Slaaptherapie dringt gebruik van pillen sterk terug

Luc West

Mensen met slaapproblemen die een groepstraining volgen, zijn in 70 à 80 procent van de gevallen geholpen. De slaapkwaliteit is beter en pillen worden zo goed als overbodig. Dat blijkt uit een stand van zaken na anderhalf jaar groepstraining in UZ Leuven.

Slaaptraining voor mensen met in- en doorslaapproblemen bestaat al langer in het buitenland maar de slaapkliniek van UZ Leuven begon ermee een goed anderhalf jaar geleden. “Een groep bestaat uit acht mensen,” zegt gedragstherapeute Liesbet Van Houdenhove. “Die worden vooraf geselecteerd. Mensen die niet kunnen slapen door zware psychologische of medische problemen kunnen niet deelnemen. Die hebben andere hulp nodig.”
De deelnemers volgen zes wekelijkse trainingen van twee uur. Daarin krijgen ze uitleg over de slaap en slaaphygiëne, moeten ze strikte gedragsadviezen opvolgen en leren ze hoe ze als het ware hun gedachten kunnen stilleggen.
“Slapeloosheid start vaak tijdens een periode van stress, maar ook al is de stress voorbij, het slaapprobleem blijft vaak voortduren. Gepieker, al dan niet over het feit dat men niet in slaap geraakt, speelt vaak een rol.” legt Van Houdenhove uit. “Met principes uit de cognitieve gedragstherapie en met relaxatieoefeningen leer ik hen dat ze hun gedachten wel degelijk kunnen stilleggen en tot rust komen. Daarnaast moeten patiënten echt ook ander ‘slaapgedrag’ aanleren, bijvoorbeeld door hun tijd in bed drastisch in te perken en hun bed enkel te bewaren voor slapen... De grootste inspanning ligt dus bij de deelnemers zelf: ik geef het voorbeeld en zij moeten thuis verder oefenen. Zoals een atleet die een trainingsschema krijgt, maar ten slotte zelf dag na dag de baan op moet.”
Ondertussen zijn er twintig programma’s afgewerkt en zijn de deelnemers gedurende enkele maanden daarna opgevolgd, en lijkt de groepstraining een succes. Zeven à acht op tien hebben weinig of geen slaapproblemen meer. Hun inslaaptijd is de helft korter, ze worden minder wakker in de loop van de nacht en overdag voelen ze zich fysiek en geestelijk uitgerust, dus energieker.
“Het medicijnengebruik loopt ook drastisch terug,” zegt Liesbet Van Houdenhove. Uit een gezondsheidsenquête bleek in 2004 dat van de Belgen ouder dan 15 één op vijf slaapproblemen heeft. Eén op tien — zowat een half miljoen Belgen — slikt geregeld slaapmiddelen, vooral ouderen. Bijna alle deelnemers nemen voor het begin van de therapie pillen, soms tweemaal per week, soms tot twee à drie per nacht! Na een training doen ze dat nog maar heel af en toe of helemaal niet meer.”

Info: Multidisciplinair centrum voor slaapmonitoring UZ Leuven, (t) 016 34 25 22.