Anne-Mie Jaspers

U luistert geregeld naar de radio, kijkt naar de betere televisieprogramma’s, volgt de actualiteit in kranten en weekbladen, en toch mist u iets - een invalshoek bijvoorbeeld die “oog heeft voor menselijke waarden, spiritualiteit en christelijke zingeving”? Het nieuwe weekblad Tertio heeft de ambitie die leemte op te vullen. Hoofdredacteur Bert Claerhout over spiritualiteit, twijfel en inzicht.

Bert Claerhout is altijd geboeid geweest door geloof en spiritualiteit. Eind jaren zestig kwam hij naar Leuven om sociologie te studeren, de richting die naar zijn gevoel het dichtst aansloot bij zijn interesses: de geschiedenis, de religie binnen verschillende gemeenschappen, en de discussies die daarbinnen kunnen ontstaan. Claerhout: “Sociologie was voor mij de manier om mijn interesses te bundelen. Sociaal gezien was er in die periode ook heel wat aan de gang; het was een zeer boeiende tijd waarin discussies tussen wetenschap en geloof oplaaiden, waarin aandacht ontstond voor derdewereldlanden. Sociologie studeren leek mij het meest geschikt om dat hele gedachtegoed te volgen en onder de knie te krijgen, aangevuld met een aantal cursussen die ik volgde aan het Hoger Instituut voor Wijsbegeerte.”

Via twijfel tot inzicht
“Ik stam uit een gelovig gezin, maar mijn ouders waren zeker niet streng katholiek: er bleef steeds ruimte voor vragen en een eigen mening. Achteraf bekeken was mijn neiging tot spiritualiteit tijdens mijn jeugdjaren veeleer sluimerend, zeker niet expliciet aanwezig. Pas toen ik naar de universiteit ging, begon ik mijzelf kritische vragen te stellen over het geloof en over diepere zingeving. Zo heb ik langzaam maar zeker mijn inzicht in spiritualiteit en religie ontplooid, niet door elke avond op mijn knieën te vallen, maar door - een beetje zoals de apostel Thomas - via twijfel tot inzicht te komen.”
Beroepsmatig kon Claerhout na een aantal omzwervingen aan de slag als cultuurredacteur bij de krant De Standaard. Interesses en beroep vielen vanaf dan samen, aangezien religie bij cultuur was ondergebracht. Toch bleven de vragen. “Hoe goed de verslaggeving ook is, in de huidige journalistiek komen diepere drijfveren zoals spiritualiteit en zingeving nauwelijks aan bod. Met een aantal mensen hebben we ons de vraag gesteld of de mogelijkheid bestond om een weekblad op te starten dat dieper op de dingen ingaat, dat thema’s uit onze huidige maatschappij eens vanuit een andere invalshoek bekijkt. En zo ontstond Tertio.”
Midden februari was Tertio klaar voor de wereld - vraag is natuurlijk of dat ook omgekeerd het geval was. Toch telde het weekblad na anderhalve maand al 5.000 abonnees. Claerhout is tevreden maar blijft voorzichtig: “Die cijfers betekenen daarom niet dat we binnen het jaar 10.000 abonnees zullen hebben. Misschien hebben we juist die mensen aangesproken die inderdaad op zoek waren naar een diepere ‘toon’ in het medialandschap, en houdt de rest zich daar niet mee bezig. Maar het is natuurlijk een bemoedigende start.”

Nieuwsfeiten herbekeken
Waarin verschilt Tertio nu van andere dag- of weekbladen? Het bevat ook artikels over cultuur, sport, media en binnen- en buitenlandse aangelegenheden - maar wil die items op een ‘aparte’ manier benaderen. “Wat sport betreft, brengen we niet de uitslagen, maar kaarten we bijvoorbeeld een‘menselijk’ probleem zoals doping aan. Elke week pakken we uit met een dossier dat uitvoerig behandeld wordt en brengen we duiding, reportages en interviews over een brede waaier van actuele thema’s. Er zijn een aantal vaste rubrieken, zoals het Commentaar op de tweede pagina, het Open Vizier en de Achterkrant, waarin onbekenden die op één of andere manier met maatschappelijk werk bezig zijn, vertellen over hun drijfveren. Daarnaast schenken we ook aandacht aan nieuwsfeiten die buiten het beeld van de gewone media vallen: met name over de Kerk, religie en zingeving in het algemeen, maar ook over ethiek, filosofie en derde wereld, en de ethisch-religieuze duiding van de Europese eenwording tegen de christelijke cultuurhistorische context.”

Dalai Lama
“Een weekblad dat zoiets doet, gaat tegen de stroom in. De Kerk, die vroeger een volkskerk was, valt nu bij velen in ongenade. Tertio wil de discussies binnen de Kerk overstijgen, zonder ze uit de weg te g aan. In onze moderne samenleving, waarin veel verwarring heerst en het geloof versplinterd is in verschillende kleine bewegingen, zoeken we naar nieuwe manieren om met oude waarden om te gaan. In plaats van vast te houden aan oude structuren, moeten we trachten naar een nieuwe invulling van onze spirituele noden. Je inspiratie daarvoor kan komen uit verschillende bronnen. Neem de Dalai Lama bijvoorbeeld, een groot man die ik ooit ontmoette tijdens een interview: hij kan je zeker een groot aantal waarden bijbrengen. Maar moet je je daarom meteen bekeren tot het boeddhisme? Dat is volgens hemzelf ook niet nodig; hij reikt alleen manieren aan om tot inzicht te komen. Ik verzet mij tegen het oppervlakkig exotisme dat bij sommige mensen heerst, mensen die veel over zulke dingen praten maar er eigenlijk niks serieus over gelezen hebben. Wat is de zin van in de woestijn een gesprek te voeren met een Toeareg als je thuis nooit eens een praatje houdt met je buurman? Door confrontatie met andere culturen kan je je eigen traditie leren herontdekken, waar tenslotte toch je roots liggen.”

Italiaans
Een klinkende, vlotte naam vinden voor een weekblad dat wil aanzetten tot reflectie en wil bouwen aan een nieuwe vorm van zinbeleving, is uiteraard niet eenvoudig. Vanwaar de naam Tertio? “We wilden absoluut geen betuttelende naam voor het blad. Uiteindelijk ging iedereen akkoord met Tertio: klinkt wat Italiaans, ligt goed in de mond. Daarnaast verwijst de naam naar het derde millennium, naar de toekomst: hoe moeten we in deze tijd ons geloof beleven? Dat is de vraag waarop wij een antwoord hopen te kunnen geven, door een invalshoek te tonen die de tegenstellingen overstijgt, mensen verzoent en tegelijk een uitzicht op een betere toekomst biedt. Aansluitend bij de ‘postideologische’ stroming in de Kerk richten we ons, vanuit een vernieuwde innerlijke bezieling, op eenheid-in-verscheidenheid.”

Tertio, L. Frarynlaan 75, 2050 Antwerpen, t(03)210 08 70, tertio@tertio.be