“Het is niet vijf, maar één voor twaalf”

Samen met elf andere topuniversiteiten in Europa maakt de K.U.Leuven deel uit van LERU, de  ‘League of European Research Universities'. De organisatie bracht zopas haar standpunt uit ten aanzien van het onderzoeksbeleid in de EU, in een document met de titel ‘Growth, research-intensive universities and the European Research Council'. Daarin benadrukt zij de steeds groeiende achterstand inzake fundamenteel onderzoek en innovatie van Europa ten aanzien van de VS, en — als er niet snel wordt ingegrepen — weldra ook ten aanzien van China, Indië, Japan en andere landen in het Verre Oosten.

Volgens LERU is fundamenteel onderzoek de basis van innovatie en van de welvaart van morgen, met inbegrip van de droom van een sociaal Europa. Met de verklaring van Lissabon heeft Europa willen aangeven dat het dit beseft. Zal Europa hier ook naar handelen en naast het aansporen van de lidstaten om 3 procent van hun BNP aan O&O te besteden, voor het eerst ook substantiële fondsen uittrekken voor het fundamenteel onderzoek in alle gebieden van de wetenschap?
Secretaris-generaal van de Liga is emeritus professor Herman Vanden Berghe, de stichter van het Centrum voor Menselijke Erfelijkheid. Als voormalig Onderzoekscoördinator en Vice-rector van de K.U.Leuven zette hij zich jarenlang in voor het wetenschappelijk onderzoek in Leuven en Vlaanderen. Samen met Katrien Maes, de uitvoerende directeur van de Liga, zet hij het pleidooi voor meer fundamenteel toponderzoek in Europa kracht bij: “Europa dreigt de boot van de economische groei te missen tenzij de Europese Unie in het kader van de voorgestelde verdubbeling van het Europees onderzoeksbudget een jaarlijks budget van vijf miljard euro voorziet om fundamenteel onderzoek van topniveau via een op te richten Europese Onderzoeksraad te financieren.”
Katrien Maes: “Hoogcompetitief onderzoek dat binnen topuniversiteiten uitgevoerd wordt, vormt de basis voor de industriële groei binnen een maatschappij. Het is daarnaast een aantrekkingspool voor jonge creatieve onderzoekers, die zich perfect thuis voelen in onderzoek dat zich staande kan houden tussen concurrerende onderzoeksgroepen, wereldwijd. Voorwaarde hiervoor is dan wel dat er mogelijkheden zijn voor deze talentvolle mensen en dat deze een carrière kunnen uitbouwen die perspectieven inhoudt.”
“De ‘braindrain' naar de USA is een reëel probleem en betekent een zware kost voor Europa. Daarom stelt LERU een model van ‘European Advanced Research Fellowships' voor, langdurige beurzen die postdoc onderzoekers de kans zouden geven om zich waar te maken als wereldleider in hun onderzoeksdomein. In dat model zouden ze na maximum tien jaar een vaste navorsingsloopbaan krijgen.”
Wat betekenen deze ontwikkelingen op Europees niveau voor de K.U.Leuven? Herman Vanden Ber-ghe: “Deze universiteit vaart inzake onderzoek een goede koers en het beleid zal de zo nodige extra fondsen allicht optimaal kunnen investeren. Maar de K.U.Leuven moet wellicht nog één of meer tandjes bijsteken, zoniet dreigt zij haar positie te verliezen.”