Ionenkanaal is oorzaak van irritatie bij gebruik van rookstopmiddelen
Rokers die ermee willen stoppen, gebruiken vaak hulpmiddelen zoals nicotinepleisters en -kauwgom en, sinds kort, nicotinesprays. Maar de pleisters veroorzaken bij sommige mensen jeuk, en kauwgom en sprays kunnen voor irritaties in mond, neus en luchtwegen zorgen. Een team van Leuvense en Spaanse onderzoekers, onder leiding van dr. Karel Talavera en prof. Thomas Voets van het Laboratorium voor Ionenkanaalonderzoek, heeft nu ontdekt hoe dat komt. De nicotine werkt in op een kanaaltje in de zenuwcellen dat pijn en ontstekingen veroorzaakt.
Een ionenkanaal is een microscopisch sluisje in de celwand, waarlangs geladen deeltjes de cel kunnen in- of uitstromen. Dat leidt tot het ontstaan van elektrische signalen, een belangrijke vorm van informatieuitwisseling in ons lichaam. Het Laboratorium voor Ionenkanaalonderzoek, een van de Centers of Excellence aan de K.U.Leuven, bestudeert een bepaalde groep van ionenkanalen, de zogenaamde TRP-kanalen. Eerder onderzoek in die onderzoeksgroep onder leiding van prof. Bernd Nilius, toonde aan dat TRP-kanalen betrokken zijn bij het detecteren van warmte en koude, de smaakzin en het ontstaan van allergische reacties.
Tot nu toe werd algemeen aangenomen dat de irritatie die samengaat met het gebruik van nicotinepleisters, veroorzaakt wordt door dezelfde receptoren die instaan voor de opwekkende en verslavende werking van nicotine. Maar de Leuvense onderzoekers merkten op dat die theorie niet klopt en besloten om het effect van nicotine op het ionenkanaal TRPA1 te onderzoeken. Over TRPA1 was al bekend dat het pijn veroorzaakt onder invloed van extreme kou en irriterende stoffen zoals mosterdolie en traangas.
De onderzoekers stelden vast dat nicotine het TRPA1 ‘openzet’. Het gevolg is pijn en een ontstekingsreactie: jeuk en branderigheid in het geval van pleisters, geïrriteerde luchtwegen in het geval van kauwgom en sprays. Muizen met een defect TRPA1-gen bleken geen last te hebben van die irritatie. TRPA1 lijkt dus de sleutel te zijn om vervelende bijwerkingen te voorkomen bij het gebruik van rookstopmiddelen. Verder onderzoek moet uitwijzen welke stof het beste geschikt is om in combinatie met nicotine TRPA1 weer ‘af te sluiten’.
Nicotine activates the chemosensory cation channel TRPA1 is deze week verschenen in Nature Neuroscience.
Voor meer informatie kunt u contact opnemen met dr. Karel Talavera en professor Thomas Voets van het Laboratorium voor Ionenkanaalonderzoek van de K.U.Leuven.

