Momenteel legt Marjo van Dijken, PvdA-Kamerlid in Nederland, de laatste hand aan een wetsvoorstel dat 'falende moeders' verplicht om de prikpil te gebruiken waardoor een volgende zwangerschap vermeden wordt.

Door Kim Herbots

Amsterdam l Wie niet op tijd om een nieuwe prik gaat en toch zwanger raakt, zou haar kind bij de geboorte aan een pleeggezin moeten afstaan.
Van Dijken werkt al drie jaar aan het voorstel maar komt nu met een gedetailleerdere versie. Zo is haar oog gevallen op de prikpil als wijze van anticonceptie én heeft ze een stok achter de deur in het leven geroepen door te dreigen met het afnemen van baby's die toch nog verwekt worden ondanks de opgelegde maatregel. "Als je al zeker weet dat een kind bij de geboorte weggehaald wordt bij de ouder, dan kan het beter niet geboren worden", is de redenering van de politica.

Berperkte periode

De anticonceptieverplichting zou door rechters opgelegd worden op het moment dat een moeder haar ouderlijke macht verliest wegens ernstige verwaarlozing of mishandeling. Het zou geen automatisme worden maar geeft rechters, volgens het Kamerlid, wel een slag om de arm wanneer duidelijk is dat de kans op herval groot is. De maatregel zou in eerste instantie voor een beperkte periode - gedacht wordt aan twee jaar - opgelegd worden en dan zou de situatie geëvalueerd worden.
Het enige wat nog moet gebeuren vooraleer het wetsvoorstel ingediend kan worden, is de juridische aftoetsing. En laat dat nu net cruciaal zijn, meent Herman Nys van het centrum voor biomedische ethiek en recht aan de KU Leuven. "Zonder juridische geldigheid is dit niet meer dan een losse flodder. Wij hebben binnen het raadgevend comité voor bio-ethiek ook al over een gelijkaardig onderwerp gedebatteerd en we raken er niet uit. Het doet denken aan de verplichte sterilisatie van mentaal gehandicapten in de jaren dertig in Zweden. De middelen zijn nu wat verfijnder maar in se is het hetzelfde. Dit is een heel diep ingrijpen in de persoonlijke vrijheid van het individu en daar ben ik niet zo'n voorstander van."
Kinderrechtencommissaris Ankie Vandekerckhove is vooral blij dat het wetsvoorstel niet in eigen land op tafel ligt. "Het is een hele zware ethische kwestie. In een wereld waar je alles zou mogen zeggen, zou dit moeten kunnen, maar ik vind het enorm beangstigend dat vadertje staat zou beslissen wie gefaald heeft als ouder en wie niet. Anderzijds heb ik evenveel schrik van ouders die niet in staat zijn om hun kinderen zonder geweld groot te brengen. Dit zal altijd een clash van rechten zijn: dat van de moeder die recht heeft op een gezinsleven versus dat van de kinderen die recht hebben op zorgende ouders."
Het bij voorbaat uit huis plaatsen van kinderen lijkt Vandekerckhove sowieso moeilijk. "In België kan dat niet preventief."
Van Dijken is niet de enige die zich in Nederland, waar jaarlijks naar schatting vijftig kinderen sterven door mishandeling of verwaarlozing, uitspreekt voor ingrijpen in de vruchtbaarheid wanneer blijkt dat het misgaat. Een tijd geleden schreven enkele hoogleraars een open brief waarin ze voor sterilisatie van 'slechte ouders' pleitten.
Van Dijken zelf vindt sterilisatie absoluut een brug te ver. Nys: "Maar haar voorstel past wel in het huidige klimaat dat in Nederland heerst en waarbij de linkerzijde zich vooral flink wil tonen. Ze hebben het gehad met de tolerantie van de voorbije decennia en willen kordater worden, maar mij lijkt het toch ook verkeerd om van een vrije, tolerante samenleving te gaan naar een bekrompen maatschappij."
Herman Nys (KU Leuven): Dit is een heel diep ingrijpen in de persoonlijke vrijheid van het individu

(Bron: De Morgen, 30 oktober 2008)