U bent hier: Gezondheid Preventie Dossiers Alcohol

Alcohol

AlcoholEen pintje drinken of genieten van een glaasje wijn… dat kan natuurlijk geen kwaad.
Echter, uit een onderzoek enkele jaren geleden bij eerstejaarsstudenten van de KU Leuven, bleek dat 14.1% van de studenten misbruik maakten van alcohol (dwz. overmatig alcohol nuttigen). Hiervan is 3.6% afhankelijk van alcohol…Een reden om toch even stil te staan bij enkele aspecten van alcoholgebruik.

 

Wat gebeurt er op korte termijn als je alcohol drinkt?

Alcohol komt via de slokdarm, de maag en de dunne darm in de bloedbaan terecht. Het bereikt verschillende delen van je lichaam, zoals ook je hersenen waardoor je je zwevend kan voelen. Dit komt omdat alcohol je hersenen wat verdooft. Hoe meer je drinkt, hoe trager je zal reageren, hoe minder je accuraat de gebeurtenissen in je omgeving waarneemt. Na meerdere glazen word je dus dronken.

Als standaard ( eenheid) wordt een glas bier (250cc) vergeleken met een glas wijn (100cc) of een glas sterke drank (35cc). Allen bevatten zij ongeveer 12g alcohol wat resulteert in een bloedalcoholgehalte van 0.2 promille bij een man en 0.3 promille bij een vrouw.
Een vrouw heeft sneller een hoger bloedalcoholgehalte, omdat zij doorgaans lichter van gewicht is, maar ook omdat zij een kleinere hoeveelheid dehydrogenase, een enzyme dat de alcohol afbreekt, heeft.

We spreken van alcoholmisbruik wanneer je in combinatie met alcohol bepaalde handelingen onderneemt die niet verantwoord zijn. Bijvoorbeeld te veel drinken (meer dan wettelijk toegelaten) en dan toch nog achter het stuur kruipen.
Het is minder een probleem wanneer je te veel alcohol drinkt en dan wel onmiddellijk gaat slapen, alhoewel het effect ook op de slaap zich zal laten geworden.

 

Wat is het effect van het bloedalcoholgehalte (uitgedrukt in promillage)?

  • 0.5 promille - 2 glazen - Er is concentratievermindering, ontremming. Je bent in de wind.
  • 1.0 promille - 4 à 5 glazen - Je bewegingen worden minder gecontroleerd. Je bent dronken
  • 2.0 promille - 8 à 10 glazen - Je strompelt en kan niet meer duidelijk praten, je bent emotioneel niet zo stabiel. Je bent erg dronken.
  • 3.0 promille - 13 à 15 glazen - Je hersenen zijn nu zo gebaad in de alcohol dat je bijna niet meer op prikkels kan reageren en je begrijpt niet meer wat er in je omgeving gebeurt.
  • 4.0 promille - 16 à 20 glazen - Je valt in een slaap waaruit je moeilijk kan gewekt worden
  • 5.0 promille - 20 à 25 glazen - Je bent in een coma, je hersenen kunnen je ademhaling en je hartslag niet meer op peil houden. Deze functies kunnen uitvallen met de dood als gevolg.

Veel is afhankelijk van de snelheid waarmee je de alcohol drinkt. Indien je over 4 glazen alcohol een hele avond en nacht doet, zal je natuurlijk minder dronken worden (je lever krijgt tijd om het af te breken) dan wanneer je 4 glazen op een uurtje drinkt.

 

Hoe verdwijnt alcohol terug uit je lichaam en… hoe snel?

Je lever is het orgaan dat er voor instaat om de alcohol af te breken. Hij doet er 1 à 1.5 uur over om 1 glas alcohol af te breken. 2 glazen duren dus 2 à 3 uur en voor 10 glazen alcohol heb je 15 uur nodig om deze af te breken.
Het tempo van het afbreken van alcohol kan niet versneld worden. Iets eten, koffie drinken, eens goed bewegen, in de frisse lucht gaan staan, … jammer, maar dit zal niet helpen het alcoholgehalte sneller naar beneden te krijgen. Wachten en je verantwoordelijkheid nemen (bijv. door voldoende lang te wachten om terug met de auto of met de fiets te rijden), is het enige wat je kan doen.

 

Alcohol en de wet

In België mag je wettelijk gezien niet onder invloed rijden (ook niet met de fiets). Dit wil zeggen dat je bloedalcoholgehalte 0.5 promillage (2 glazen) niet mag overstijgen. Indien je deze norm overschrijdt, ben je dus strafbaar.
Je kan onderweg tegengehouden worden en onderworpen worden aan een ademtest. Indien je zonder geldige reden deze ademtest of een bloedanalyse weigert, riskeer je een zware boete en/of eventueel een gerechtelijke vervolging. Minder snel uitademen of een geldstuk in je mond houden bij het blazen zijn fabeltjes en zullen je bloedalcoholgehalte niet doen verminderen.

