Flexibilisering
Vanaf 2005-2006 hebben alle Vlaamse universiteiten hun opleidingen 'geflexibiliseerd' als gevolg van de Europese afspraken over onderwijs. In eerste instantie wordt hierbij haast uitsluitend gedacht aan het vervangen van het jaarsysteem door een creditsysteem, maar aan de K.U.Leuven betekent flexibilisering veel meer. De K.U.Leuven tracht immers ook de student ruimere overstapmogelijkheden te bieden tussen opleidingen, flexibele inhouden van opleidingen te realiseren en dergelijke meer
Wat is er concreet veranderd vanaf 2005-2006?
Het onderwijs- en examenreglement wijzigde grondig in 2005-2006. Het is voor alle studenten van kracht. Kernpunten in dit onderwijsreglement zijn:
- Drie soorten conctracten
Voortaan kan je bij inschrijving kiezen tussen verschillende contracten.
- Creditbewijzen
Voor elk opleidingsonderdeel waarvoor je minstens 10 op 20 behaalt krijg je een creditbewijs dat onbeperkt geldig is.
- Bindend studieadvies
Indien je nog ten minste 120 studiepunten van het behalen van je bachelordiploma verwijderd bent en op het einde van het academiejaar niet geslaagd bent voor minstens de helft van de opgenomen studiepunten, helpt een bindend studieadvies je de juiste keuze te maken. - Vrijstellingen op basis van eerder verworven competenties of kwalificaties
Voortaan kan je vrijstellingen krijgen op basis van een andere (bv. hogeschool)opleiding, of op basis van werkervaring. - Van een jaarsysteem naar een creditaccumulatiesysteem
Het nieuwe creditsysteem betekent ook dat de voorwaarden om je diploma te behalen iets veranderd zijn, bv. sommige onvoldoendes kan je 'tolereren'.
Het begrip flexibilisering zorgt soms ook voor heel wat misverstanden. Zo wordt wel eens beweerd dat studenten individueel hun studieprogramma kunnen samenstellen door het 'sprokkelen van credits', dat ze op elk moment examens kunnen afleggen of volledig vrij hun opleiding in de tijd kunnen spreiden... zonder dat een instelling hieraan nog iets te zeggen zou hebben. Niets is minder waar: studenten die een diploma willen verwerven, zullen doorgaans inschrijven voor modeltrajecten waarvan de opleidingsverantwoordelijken het programma vastleggen en zij doen dit (meestal) binnen de vastgelegde structuur van een academiejaar.
Drie soorten contracten
Afhankelijk van de beoogde doelstelling en het bepaalde studietraject, heb je bij de inschrijving de keuze tussen drie types van contracten:
- Een diplomacontract met het oog op het behalen van een bepaald diploma (cf. de vroegere volwaardige studentinschrijving). Hierbinnen kan je kiezen voor
- een modeltraject. Dit modeltraject kan volgens het standaardtraject doorlopen worden (je neemt binnen één academiejaar alle opleidingsonderdelen van één opleidingsfase op) of volgens een flexibel traject (je neemt binnen één academiejaar niet alle opleidingsonderdelen van één opleidingsfase op of je volgt opleidingsonderdelen uit meerder fases). In een modeltraject kunnen alle opleidingen zowel voltijds als halftijds worden gevolgd (master-na-master mag ook enkel deeltijds worden aangeboden).
- een geïndividualiseerd traject (waarbij voor één bepaalde student op basis van een specifiek dossier een studieregeling wordt vastgelegd).
- Een creditcontract met het oog op het behalen van bepaalde credits (cf. vroegere inschrijving voor afzonderlijke opleidingsonderdelen).
- Een examencontract is een inschrijving voor het afleggen van examens, ofwel met het oog op het behalen van een bepaald diploma ofwel met het oog op het behalen van één of meer creditbewijzen (cf. vroegere inschrijving voor examencommissie Vlaamse gemeenschap).
De regels bij wijziging van studiecontract zijn beschreven in Afdeling 1.3 van het onderwijsreglement. Het wijzigen van een studiecontract heeft ook financiële gevolgen.
Creditbewijs
Voor elk opleidingsonderdeel (reeds vanaf 2004-2005) waarvoor je ten minste 10 op 20 behaalde (of waarvoor je via een andere vorm van resultaatsbepaling bent geslaagd) krijg je een creditbewijs (onder de vorm van een registratie of document). Er wordt geen graad van verdienste toegekend aan een creditbewijs. Na elk semester worden, op het niveau van de faculteiten, de creditbewijzen van de afgelopen periode voor de student geregistreerd. Het creditbewijs is onbeperkt geldig binnen de betrokken opleiding aan de instelling waar het werd behaald. Een actualiseringsprogramma kan slechts door de faculteiten worden opgelegd indien ten minste vijf kalenderjaren zijn verstreken.
Bindend studieadvies
Studenten die nog meer dan 120 studiepunten van het behalen van hun bachelordiploma verwijderd zijn én die op het einde van het adademiejaar geen 50 % cumulatieve studie-efficiëntie hebben (d.w.z. dat minder dan 50 % van de studiepunten waarvoor de student zich tijdens zde studie in de betreffende opleiding inschreef, behaald werden), zullen door een studietrajectbegeleider uitgenodigd worden voor een gesprek. In dit gesprek zal de student meegedeeld worden dat hij/zij een bindend studieadvies opgelegd krijgt. Dit houdt in dat de student op het einde van het daaropvolgende academiejaar een cumulatieve studie-efficiëntie moet hebben die groter is dan 50 %. Kan de student hier niet aan voldoen, dan zal hem/haar een verder inschrijving aan de hele instelling geweigerd worden.
