Novartis Chair in Gerontology and Geriatrics

Faculteit

Geneeskunde

Schenker

Novartis Pharma nv

Bekijk de diavoorstelling van de inhuldiging (10 december 2009)

Datum ondertekening

10 december 2009

Duur

3 jaar

Doelstelling

Binnen de afdeling ‘gerontologie en geriatrie’ van het departement ‘experimentele geneeskunde’ maken nagenoeg alle projecten deel uit van een van de volgende onderzoekslijnen: ‘ouderdomsgebonden osteoporose en sarcopenie’ (prof. dr. Steven Boonen), ‘ouderdomsgebonden zorgmodellen en zorgkwaliteit’ (prof. dr. Koen Milisen) en ‘ouderdomsgebonden cognitiestoornissen en dementie’ (prof. dr. Jos Tournoy). Typisch voor die verschillende onderzoekslijnen is dat zij gericht zijn op zorgkwaliteit en zorginnovatie en in die zin sluit het onderzoek dan ook nauw aan op de zorgprogrammastructuur binnen UZ Leuven waarbij, uiteindelijk, het Leuvense onderzoek gericht is op het beschermen van de levenskwaliteit van ouderen.

Die levenskwaliteit wordt vooral bedreigd door wat wordt aangeduid als ‘ouderdomsgebonden kwetsbaarheid’, een kwetsbaarheid die – in wisselende mate weliswaar –  ieder individu treft, onvermijdelijk en in alle weefsels en organen. Het is die ouderdomsgebonden kwetsbaarheid die de vatbaarheid verhoogt voor ziekten en voor verwikkelingen, ziekten en verwikkelingen die op hun beurt de kwetsbaarheid zelf versterken, een ouderdomsgebonden kwetsbaarheid ook die, geleidelijk, leidt tot afhankelijkheid en, uiteindelijk, dodend is.

En dus is de uitdaging voor het onderzoek om die kwetsbaarheid te doorgronden en in Leuven is dat onderzoek onder meer gericht op de ouderdomsgebonden kwetsbaarheid van het skelet en de gevolgen van die kwetsbaarheid. Uitgangspunt daarbij is dat verouderen, ook het verouderen van het skelet, één continuüm is. In de afdeling ‘gerontologie en geriatrie’ wordt dan ook de nadruk gelegd op het verband tussen kwetsbaarheid, ziekte, verwikkeling en verval en niet op de verschillen daartussen.

Voor het musculoskeletale luik van het onderzoek is dat onder meer het verband tussen ouderdomsgebonden botafbraak, osteoporotische fracturen en fractuurverwikkelingen. Omdat het Leuvense onderzoeksmodel zich op dat continuüm richt, is het per definitie preklinisch en klinisch, gerontologisch en geriatrisch, en dus bij uitstek translationeel en wil het basisinzichten vertalen in zorginnovatie voor ouderen. Omdat het steunt op brede onderzoeksexpertise is het onderzoeksmodel ondenkbaar zonder nauwe samenwerking met uiteenlopende disciplines. Aan de K.U.Leuven wordt onder meer met volgende afdelingen (departmenten) actief samengewerkt: biomechanica (werktuigkunde), experimentele geneeskunde en endocrinologie (experimentele geneeskunde), experimentele neurologie (neurowetenschappen), experimentele oncologie (oncologie), musculoskeletale revalidatie (revalidatiewetenschappen), neuronale celliologie en gentransfer (menselijke erfelijkheid), psychiatrie (neurowetenschappen) en ziekenhuis- en verplegingswetenschappen (maatschappelijke gezondheidszorg).

Financieringsbronnen voor het Leuvens gerontologisch-geriatrisch onderzoek zijn het Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek (FWO), de K.U.Leuven, Europese programma’s en inkomsten uit contractonderzoek. Daarnaast geeft de Novartis leerstoel in gerontologie en geriatrie een belangrijke bijkomende impuls aan de verdere uitbouw van het onderzoeksprogramma. In die uitbouw zijn twee ontwikkelingen van belang: enerzijds de verbreding van het onderzoeksgebied binnen de lijn ‘ouderdomsgebonden osteoporose en sarcopenie’ en anderzijds de toenemende nadruk op de andere onderzoekslijnen binnen de afdeling.

De verbreding van het onderzoeksgebied binnen de lijn ‘ouderdomsgebonden osteoporose en sarcopenie’ houdt een verschuiving in van het skeletale naar het musculoskeletale met toenemende aandacht voor sarcopenie. Deze verbreding loopt in nauwe samenwerking met prof. dr. Sabine Verschueren van het departement revalidatiewetenschappen en vertegenwoordigt ook een verdieping van het onderzoek, waarbij de Leuvense onderzoeksexpertise geleidelijk tracht door te dringen tot de kern van de ouderdomsgebonden kwetsbaarheid en dus tot de kern van wat zo onvermijdelijk schijnt te komen met de jaren: verwikkeling en verval.

Daarnaast is er ook de uitbouw van de onderzoekslijn ‘ouderdomsgebonden zorgmodellen en zorgkwaliteit’ onder impuls van prof. dr. Koen Milisen, waarbij de nadruk ligt op het ontwikkelen van nieuwe zorgmodellen voor kwetsbare ouderen, zowel intramuraal als transmuraal. En er is de ontwikkeling van het onderzoek rond ‘ouderdomsgebonden cognitiestoornissen en dementie’ onder leiding van prof. dr. Jos Tournoy waarbij, zoals voor osteoporose en sarcopenie, gekozen is voor een translationeel model dat basisonderzoek en klinisch onderzoek combineert.

Titularis aan de K.U. Leuven

Prof. dr. Steven Boonen