|
|
Ritmische prikkels laten Parkinsonpatiënten beter lopen
Sara Reymen
Parkinsonpatiënten kunnen beter lopen als hun bewegingen gestuurd worden door geluiden en trillingen in een bepaald ritme. Dat blijkt uit de resultaten van het driejarige RESCUE-onderzoek, waarbij 153 patiënten deelnamen aan tests met auditieve, visuele en tactiele prikkels. Auditieve cues blijken de beste resultaten op te leveren. RESCUE is een project met steun van de Europese Commissie, waaraan de K.U.Leuven deelneemt samen met het Medisch Centrum van de Vrije Universiteit Amsterdam en de Northumbria University.
De ziekte van Parkinson is een neurologische aandoening die onder meer wordt gekenmerkt door stoornissen van de motoriek. De ziekte ontstaat door de degeneratie van de zenuwcellen die dopamine produceren, een stof die nodig is om signalen door te geven van de ene hersencel naar de andere. Doordat die verbinding wegvalt, worden automatische bewegingen, zoals lopen, verstoord en de patiënt gaat erg traag, willekeurig of niet bewegen. In België zijn er ongeveer 30.000 Parkisonpatiënten.
De onderzoekers van RESCUE (Rehabilitation in Parkinson's disease, Strategies for Cueing) ontwikkelden een rehabilitatietechniek waarbij de patiënt door middel van externe prikkels geleid wordt in zijn bewegingen. De studie zal op termijn resulteren in de ontwikkeling van een cueing-apparaat dat patiënten in het alledaagse leven kunnen gebruiken om hun mobiliteit te vergroten.
Liever auditief
Professor Alice Nieuwboer van het Departement Revalidatiewetenschappen spitste zich binnen het onderzoek toe op het bestuderen van auditieve cues: “In een eerste, experimentele fase hebben we specifiek gekeken naar één vorm van cueing, de auditieve prikkels. We hebben het effect van verschillende frequenties op het gangpatroon bij Parkinsonpatiënten bestudeerd.”
“In een tweede fase hebben we een klinische studie uitgevoerd met de drie centra samen. We hebben 153 patiënten getest, waarvan één derde werd bestudeerd door de K.U.Leuven, die via de Afdeling Neurologie van UZ Gasthuisberg onder leiding van professor René Dom ook instond voor de rekrutering.”
In het onderzoek werden naast auditieve ook visuele en tactiele prikkels getest. Hierbij werd gebruik gemaakt van respectievelijk een metronoom, een flitslicht en een vibrerend apparaatje aan de pols. Alle patiënten die met cueing werden behandeld, gingen beter en sneller lopen, konden grotere passen zetten, voelden zich zekerder en waren minder snel vermoeid. De auditieve prikkels bleken het beste resultaat op te leveren: “Als patiënten twee taken tegelijk moesten uitvoeren, bleken de auditieve cues het meest efficiënt te zijn. De patiënten zelf gaven in twee derde van de gevallen ook de voorkeur aan deze vorm van cueing.”
Apparaatje
De resultaten van de studie werden bekend gemaakt op een internationaal congres in Amsterdam, maar ondertussen staat het onderzoek niet stil: “We vatten de studie nu samen op een CD-rom, die eind april beschikbaar wordt gemaakt voor kinesitherapeuten.”
“We zijn ook bezig met de ontwikkeling van een cueing device, maar wat dat betreft zitten we nog in een preliminair stadium. Eerst willen we onze resultaten publiceren, en daarna concentreren we ons weer op het ontwerp van zo'n apparaatje. Het belangrijkste is in ieder geval dat we een grote stap voorwaarts hebben gezet naar een echte behandelmethode met cueing.”
Op de vraag of de cueing-methode ook nuttig kan zijn voor de behandeling van andere aandoeningen waarbij bewegingsstoornissen voorkomen, antwoordt Nieuwboer voorzichtig: “Er zijn ook wel effecten gemeld bij patiënten met CVA (cerebrovasculair accident, een vorm van herseninfarct), maar ik vind toch dat deze methode vooral geschikt is voor mensen met een basale ganglia-disfunctie, waaronder dus de Parkinsonpatiënten, omdat bij deze aandoeningen de automatische motoriek verstoord is. Als je in die gevallen een prikkel van buitenaf geeft, heft dat een deel van die problemen op.”