Solliciteren Tips & Tricks
- Hoe schrijf ik een overtuigende sollicitatiebrief?
- Wat staat er in mijn cv?
- Hoe kan ik me voorbereiden op het interview?
- Welke tests kan ik verwachten?
- Nog enkele tips
- Nuttige sites
Hoe schrijf ik een overtuigende sollicitatiebrief?
Als eerste contact tussen de sollicitant en de werkgever is de sollicitatiebrief uitermate belangrijk. Deze brief moet een werkgever namelijk overtuigen om tijd vrij te maken om je uit te nodigen voor een persoonlijk gesprek. Een oppervlakkige standaardbrief die steeds opnieuw gebruikt wordt bij elke sollicitatie zal dan ook weinig indruk maken. Een goede sollicitatiebrief moet net geschreven zijn vanuit de vraag ‘waarom ben ik geschikt voor het uitoefenen van deze functie’. De inhoud van deze brief zal dan ook moeten aangepast worden ngl. de vacature waarvoor je solliciteert.
De sollicitatiebrief bevat vier delen:
- In een eerste gedeelte vermeld je voor welke functie je solliciteert. Geef de jobtitel, de plaats waar je deze vacature gevonden hebt en eventueel de referentie van de vacature. Bij spontane sollicitatie vraag je naar vrijkomende betrekkingen voor een bepaalde functie.
- Stel jezelf voor met de voornaamste kwalifi caties en eigenschappen die belangrijk zijn om de functie in kwestie te kunnen uitoefenen. Leg de link tussen enerzijds de eisen die je in de advertentie terugvindt en anderzijds jouw persoonlijke achtergrond (b.v. de gevolgde opleidingen, specifieke ervaring ...).
- Vermeld waarom je solliciteert. In een eenvoudige en zakelijke taal schrijf je waarom deze specifi eke job in dát bedrijf jou in het bijzonder aanspreekt. Vage zinnen zoals ‘omdat het mij interesseert ...’ zullen geen enkele personeelsverantwoordelijke overtuigen. Probeer ook hier zoveel mogelijk te verwijzen naar feiten uit jouw curriculum vitae (b.v. vrijetijdsbesteding).
- In een slotformule druk je de hoop uit dat je in een persoonlijk gesprek de kans krijgt om deze gegevens verder toe te lichten.
Structureel moet de brief een overzichtelijk geheel vormen waarin volgende elementen niet mogen ontbreken:
- datum
- naam en adres van de geadresseerde
- jobtitel en referentie (bij personeelsaanbieding)
- naam (voluit), adres en telefoon van de afzender
Een goede sollicitatiebrief wordt op één bladzijde geschikt. Diploma-afschriften moet men slechts toevoegen wanneer er uitdrukkelijk om gevraagd wordt. Tenzij uitdrukkelijk gevraagd is een handgeschreven brief niet meer vereist. Iemand met een verzorgd handschrift heeft er belang bij zijn talent op papier te vertolken; iemand die hanepoten produceert maakt liever gebruik van een tekstverwerker.
Vooraleer de brief op de bus te doen, is het nuttig hem nog eens na te kijken op stijl- en taalfouten, schikking en volledigheid.
De stijl van de brief is enorm belangrijk. Gebruik een duidelijke en klare taal, zonder zware volzinnen of oubollige taal. Temidden van 100 sollicitatiebrieven met dezelfde geijkte terminologie, zal die ene sollicitatiebrief waarin een kandidaat zich op een persoonlijke en aantrekkelijke manier voorstelt, duidelijk opvallen. Zonder in het extreme te vervallen moet een sollicitatiebrief een visitekaartje zijn dat een eerste indruk van jou als mogelijke werknemer zal opleveren. Zorg er dan ook voor dat deze eerste indruk er één is van iemand die professioneel ingesteld is, zich bewust is van zijn eigen kennis en vaardigheden en vooral iemand die geschikt is als potentieel werknemer.
Wat staat er in mijn cv?
Een cv moet - in tegenstelling tot een sollicitatiebrief - zakelijk zijn. Een chronologische opsomming van de feiten in het leven die iemand tekenen als een degelijke potentiële medewerker in een bedrijf, is de beste vorm waarin een cv wordt gegoten. Tracht de cv-gegevens op max. 2 bladzijden te structureren. Zo kan een curriculum als een soort persoonlijke steekkaart worden aanzien. In tegenstelling tot wat sommi gen denken, mist een uitermate dik pak papier zijn heilzame resultaat op de lezer. Vermijd al te detaillistische opsommingen die met de aangeboden job weinig of niets te maken hebben. Daarentegen kunnen vrijetijdsbestedingen als hobby’s, reizen, verenigingsleven, vakantiejobs e.d. die de in de brief opgesomde eigenschappen staven, nuttige ‘aangevers’ zijn om tijdens het sollicitatiegesprek grondiger te verkennen.