Op deze manier wenst de K.U.Leuven de studenten een duidelijk signaal te geven om hun studiekeuze goed te overwegen en tracht ze de studieduurverlenging te beperken.
Studenten die nog meer dan 120 studiepunten van het behalen van hun bachelordiploma verwijderd zijn én die op het einde van het academiejaar een cumulatieve studie-efficiëntie tussen 50 % en 66 % hebben, zullen eveneens voor een adviesgesprek uitgenodigd worden. Aan hen wordt echter geen bindend studieadvies opgelegd.
Vrijstellingen op basis van EVC/EVK
Je kan kennis en vaardigheden die je reeds in andere contexten (studies, professionele omgeving, persoonlijk leven) hebt verworven, laten erkennen en certificeren zodat deze leerresultaten ook mee in rekening kunnen worden genomen bij het verwerven van een diploma.
EVC staat voor een "eerder verworven competentie", zijnde het geheel van kennis, inzicht, vaardigheden en attitudes verworven door middel van leerprocessen die niet met een studiebewijs werden bekrachtigd.
EVK staat voor een "eerder verworven kwalificatie", zijnde elk binnenlands of buitenlands studiebewijs dat aangeeft dat een formeel leertraject, al dan niet binnen het reguliere onderwijs, met goed gevolg werd doorlopen, met uitzondering van creditbewijzen behaald binnen een opleiding van de K.U.Leuven waarvoor de kwalificatie wordt ingeroepen.
Het erkennen van eerder verworven competenties en kwalificaties betekent voortbouwen op wat mensen reeds kennen. Het is een manier om de instroom in het hoger onderwijs te verbreden, een centraal element in het beleid rond levenslang leren.
De overstap van een jaarsysteem naar een creditaccumulatiesysteem.
Als antwoord op het flexibiliseringsdecreet, besliste de K.U.Leuven over te stappen naar een nieuw model van studievoortgang, namelijk van een studiejaarsysteem naar een (conditioneel) creditaccumulatiesysteem. Deze beweging werd verdergezet met de invoering van de diplomaruimte in 2009-2010. Belangrijk in het nieuwe model is dat het begrip 'compensatie bij onvoldoendes' wordt vervangen door het begrip 'tolerantie voor onvoldoendes'.
Voor de opleiding als geheel worden de criteria bepaald waaraan je als student moet voldoen om het diploma te behalen.
Studievoortgangsbewaking
- Standaardtrajecten voor generatiestudenten:
Generatiestudenten kunnen slechts inschrijven voor een voltijds (54-66 studiepunten) of een deeltijds (25-35 studiepunten) diplomacontract. Afwijkingen onder de vorm van een geïndividualiseerd traject zijn slechts op gemotiveerde aanvraag en na onderzoek (functiebeperkingen; hoogbegaafde studenten) mogelijk. - Geen creditbewijs of tolerantie:
Indien voor opleidingsonderdelen in een vorig academiejaar geen creditbewijs werd behaald of een tolerantie werd ingezet, moeten de verplichte opleidingsonderdelen onmiddellijk hernomen worden. - Onvoldoende cumulatieve studie-efficiëntie:
Studenten die onvoldoende resultaten behalen en hierdoor een uiterst kleine kans hebben op het behalen van het diploma worden begeleid door een aantal maatregelen voor de bewaking van de studieduur.
Studenten die nog meer dan 120 studiepunten van het behalen van hun bachelordiploma verwijderd zijn én die op het einde van het academiejaar geen 50% cumulatieve studie-efficiëntie hebben (d.w.z. dat minder dan 50% van de studiepunten waarvoor de student zich tijdens de studie in de betreffende opleiding inschreef, behaald werden), zullen door een studietrajectbegeleider uitgenodigd worden voor een gesprek. In dit gesprek zal de student meegedeeld worden dat hij/zij een bindend studieadvies opgelegd krijgt. Dit houdt in dat de student op het einde van het daaropvolgende academiejaar een cumulatieve studie-efficiëntie moet hebben die groter is dan 50%. Kan de student hier niet aan voldoen, dan zal hem/haar een verdere inschrijving aan de hele instelling geweigerd worden.
Op deze wijze wenst de K.U.Leuven de studenten een duidelijk signaal te geven om hun studiekeuze goed te overwegen en tracht ze de studieduurverlenging te beperken. Cijfermateriaal toont immers aan dat voor deze studenten de kans op het behalen van het beoogde diploma uiterst klein is.
Studenten die nog meer dan 120 studiepunten van het behalen van hun bachelordiploma verwijderd zijn én die op het einde van het academiejaar een cumulatieve studie-efficiëntie tussen 50% en 66% hebben, zullen eveneens voor een gesprek uitgenodigd worden. Aan hen wordt echter geen bindend studieadvies opgelegd. - Regelingen voor ter- en quater-inschrijvingen:
Een toelating tot ter-inschrijving wordt toegekend aan een opleidingsonderdeel. Een toelating tot ter-inschrijving voor een opleidingsonderdeel wordt automatisch toegekend aan studenten met minstens 50% cumulatieve studie-efficiëntie binnen de betreffende opleiding. Wanneer een student geen cumulatieve studie-efficiëntie van 50% behaalt, dan mag de student niet opnieuw inschrijven voor de opleiding waarin dit opleidingsonderdeel geprogrammeerd staat.
Een quater-inschrijving is uitgesloten.
Deze regels gelden voor alle studenten van binnen de EER (Europese Economische Ruimte). Voor niet-EER-studenten geldt een aparte regeling.
