Visitatie

Inleiding

Het visitatiestelsel maakt deel uit van de externe kwaliteitszorg in het hoger onderwijs in Vlaanderen. Doelstellingen hiervan zijn:

  • De constante verbetering van de kwaliteit van het onderwijs;
  • Verantwoording afleggen ten aanzien van de overheid voor het gebruik van publieke middelen en ten aanzien van de bredere samenleving;
  • Informatie verstrekken aan studenten en ouders over de kwaliteit van het onderwijs.
De visitaties gebeuren op het niveau van een opleiding of van een groep van opleidingen en in alle Vlaamse universiteiten. Vanaf de invoering van de bachelor-master-structuur worden ook de (voormalige) voortgezette academische opleidingen in de onderwijsvisitatie betrokken. De Vlaamse Interuniversitaire Raad (VLIR) coördineert de onderwijsvisitaties.

 

Opeenvolgende stappen en timing

Opmerking vooraf: afhankelijk van wanneer het zelfevaluatierapport moet ingediend worden en de opleiding gevisiteerd wordt, zijn er 2 tijdpaden: tijdpad 1 (deadline indienen ZER 1 juli, visitatie in het najaar) en tijdpad 2 (deadline indienen ZER 15 december, visitatie in het voorjaar).

1. Voorbereiding visitatie
Actie Verantwoordelijk Tijdpad 1 Tijdpad 2 Bijkomende informatie
workshop VLIR VLIR voorjaar 200x+1 najaar 200x+1  
samenstelling visitatiecommissie VLIR    
voorbereiding visitatiebezoek
  • inhoudelijk
  • praktisch
POC-subcommissie i.s.m. DOWB     bijkomende informatie
2. Het visitatiebezoek
Actie Verantwoordelijk Tijdpad 1 Tijdpad 2 Bijkomende informatie
visitatiebezoek VLIR
opvolging door DOWB
najaar 200x+1 voorjaar 200x+2
3. Rapportering
Actie Verantwoordelijk Tijdpad 1 Tijdpad 2 Bijkomende informatie
concept deelrapport visitatiecommissie voorjaar 200x+2 najaar 200x+2 bijkomende informatie
reactie op concept deelrapport decaan      
reactie op vergelijkend deel in het conceptrapport decaan      
visitatierapport visitatiecommissie september 200x+2 december 200x+2 publicatie visitatierapporten op website van de VLIR

Bijkomende informatie

Voorbereiding visitatie

Visitatiecommissie

Op voordracht van de betrokken opleidingen wordt een visitatiecommissie samengesteld. Deze commissie telt in de regel vijf of zes leden:

  • drie of vier vakdeskundigen, incl. de voorzitter;
  • een onderwijsdeskundige;
  • een student.

Van de visitatiecommissie wordt verwacht dat zij op basis van de zelfevaluatie van de opleiding en door middel van ter plaatse te voeren gesprekken:

  • een oordeel geeft over de 6 onderwerpen uit het accreditatiekader;
  • een integraal oordeel geeft over de opleiding waarop de NVAO zich zal baseren bij de accreditatie;
  • suggesties doet om waar mogelijk te komen tot kwaliteitsverbetering.
Inhoudelijke en praktische voorbereiding

Na de installatievergadering van de visitatiecommissie wordt het bezoekschema van de visitatiecommissie door de projectmedewerker van de VLIR toegelicht en besproken in een vergadering met de facultair coördinator en de contactpersoon van de K.U.Leuven (Veerle Hulpiau). Enkele aandachtspunten bij de inhoudelijke en praktische voorbereiding:

  • Verwittig tijdig alle gesprekspartners en zorg dat ze op het juiste moment op de juiste plaats aanwezig zijn
  • Opleidingen krijgen voor het bezoek inzage in het opleidingsspecifiek referentiekader van de visitatiecommissie; bespreek dit referentiekader grondig binnen de opleiding. Bij het begin van het bezoek krijgen opleidingen de mogelijkheid aan te geven of zij het al dan niet eens zijn met dit referentiekader.
  • Het is van belang alle gesprekspartners inhoudelijk voor te bereiden op het bezoek, vb. door hen (een samenvatting van) het zelfevaluatierapport te bezorgen en/of een korte infosessie te organiseren
  • Verzamel tijdig het materiaal ter inzage

Het visitatiebezoek

De commissie bezoekt de universiteiten gedurende een aantal dagen, waarbij zij afzonderlijke gesprekken voert met de verschillende geledingen die bij het onderwijs zijn betrokken, gaande van studenten en de afgestudeerden tot en met het faculteitsbestuur. Deze gesprekken gebeuren op basis van:

  • de lectuur van het zelfevaluatierapport, opgesteld n.a.v. de curriculumevaluatie;
  • de lectuur van een tweetal eindverhandelingen;
  • ter plaatse beschikbaar materiaal: syllabi, verslagen van vergaderingen, documenten m.b.t. interne kwaliteitszorg, ...

Het bezoek van de commissie wordt afgesloten met een mondelinge rapportering van de eerste voorlopige bevindingen.

Het visitatierapport

De visitatiecommissie publiceert een openbaar rapport, waarin zij haar oordeel weergeeft over de kwaliteit van het onderwijs in de betrokken opleidingen en tevens aanbevelingen formuleert om tot kwaliteitsverbetering te komen. Vooraleer het visitatierapport openbaar gepubliceerd wordt, ontvangt de opleiding en de instelling een concept deelrapport dat enkel het eigen opleidingsrapport omvat. De opleiding/instelling krijgt de kans om hierop te reageren en alleszins feitelijke onjuistheden te corrigeren. Daarna krijgt de opleiding/instelling nog de kans om te reageren op het vergelijkend deel van het conceptrapport.

Het finale visitatierapport bestaat uit:

  • een algemeen deel met o.a. de weergave van de belangrijkste conclusies en aanbevelingen per thema vergelijkenderwijs;
  • de opleidingsrapporten: bevatten de bevindingen, conclusies en aanbevelingen van de commissie per opleiding.

Overeenkomstig de bepalingen voor de visitaties in het kader van de accreditatie van opleidingen , kent de visitatiecommissie beoordelingen toe:

  • Aan de 6 onderwerpen volgens het accreditatiekader: voldoende of onvoldoende;
  • Aan de samenstellende en onderliggende facetten van elk onderwerp: excellent, goed, voldoende of onvoldoende.

Het visitatierapport vormt de basis voor het accreditatiebesluit door de Nederlands-Vlaamse Accreditatieorganisatie (NVAO).

publicatie visitatierapporten op website van de VLIR

berichten n.a.v. de publicatie van visitatierapporten in de Dagkrant of Campuskrant