Martine Reynaers, bedrijfsleider en laureate van de VRG Alumniprijs

“ Ik kan werk en privé onmogelijk scheiden”

Katrien Steyaert

Ze staat al vijfentwintig jaar aan het hoofd van haar succesvolle familiebedrijf, was de eerste vrouwelijke Manager van het Jaar en krijgt nu de VRG Alumniprijs 2007. Tijdens de week woont en werkt ze in Duffel, in het weekend spoort ze naar haar man en vier kinderen in Parijs. Hoe slaagt Martine Reynaers (50) erin haar verschillende rollen met verve te spelen? En wanneer vindt ze echt geluk? Vragen genoeg voor een gesprek met een van de weinige vrouwelijke CEO’s in België.

Ze wordt wel eens de ijzeren dame genoemd, maar daar is tijdens het interview weinig van te merken. Martine Reynaers leidt het succesvolle Reynaers Aluminium in Duffel met vastberadenheid, maar is hartelijk en oprecht blij met de VRG Alumniprijs 2007. “Ik ben aangenaam verrast met de blijk van vertrouwen die volbloedjuristen me geven. Ik heb tenslotte rechten gestudeerd maar ben een economischer weg ingeslagen. Het was ook een hele eer om door professor Blanpain (voorzitter VRG Alumni — red.) van de prijs op de hoogte te worden gebracht. Tijdens zijn lessen arbeidsrecht had ik al respect voor hem en dat is door zijn maatschappelijke engagement alleen maar gegroeid.”
“Ik koester de beste herinneringen aan mijn rechtenstudies in Leuven aan het einde van de jaren zeventig. Ik was actief in het VRG en hield er goede vrienden aan over.” Terwijl ze nog even in haar papieren rommelt, vertelt Reynaers hoe ze al vroeg overtuigd was om in het bedrijf van haar vader te stappen. “Hij kwam om in een verkeersongeval toen ik amper zeventien was. Er was een zekere verwachting naar mij toe. Na mijn wetenschappelijke humaniora wilde ik nooit meer wiskunde studeren en zo kwam ik bij rechten uit. Ik heb hard moeten werken maar ben geslaagd.”
Reynaers Aluminium is al meer dan veertig jaar gespecialiseerd in de ontwikkeling en commercialisering van aluminium profielen voor buitenschrijnwerk. “Ik ben sinds 1983 aan boord. In de beginjaren groeiden we in België maar stilaan legden we ons toe op nieuwe producten en markten. Ondertussen zijn we actief in zesentwintig landen en werken er zo’n duizend mensen in de groep.” De gedelegeerde bestuurder neemt geen grote risico’s maar waakt over de financiële gezondheid van haar bedrijf. “In Vlaanderen staan we aan de top wat de technologie in ons vakgebied betreft. We proberen altijd te anticiperen op vragen van klanten.”

Op mensenmaat
Ook met haar rechtendiploma op zak bleef Reynaers een noeste werker. “Ik wilde me verdiepen in economie en marketing en was heel blij dat ik de toelatingsproef voor een MBA in Fontainebleau overleefd had.” In de Franse eliteschool INSEAD leerde ze naar eigen zeggen erg veel van haar medestudenten, die vaak een grotere professionele bagage hadden dan zijzelf.
Na die gedegen voorbereiding schrikte het haar niet af om als vijfentwintigjarige meteen financieel directeur te worden in Wexal International Ltd, een Iers dochterbedrijf. “Daarvoor had ik een jaar gewerkt als financieel analiste in Parijs, waar ik woonde. Dankzij de vele reizen met ons gezin en de zomerse taalstages voelde het voor mij altijd al natuurlijk aan om in een vreemd land te zijn en een vreemde taal te spreken. Mijn buitenlandse jobs hebben me een groot aanpassingsvermogen gegeven en een sterke openheid voor andere culturen. Dat is een fantastische troef in een bedrijf waarin je dagelijks buitenlandse contacten hebt.”
Tegenwoordig is Reynaers twee tot drie dagen per week op zakenreis. Italië, het Midden-Oosten, Rusland, Oekraïne, onze buurlanden, het is een aardig lijstje. “Als toerist in Turkije zie je de locals in hotels of op straat maar je ontmoet ze niet in een gelijkwaardige positie. Ik heb echt contact met de bewoners van een land en leer zo de cultuur goed kennen.”
Reynaers Aluminium is bovenal een familiebedrijf, waar vijf telgen mee besturen. “Van in het begin hebben we goede afspraken gemaakt. We hebben een heel sterke cultuur van corporate government waarbij we een correct onderscheid maken tussen de raad van bestuur, de directie en de aandeelhouders.”
“We doen ons uiterste best om elke belangenvermenging te vermijden, om alles transparant te houden. Weet je wat er zo mooi is aan ons bedrijf? We zijn niet te groot om nog op mensenmaat te kunnen werken, maar hebben ook de middelen en kritische massa om professioneel actief te zijn in verschillende domeinen. Ik ken heel wat klanten, medewerkers en leveranciers persoonlijk, maar ons niveau is hoog genoeg om gekwalificeerde mensen te rekruteren en hen correct te verlonen. We zijn blij met onze zetel in België, ook al liggen de salariskosten hier erg hoog. Maar de Vlamingen zijn goed opgeleid.”
“We kunnen collega’s kiezen die geëngageerd zijn voor het bedrijf en willen reizen om zijn expansie mee vorm te geven. We vragen dat ze op de toppen van hun tenen lopen maar bieden een mooie opleiding, een aangenaam kader en proberen zo open mogelijk te communiceren.” Het woord autoritair zweeft soms rond Reynaers naam. “Ik denk niet dat ik een iron lady ben, maar als je aan de top staat, heb je onvermijdelijk keuzes gemaakt die niet voor iedereen aangenaam waren. Je kunt maar één iemand promoveren, en als je altijd en overal met iedereen samenwerkt geraak je nergens. Ik probeer open te staan voor alles maar het belang van de klant primeert. Die zal alleen met ons in zee gaan als wij hem kunnen helpen om succesvol te zijn.”

