Onderzoek
Vormen en modaliteiten van onderzoek
- Fundamenteel en translationeel onderzoek
- Types onderzoek : in vitro, ex vivo, in silico, niet-invasieve technieken en in vivo
- De drie V's: dierproeven verminderen, vervangen en verfijnen
Onderzoeksdomeinen
Biomedisch onderzoek maakt in verschillende onderzoeksdomeinen gebruik van proefdieren. De voorbeelden hieronder illustreren fundamenteel en translationeel onderzoek, de verschillende types onderzoek, en de toepassing van de drie V's.
Kanker
In Leuven gebeurt er onder andere fundamenteel onderzoek naar het ontstaan van verschillende types leukemie, dat zijn kankers die onstaan uit witte bloedcellen. Proefdieren, in dit geval muizen, worden nog in twee fasen van het leukemie-onderzoek ingezet: bij het opsporen van de fouten die zijn opgetreden in de genen bij kankerontwikkeling, en bij de ontwikkeling van nieuwe geneesmiddelen en behandelingen.
Lees meer over de rol van proefdieren in het leukemie-onderzoek
Celtherapie
Bij celtherapie krijgt een patiënt levende cellen toegediend. Levende cellen toedienen is een ingrijpende behandeling, waarvoor altijd met grotere dieren wordt getest voor men naar de mens gaat. In Leuven wordt bijvoorbeeld onderzoek gedaan naar het gebruik van celtherapie om kraakbeenletsels te behandelen. In dit geval koos men voor geiten als grotere diersoort omdat de grootte van het gewricht en de dikte van de kraakbeenlaag vergelijkbaar zijn met die bij mensen.
Lees meer over de rol van proefdieren in het onderzoek naar kraakbeenletsels
Transplantatiegeneeskunde
Wanneer een orgaan niet meer of onvoldoende functioneert, kan voor veel patiënten een transplantatie een oplossing zijn. Bij transplantatie zijn er echter een aantal problemen, zoals afstotingsverschijnselen en een nijpend donortekort. Bij longen is dat tekort extra acuut: twee donorlongen op de drie worden afgekeurd voor transplantatie. Aan de KU Leuven wordt onder meer onderzocht hoe die afgekeurde longen na behandeling alsnog gebruikt kunnen worden. Daarvoor worden varkens gebruikt, aangezien anatomie en stofwisseling van varkens vrij goed overeenkomen met die van de mens.
Lees meer over de rol van proefdieren in het transplantatie-onderzoek
Hartchirurgie
De KU Leuven doet onder meer onderzoek naar verkalking van hartkleppen. Voor het testen van biologische kunstkleppen voor verkalkte hartkleppen zijn jonge schapen de aangewezen proefdieren. Anatomie en afmetingen zijn vergelijkbaar met de mens, en bij jonge schapen gaat de verkalking ook veel sneller, waardoor langetermijneffecten gemeten kunnen worden: na zes maanden is de verkalking bij jonge schapen vergelijkbaar met de verkalking bij de mens na tien jaar. Ook voor het onderzoek naar het gebruik van mechanische hartpompen worden schapen als proefdieren ingezet.
Lees meer over de rol van proefdieren in het onderzoek naar hartchirurgie
Onderzoek naar hersenfuncties
Aan de KU Leuven gebeurt al enkele tientallen jaren onderzoek naar complexe hersenfuncties. Dit soort onderzoek kan enkel met primaten – Rhesusapen – gebeuren omdat andere diersoorten die complexe functies niet hebben. Het is vooral fundamenteel onderzoek, maar de inzichten zullen later kunnen worden toegepast om bijvoorbeeld patiënten met hersenletsels te helpen of kunstmatige zichtsystemen te ontwikkelen voor blinden en slechtzienden. Een gebeurt ook gehooronderzoek, waar vooral katten als proefdieren worden ingezet. De resultaten van dit onderzoek kunnen bijvoorbeeld worden gebruikt voor de verbetering van cochleaire implantaten bij mensen met gehoorproblemen.
Lees meer over de rol van proefdieren in het cognitief onderzoek
Longtoxicologie
In Leuven wordt de mogelijke giftigheid van diverse stoffen bij inademing bestudeerd. Daarvoor gebeurt onderzoek in proefbuizen, en ook op muizen en ratten. De giftigheid van een stof kan immers sterk verschillen in een proefbuis en na inademing. Leuven neemt onder meer deel aan het belangrijke Europese project ENPRA, waarin het de mogelijke gezondheidsrisico’s bij blootstelling aan nanodeeltjes onderzoekt. Nanotechnologie kan uitgroeien tot één van de nieuwe pijlers van de Europese industrie. Het is dus van groot belang dat mogelijke gezondheidsrisico’s in industriële en medische toepassingen onderzocht worden.
Lees meer over de rol van proefdieren in het longtoxicologisch onderzoek
