U bent hier: Over KU Leuven KU Leuven, zes eeuwen geschiedenis

KU Leuven, zes eeuwen geschiedenis

TogatiOp zoek naar de wortels van de Leuvense universiteit gaan we zes eeuwen in de tijd terug. De Stad Leuven verzocht om een universiteit en Hertog Jan IV van Brabant gaf er zijn steun aan. Met een pauselijke bul van 9 december 1425 werd de Leuvense universiteit als Studium Generale door Paus Martinus V gesticht. De KU Leuven is de oudste van de thans nog bestaande katholieke universiteiten in de wereld. Ze mag zich de oudste universiteit van de Lage Landen noemen.

Naar het model van bestaande universiteiten van Keulen, Parijs en Wenen had de Leuvense universiteit oorspronkelijk vier faculteiten: De Artes, Kerkelijk en Burgerlijk Recht en de Geneeskunde. In 1432 werd de Faculteit Godgeleerdheid eraan toegevoegd. Vandaag bloeien dertien faculteiten en een gelijkgesteld instituut die een volledige waaier van studierichtingen en wetenschappelijke disciplines bieden.

In die dagen stelde de Stad Leuven de Lakenhal ter beschikking. Dat gebouw uit 1317 was toen al eeuweling en vóór die tijd hadden de lakenwevers er hun koopwaar aan de man gebracht. Al vlug werd het voor de colleges te klein. Vandaag is het gebouw het beleidscentrum van de universiteit.

ErasmusIn de 16de eeuw kende de Leuvense universiteit een eerste grote bloei en verwierf ze haar wereldfaam dank zij de aanwezigheid van geleerden en professoren met naam, zoals Adriaan van Utrecht (Paus Adrianus VI), Erasmus, Vives, Vesalius en Mercator. De aanwezigheid van onderzoekers van wereldformaat is een traditie tot op vandaag.

In haar geschiedenis van bijna zes eeuwen kende de Leuvense universiteit perioden van bloei en tegenspoed. In de 18de eeuw stond ze onder zware druk van een toenemende staatsinmenging en in 1797 hief de Franse Republiek de oude universiteit op. In 1816 opende de Universiteit te Leuven weer haar poorten als een Rijksuniversiteit, opgericht door koning Willem I der Verenigde Nederlanden.

De Belgische bisschoppen stichtten in 1834 te Mechelen een Katholieke Universiteit. Maar al in 1835 kwam deze terug naar het vertrouwde Leuven, waar de Rijksuniversiteit was opgeheven. De realiteit van de Belgische talenkwestie, van Vlamingen en Walen, weerspiegelt zich in de latere geschiedenis van de Leuvense Alma Mater. In 1911 wordt een aanvang gemaakt met de vernederlandsing in het Leuvense universitair onderwijs. In 1936 kon men vaststellen dat de meeste colleges parallel in het Nederlands en het Frans werden gedoceerd.

In de periode dat België in Afrika een kolonie onder zijn hoede had, werd door de KU Leuven aldaar de 'Universiteit Lovanium' opgericht in 1954.

Sedert 1965 is de KU Leuven op een campus in het Westvlaamse Kortrijk (KULAK) begonnen met de realisatie van het kandidatuursonderwijs voor vier faculteiten: eerst de Faculteit Letteren (Wijsbegeerte, Klassieke Filologie, Moderne Geschiedenis, Romaanse Filologie en Germaanse Filologie) en de Faculteit Rechtsgeleerdheid (Rechten), daarna in 1971 ook de Faculteit Geneeskunde (Geneeskunde) en de Faculteit Wetenschappen (Wiskunde, Natuurkunde en Scheikunde) en vanaf 1991 in samenwerking met UFSIA ook Toegepaste economische wetenschappen.

1968 werd het jaar van de splitsing van de KU Leuven in twee onafhankelijke universiteiten. Deze verwierven in 1970 bij wet zelfstandigheid: de Nederlandstalige KU Leuven (KU Leuven), die te Leuven (in het Vlaamse landsgedeelte) bleef, en de Franstalige Université Catholique de Louvain (UCL), die verhuisde naar Louvain-la-Neuve te Ottignies (in het Waalse landsgedeelte).

AssociatieSinds 11 juli 2002 is de Associatie KU Leuven een feit. Dertien Vlaamse instellingen voor hoger onderwijs bundelen binnen deze associatie hun krachten samen om een sterke positie in te nemen in het nieuwe Europese onderwijslandschap.

De Associatie KU Leuven werd opgericht in het kader van de Europese Bolognaverklaring die in 1999 ondertekend werd door de Europese ministers van onderwijs. De bedoeling van ‘Bologna’ is de kwaliteit en transparantie van de opleidingen hoger onderwijs in Europa te verhogen en de uitwisseling van studenten, docenten, kennis te optimaliseren.

Het Nederlands is de voertaal van de KU Leuven, maar omwille van de internationale betekenis van de universiteit worden tal van, vooral postgraduate, colleges en seminaries in het Engels, soms ook in andere talen, gegeven