Let vooral op dat er geen hiaten in de 'papieren levensloop' steken. 'Zwarte gaten' doen de lezer-werkgever terecht wantrouwen.
Hoe kan ik me voorbereiden op het interview?
Een uitnodiging tot een persoonlijk onderhoud betekent dat de werkgever interesse heeft voor de kwalificaties en motivering die werden aangegeven in de sollicitatiebrief en het cv. In het gesprek zal worden nagegaan in hoeverre de persoonlijkheid van de kandidaat overeenstemt met het profiel van de aangeboden betrekking.
Je komt voorbereid naar een gesprek door vooraf grondiger informatie in te winnen over het bedrijf (bedrijfsgids, gewone publiciteit, werknemers-kennissen, businesstijdschriften ...). Dergelijke achtergrondinformatie kan o.a. worden geraadpleegd op de dienst Studieadvies. Je moet zeker niet bang zijn om zelf vragen te stellen. Dit zal meestal als een teken van interesse en betrokkenheid bij de job beschouwd worden.
- GA ER VANUIT DAT JE TOEKOMT ALS EEN EVENTUEEL TOEKOMSTIG MEDEWERKER OF COLLEGA
Dit moet je zelfvertrouwen sterken en schept een goede basis voor het gesprek. Dit onderhoud moet een bilaterale uitwisseling van informatie zijn. Beiden zijn vragende partijen en op zoek naar wat ze mekaar te bieden hebben.
- SOORTEN VRAGEN
Men wil weten wie je bent, hoe je een werk aanpakt, hoe je je gedraagt onder collega’s, welke rol je speelt in een groep ... Daarom gaat men je vele vragen stellen over het waarom van je studies, hobbies ... Door een open en realistisch antwoord te geven, ga je al vlug merken dat je het verloop van het gesprek mee kan sturen. Weid gerust uit over sterke kanten als dit de interviewer blijkt te interesseren of breng zelf nieuwe elementen aan.
- BESTAAT ER EEN IDEAAL ANTWOORD?
Neen. Praat de interviewer niet naar de mond, maar kom gerust uit voor eigen ideeën. Blijken jullie niet helemaal op dezelfde golflengte te zitten tijdens het gesprek, dan zal dit waarschijnlijk ook niet het geval zijn bij een eventuele indiensttreding. Vooral afstuderenden benaderen een sollicitatiegesprek al te veel in de lijn van hun examenervaringen. Ze stellen zich onderdanig, conformistisch of al te presterend op (goede punten halen!). Een sollicitatiegesprek is fundamenteel een gesprek tussen twee volwassenen met wederzijdse belangen in een eerlijke transactie. Een gesprek impliceert dat er ook geluisterd wordt. De personeelsverantwoordelijke is een persoon met eigen stijl, doelstellingen, interesses, boodschappen, irritaties en ... zwakheden. Dit aanvoelen en erop inspelen vanuit de eigen mogelijkheden maakt zo’n ontmoeting tot een boeiende uitdaging.
- DE MACHTSPOSITIE VAN DE INTERVIEWER
Deze positie is reëel en dat moet je blijven beseffen tijdens het gesprek. Op netelige vragen hoef je niet in te gaan indien dit je stoort. Antwoord b.v. ‘vindt u dat echt belangrijk om weten’ of ‘voor een eerste gesprek vind ik die informatie niet relevant’. Een wedervraag stellen is de gemakkelijkste en elegantste oplossing.
- TALENKENNIS
Schrik niet wanneer tijdens het gesprek overgegaan wordt naar een andere taal die je blijkens je cv goed kent. Trouwens, wat je in het cv belooft, moet je achteraf ook waarmaken. Een groot gedeelte van het interview is bedoeld als toets van je consistentie, van je geloofwaardigheid.
- TOEKOMSTIGE MOEDERS? BIJ VOORBAAT AFGEWIMPELD?
Neen. Aangezien je uitgenodigd werd op het gesprek, hecht men voldoende belang aan je cv-gegevens om eventuele moederschapsproblemen later op te vangen.
- BEREIDHEID OM NAAR HET BUITENLAND TE GAAN
Antwoord hierop in realistische termen en bespreek dit vooraf met je partner zodat dit geregeld is binnen je relatie of gezin.
- SALARIS
Als pas afgestudeerde zul je meestal geen echte loononderhandeling moeten voeren. De vraag wat je wenst te verdienen, is dan ook meestal bedoeld om te weten te komen hoe hoog of hoe laag je jezelf inschat. Bereid je dan ook voor en probeer vooraf te weten te komen welke de gebruikelijke lonen zijn in het bedrijf of organisatie waarvoor je solliciteert. Voor werkzoekenden met ervaring is deze vraag wel relevant: hoeveel verdiende je bij je vorige werkgever en hoeveel meer wens je te verdienen? Via de site van vacature (www.vacature.com/salariskompas/) kan je alvast een idee krijgen welk loon gemiddeld gekoppeld is aan jouw job.