Recyclage
De glazen trofee op de kast is een herinnering aan Reynaers kroning tot Manager van het Jaar in 2003. Ze glundert als ze aan de aangename avond van de uitreiking terugdenkt. “Elk jaar beleef ik het moment opnieuw. De titel is een mooie blijk van waardering van economisch Vlaanderen en heeft mij en mijn bedrijf meer bekendheid gegeven. Het was een bevestiging van de economische én maatschappelijke meerwaarde die we leveren.”
Reynaers was meteen de eerste vrouw die het tot Manager van het Jaar schopte. “Elke positieve bijdrage van een vrouw die aantoont dat vrouwen topposities in alle velden kunnen bekleden, is mooi meegenomen. Het geeft me ook een bijkomende verantwoordelijkheid. Als je faalt als vertegenwoordiger van een minderheidsgroep is de val des te dieper. Ayaan Hirsi Ali bouwde een mooie carrière op maar door een of ander incident raakte ze in diskrediet. Jammer dat dat meteen een catastrofe is. De gelijkheid is nog niet voor morgen, vrees ik.”
Gelijkheid, dat wil zeggen met lasten en lusten. “Vrouwen aan de top krijgen geen voorkeursbehandeling. Je moet alle stappen invullen. Maar het voordeel is dat wanneer je de leiding hebt, je de agenda kan bepalen en bijvoorbeeld afspraken kunt weren als je de kinderen naar school wil brengen. Het heeft zeker niet alleen nadelen.”
Buiten barst de zonsondergang in felle kleuren uit. “Als ondernemer moet je respect hebben voor anderen en voor de natuur. Gelukkig is aluminium een gemakkelijk te recycleren materiaal, maar we werken ook actief mee aan projecten over isolatie en zonne-energie.” Reynaers was drie jaar voorzitter van Business & Society Belgium (een netwerk van bedrijven die maatschappelijk verantwoord willen ondernemen — red.) en richtte in het blinkende bedrijfsgebouw een eigen researchcentrum op. “Dat is noodzakelijk om je activiteiten te kunnen uitoefenen maar het is ook een belangrijk symbool waarmee we ons als een innovatief bedrijf profileren. Ook mijn ontmoetingen en besprekingen in het VBO en VOKA (Verbond van Belgische Ondernemingen en Vlaams Economisch Verbond — red.) zijn erg verrijkend. Op die manier probeer ik iets terug te doen voor een maatschappij die ons heel veel gegeven heeft.”

Afwas
In het weekend staan Reynaers’ man en vier kinderen op de agenda. Haar twee oudste zonen hebben handelsstudies aangevat, de tweeling is veertien. Haar man Jean-Louis Juliard, die het Franse filiaal van Reynaers leidt, leerde ze kennen in INSEAD. “Hij is huiselijker en iets minder extravert dan ik. Maar we hebben genoeg gemeenschappelijk om al drieëntwintig jaar getrouwd te zijn. De kinderen zijn flink en gezond en ik ben dankbaar om de momenten die we samen hebben. In 1994 heb ik even getwijfeld of ik mijn carrière zou voortzetten maar ik ben blij dat ik het zo beslist heb. Nu de kinderen groter zijn, is het ook eenvoudiger. Als ze me bellen op het werk maak ik tijd voor hen. Omgekeerd gaat het bedrijf ook in het weekend niet uit mijn gedachten. Het is voor mij onmogelijk om werk en privé te scheiden.”
Dit jaar vierde Reynaers een dubbele verjaardag. “Samen met familie, vrienden en goede collega’s heb ik de kaap van de vijftig gerond.” Ze lacht opgelucht. “Onlangs heeft het bedrijf me verrast met een mooie receptie en halsketting om mijn vijfentwintig jaar bij Reynaers te vieren. Ook al hou ik van nieuwe dingen, deze job geraak ik niet beu. Ik zie de klanten evolueren, kom in contact met jonge collega’s en verken voortdurend nieuwe horizonten. Ik kan heel gelukkig zijn als ik een boek lees of ga sporten, maar evengoed als ik ’s avonds rustig doorwerk. Of als ik, zoals nu net, met collega’s van gedachten kan wisselen. De meer routineuze projecten — thuis moet je ook de afwas doen — geven me rust en nieuwe energie.”
Pensioen staat niet in het woordenboek van Martine Reynaers. “Het blijft een permanente uitdaging om concrete doelstellingen te halen. Toch hoop ik ook dat mijn man en ik wat meer tijd samen zullen hebben nu de kinderen opgegroeid zijn. Misschien komen er wel kleinkinderen, wie weet. Ik kijk uit naar de periode die komt, maar ben ook tevreden over de jaren die achter de rug zijn.”