LUCAS> Steunpunt Welzijn, Volksgezondheid en Gezin
Steunpunt Welzijn, Volksgezondheid en Gezin
Van 2007-2011 is LUCAS coördinator van het Steunpunt WVG, een interuniversitair consortium dat onderzoek verricht ter ondersteuning van het beleid van de Minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin. Dit Steunpunt is een samenwerking tussen onderzoekers van drie Vlaamse universiteiten (K.U.Leuven, UGent, VUB) en een Vlaamse hogeschool (KHLim). Het onderzoeksprogramma omvat drie onderdelen.
1. Doelstellingen
Het Steunpunt Welzijn, Volksgezondheid en Gezin (WVG) is opgericht in 2007 met als opdracht de Vlaamse minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin met wetenschappelijk onderzoek te ondersteunen bij het voeren van een slagkrachtig, vernieuwend, efficiënt en integraal beleid rond de problemen van welzijn, gezondheid en gezin.
Het Steunpunt WVG heeft een drieledige opdracht:
-
het verzamelen, analyseren en ontsluiten van beleidsrelevante gegevens;
-
het uitvoeren van beleidsrelevant wetenschappelijk onderzoek, en dit zowel lange als op korte termijn;
-
het verlenen van wetenschappelijke dienstverlening
Specifieke doelstellingen betreffende het beleid van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin zijn:
-
verwerven van een beter inzicht in en meer kennis over prevalentie van problemen, met bijzondere aandacht voor specifieke doelgroepen;
-
inzicht verwerven in de resultaten van het hulpverlenings- en preventieaanbod;
-
het formuleren van beleidsaanbevelingen op het vlak van de regelgeving, de organisatievormen, de aanbodsvormen en de netwerkontwikkeling;
-
het ontwikkelen van een kennis- en documentatiecentrum voor beleidsgericht onderzoek
Om deze omvattende doelstellingen te realiseren is een onderzoeksconsortium samengesteld met wetenschappers uit drie Vlaamse universiteiten (K.U.Leuven, Ugent, VUB) en een Vlaamse hogeschool (de Katholieke Hogeschool Kempen). Het consortium wordt gedragen door negen promotoren aangevuld met 33 experten, waaronder een aantal jonge onderzoekers uit diverse disciplines.
De kracht van het consortium bestaat erin dat met een beperkt aantal complementaire onderzoekscentra de multidisciplinariteit en veelzijdige benadering van de thematiek gegarandeerd kan worden. De beleidsbevoegdheid van de minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin bevat immers bijzonder veel thema’s, doelgroepen en invalshoeken die onmogelijk door één enkele groep of discipline kunnen bestudeerd worden. Bovendien kunnen de 9 onderzoekspromotoren van het consortium een beroep doen op hun expertisenetwerk, bijvoorbeeld voor nieuwe beleidsprioriteiten of nieuwe deskundigheden.
LUCAS neemt de rol op van promotor-coördinator en versterkt de ervaring en deskundigheid in praktijk- en beleidsgericht onderzoek in zorg en welzijn. Bovendien garandeert LUCAS de toegang en toeleiding tot andere relevante onderzoeksgroepen van de K.U.Leuven.
Het Steunpunt WVG wordt gecontroleerd en aangestuurd door een stuurgroep met leden aangesteld door de minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin. Zo legt het Steunpunt WVB bijvoorbeeld jaarlijks een jaarplan, ontwerpbegroting en werkings- en activiteitenverslag voor aan deze Stuurgroep.

2. Programma’s
Het Steunpunt Welzijn, Volksgezondheid en Gezin (WVG) omvat een meerjarenprogramma met drie onderzoekslijnen, aangevuld met kortere ad hoc onderzoeksopdrachten.
Meerjarenprogramma
Na een analyse van maatschappelijke en wetenschappelijke evoluties zijn de onderzoekspromotoren gekomen tot een coherent meerjarenprogramma van onderzoek. Dit meerjarenprogramma valt uiteen in drie deelprogramma’s waarin drie doelgroepen en diverse types van zorgvoorzieningen in welzijn en gezondheid het voorwerp van onderzoek vormen.
Focus programma: |
Doelgroepen |
Zorgvoorziening |
||||
Jeugd en gezin |
Volwas-senen |
Ouderen |
Welzijn |
Gezondheid |
||
Preventie |
Curatie |
|||||
1. Kencijfers en monitoring |
|
|
|
|
|
|
2. Evaluatie en interventie |
|
|
|
|
|
|
3. Juridisch en institutioneel kader |
|
|
|
|
|
|
Het deelprogramma ‘Kencijfers en monitoring’ omvat een overzichtanalyse van gevolgde zorgtrajecten bij jongeren en hun gezin, bij volwassenen en bij ouderen. In meerdere longitudinale onderzoeksprojecten (JONG, VRAAG, KANS, VoZs) wordt het zorggebruik van deze doelgroepen geïnventariseerd en geëvalueerd.
Het tweede deelprogramma ‘Evaluatie en interventie’ gaat dieper in op de effectiviteit van zorgverlening en –trajecten en de ontwikkeling en implementatie van evidence based interventieprogramma’s (onder meer POP en STAP).
In het derde deelprogramma ‘Juridisch en institutioneel kader’ staat de ontwikkeling van de wettelijke en organisatorische randvoorwaarden voor zorgverlening in Vlaanderen centraal.
Ad hoc onderzoeksopdrachten
Het Steunpunt WVG realiseert ook kortetermijnopdrachten (minimaal twee onderzoeksmaanden) die moeten toelaten flexibel in te spelen op de beleidsvragen en nieuwe ontwikkelingen in het beleidsdomein welzijn, volksgezondheid en gezin. Deze kortetermijnopdrachten kunnen hoogstens 30% van de gehele werking van het steunpunt uitmaken.
2010
- Uitgebreide impactanalyse systeem dienstencheques op woonzorgvoorzieningen
- Ontwikkeling instrumentarium zorgintensiteit
- Harmonisering begrippen/procedures binnen regelgeving beleidsdomein WVG
- Ontwikkelen indicatoren in het kader van pact 2020
2009
- Evaluatie van preventieprogramma’s en -initiatieven
- Hulpverleningstrajecten/-outcome kinderen en jongeren bijzondere jeugdzorg
- Evaluatie huidige screening adoptieouders door de CAW’s
- Evaluatie van het gebruik van formele kinderopvang
- Modelontwikkeling economische evaluatie welzijns- en gezondheidsprojecten
2008
- Prevalentie en preventie suïcide
- Ontwikkeling van een zelfevaluatie-instrument voor CGG
- Opvang en begeleiding personen met verstandelijke handicap, geïnterneerd
- Evaluatie van time-outprojecten in de Bijzondere Jeugdzorg
2007
- Toekomstig ziekenhuislandschap in verhouding tot de eerste lijn
- Deugdelijk Bestuur in non-profit welzijns- en gezondheidssector
- Validatie protocol vraag- en aanbodverheldering preventieve gezinsondersteuning van K&G
- Effectevaluatie spreekuur Triple P
3. Budget
In de beheersovereenkomst staat uitgewerkt dat het Steunpunt Welzijn, Volksgezondheid en Gezin jaarlijks een vaste werkingsenveloppe ontvangt. Voor de vier opeenvolgende werkingsjaren gaat het om een maximale subsidie van 940.000 €.
4. Website
Details over de opzet en de resultaten van de onderzoeksprogramma’s en over de activiteiten van het onderzoeksconsortium van het Steunpunt Welzijn, Volksgezondheid en Gezin zijn te lezen op http://www.steunpuntwvg.be/