- ZELF VRAGEN STELLEN
Dit komt zeer positief over en bewijst dat je het gesprek goed hebt voorbereid. Het best gebeurt dit op het einde van het gesprek. Stel vragen over alle elementen van de job die je niet duidelijk zijn. Voorbereiding: raadpleeg adressenlijsten (zie mediatheek Studieadvies), werknemers of cliënten/leerlingen van de instelling, artikels in vaktijdschriften ...
- ALGEMENE INDRUK
Deze beïnvloedt zeker het eindoordeel. Let bijzonder op het op tijd komen en tijd hebben, een verzorgde taal en correct Nederlands, een beleefde en beheerste houding en een verzorgd uiterlijk en kleding.
Welke tests kan ik verwachten?
In vele gevallen worden bij de sollicitatie psychotechnische proeven afgenomen. Dit is meestal het geval in grotere bedrijven en in overheidsdiensten. Zelden wegen de resultaten van deze tests door bij de eindbeslissing als het over een aanwerving gaat. Men tracht er een bevestiging in te vinden van het idee dat men zich over de kandidaat gevormd had.
Er bestaan intelligentieproeven of IQ-tests, persoonlijkheidstesten met vragenlijsten en groepsdiscussies, aanleg- en kennistesten, probleemsimulaties en belangstellingstests. Kom fris en uitgeslapen naar de tests. Luister goed naar de instructies of bedoeling en speel eerlijk en met zelfvertrouwen.
Vraag altijd de uitslag van de tests aan. Het is een gelegenheid om iets meer over jezelf te leren.
Nog enkele tips
- HET OPSPOREN VAN WERKAANBIEDINGEN
Meer dan de helft van de jobs worden ingevuld zonder dat er sprake is geweest van geadverteerde personeelsaanbiedingen. Hoe spoor je deze vacatures op?
- spontaan solliciteren in de instellingen of bedrijven van zijn keuze
- spontaan schrijven naar wervings- en selectiebureaus
- deelnemen aan wervingsexamens om opgenomen te worden in de werfreserve
- inschakelen van persoonlijke relaties, vrienden en kennissen, voor infor matie over toekomstige vacatures (pensioen, moederschap)
- informeren naar de ‘refer a friend’-acties in sommige bedrijven (aanwerving via aanbeveling van werknemers binnen het bedrijf)
- inschrijven bij de verantwoordelijke loopbaanbegeleiding in de faculteit of departement
- bezoeken van jobinformatiebeurzen en dergelijke initiatieven
- internet: stees meer bedrijven afficheren vacatureberichten en zelfs sollicitatieformulieren via internet. Diverse on-line databanken spelen hier op in.
- VDAB (www.vdab.be) en commerciële databanken (bv. www.monster.be of www.stepstone.be) bieden je de mogelijkheid
om zowel vacatures te zoeken als je cv op het net te plaatsen. KU Leuven-studenten en afgestudeerden kunnen ook terecht op de Vacaturedatabank KU Leuven (www.kuleuven.be/vacaturedatabank).
- HET SOLLICITATIEFORMULIER
Sommige werkzoekenden schrikken als ze een uitgebreid sollicitatieformulier ontvangen vanwege een instelling waarbij ze solliciteerden. Dit formulier moet toelaten de behandeling van de kandidaturen te vergemakkelijken en te ordenen. Vul het verzorgd en volledig in.
- TELEFONISCH SOLLICITEREN OF VIA E-MAIL
Een eerste contact kan ook telefonisch of via e-mail. Nadien wordt meestal nog een schriftelijke sollicitatiebrief opgestuurd. Heb je na twee à drie weken nog geen antwoord ontvangen, dan mag je gerust telefonisch informeren welke procedure voorzien wordt en of je je persoonlijk mag komen aanmelden.
- GEEN ANTWOORD OF AFGEWEZEN
Lukt het niet de eerste keer, dan is dat uiteraard geen reden tot paniek. Blijf in jezelf geloven. Zoniet zal een werkgever dat ook niet doen.
Bij een negatief antwoord: na zelfonderzoek (lag deze baan mij, had ik er de vereiste kwalifi caties voor, hoe kwam ik over in brief en curriculum vitae, bij het gesprek ...) informeren naar de reden voor afwijzing indien die niet aangegeven werd.
Geen antwoord: telefonisch aandringen en zoniet: stoppen! Benut je energie elders!
Solliciteren is een actieplan dat zo breed mogelijk opgezet moet worden en met volharding uitgevoerd. Er zijn allerhande boeken in de handel die aanzetten tot een georganiseerde, creatieve aanpak. Je kan enkele boeken hiervan consulteren in de mediatheek van de dienst Studieadvies, Vandale college, Leuven. Je kan er ook terecht voor diverse sollicitatietrainingen of voor een persoonlijk gesprek i.v.m. jouw loopbaanplanning.
