de professionalisering van ethisch overleg in de gezondheidszorg (beroepscodes, commissie-ethiek en individueel ethisch overleg).

De meeste onderzoeksactiviteiten van het CBMER hebben tevens een internationale dimensie. De onderzoekers werken nauw samen met ander Europese en internationale centra en nemen deel aan onderzoeksprojecten van de Europese Commissie.

Herman Nys is editor van de volumes Medical Law in de ‘International Encyclopaedia of Laws' (Kluwer Academic Publishers) en voorzitter van de Advisory Group on Ethics van EuropaBio.

Paul Schotsmans is voorzitter van het Eurotransplant Ethics Committee, lid van de Board of Directors van de International Association of Bioethics en gewezen voorzitter van de Europese Associatie van Centra voor Medische Ethiek.

Naast deze belangrijke internationale engagementen, fungeert het CBMER ook als gastcentrum voor buitenlandse onderzoekers en gastprofessoren.

Wetenschappelijke dienstverlening

Ziekenhuizen, beleidsinstanties, patiëntenorganisaties en farma-bedrijven kunnen voor al hun vragen over de ethische en juridische aspecten van geneeskunde en gezondheidszorg een beroep doen op de verschillende deskundigheden die in het CBMER aanwezig zijn.

Verschillende stafleden zijn tevens lid van diverse commissies voor medische ethiek. De directeurs Paul Schotsmans en Herman Nys zijn lid van het Raadgevend Comité voor Bio-ethiek van België. Talrijke lezingen en voordrachten verspreid over het hele land weerspiegelen de sterke belangstelling die in onze samenleving leeft voor biomedische ethiek en recht. De bibliotheek, gespecialiseerd in literatuur i.v.m. medische ethiek en recht telt meer dan 3000 volumes en er zijn 70 verschillende nationale en internationale tijdschriften beschikbaar. De bibliotheek fungeert hiermee als een belangrijk documentatiecentrum voor zowel studenten als voor en binnen- en buitenlandse onderzoekers.