 

Alcohol en sport

Indien je beslist om na een paar glazen alcohol te gaan sporten, zal je niet zo enthousiast terug thuis komen. Tijdens de inspanning wordt melkzuur geproduceerd in je lichaam. Je lever heeft het echter te druk om de alcohol af te breken en heeft dus geen tijd om dit melkzuur aan te pakken. Het melkzuur stapelt zich op in de spieren en geeft bijgevolg spierpijnen en krampen.
Je reactiesnelheid zal onder invloed van alcohol ook afnemen wat de kans op blessures verhoogt. Je prestatievermogen in het algemeen zal afnemen.
Door te sporten zal de alcohol in je bloed geenszins sneller afgebroken worden. Alcohol heeft trouwens ook hetzelfde effect bij een niet sportief als bij een sportief persoon. Alcohol zorgt ervoor dat het vocht uit je lichaam wordt gedreven. Door te sporten, zal je zweten en dus ook veel vocht verliezen. Je krijgt dus sneller uitdrogingsverschijnselen.

 

Relatief verantwoord drankgebruik versus verslaving

Om bij een gezonde persoon de gezondheid niet te schaden, ligt de grens qua drankgebruik voor een man op 2 à 3 glazen per dag. Voor een vrouw is dit 1 à 2 glazen per dag. Er moeten daarbij ook wekelijks minimaal 2 alcoholvrije dagen ingelast worden, om zeker te voorkomen dat het drinken een gewoonte wordt.
Drank mag niet gecombineerd worden met werken, studeren, sporten , verkeersdeelname, zwangerschap en borstvoeding. Het is ook absoluut af te raden om alcohol te combineren met medicatie (steeds met uw arts overleggen) of drugs.

De grens tussen “verslaafd” en “niet-verslaafd” is moeilijk te trekken. Een aanwijzing kan zijn dat je er moeite mee hebt als je eens een periode niet drinkt. Andere tekens zijn dat je heel vaak aan drank denkt, er altijd zin in hebt, bepaalde dingen niet meer durft zonder voorafgaand alcohol te drinken. Sommigen worden heel angstig of ziek als ze niet kunnen drinken. Verslaafden drinken dagelijks minstens 6 à 8 glazen, en dit reeds jaren. Verslaafd word je aan “alcohol”, niet aan de “soort drank”, dus het kan even goed aan bier, wijn, alcoholpops (gemixte drankjes, bijv. Bacardi Breezer) of sterke drank zijn.

 

Alcohol en je lichaam

Alcohol is een giftige stof en een stevige drug die bij personen die er te veel van nemen, ernstige schade kan berokkenen op vlak van gezondheid. Het wordt afgebroken door de lever. Indien je snel en veel drinkt, wordt je lever overbelast. De lever heeft namelijk 1.5 uur nodig om 1 glas alcohol af te breken. Indien je jarenlang veel drinkt, worden de levercellen vernietigd en zal je lever verharden. Dit heet levercirrose en is op lange termijn dodelijk omdat de lever zijn werk niet meer kan doen. De lever moet namelijk ook vele andere vreemde en giftige stoffen uit het lichaam verwijderen.
Ook op de hersenen heeft alcohol een niet al te fraai effect. Wie meer dan 25 glazen alcohol per week drinkt heeft kans op hersenbeschadiging. Je geheugen neemt af, je denkt langzamer, je bent minder creatief, je kan je minder goed aanpassen in nieuwe situaties. Volgens een recente studie zou alcohol bij 55 plussers (dus niet bij jonge mensen) wel een beschermend effect hebben op het ontwikkelen van hart- en bloedvatenziekten. Overmatig alcoholgebruik verhoogt ook de kans op kanker van de mond en de keelholte.

 

Alcohol en seks

Alcohol werkt ontremmend en drempelverlagend. Dit is niet altijd negatief, maar de kans op onveilig vrijen neemt hierdoor ook wel toe. Door het feit dat je minder alert bent en minder goed kunt nadenken, kan je het risico lopen om een seksueel overdraagbare aandoening te krijgen of ongewenst zwanger te geraken.
Bij de man kan overmatig alcoholgebruik soms leiden tot het uitblijven van een erectie of een zaadlozing. Zowel bij de man als bij de vrouw kan overmatig alcoholgebruik leiden tot een verminderde vruchtbaarheid.

 

Word je van alcohol dik?

Alcohol levert “lege calorieën”. Een glas wijn levert ongeveer 100 calorieën. Dezen worden omgezet tot vet en opgestapeld in het lichaam.
Bepaalde gemixte drankjes (de zogenaamde alcoholpops) leveren nog eens extra calorieën door de toegevoegde suikers.
Bovendien is alcohol verantwoordelijk voor een vertraagde afbraak van het vet uit de voeding. Daardoor zal je meer vet opslaan en dus…verdikken.
Bij mannen zien we dat dit vet zich voornamelijk lokaliseert op de buik (de zogenaamde bierbuik). Bij vrouwen zullen de heupen en de dijen breder worden.

 

Alcoholgebruik: Test jezelf en doe de promilletest

Welk drinkgedrag heb je? Drink je wel eens alcohol maar zonder verdere consequenties, vertoon je risicogedrag of ben je een probleemdrinker? De Wereldgezondheidsorganisatie ontwierp enkele jaren geleden een vragenlijst (http://www.hoeveelisteveel.be/zelftest.html) waarin je jezelf kan testen. Ook kan je je eigen promillegehalte berekenen: http://www.bekijkheteensnuchter.be/feest/de-alcoholtest.asp.

 

Waar kan ik terecht met mijn vragen rond alcohol en drugs?

www.alcoholhulp.be

Op deze website vind je uitgebreide informatie over alcohol, alcoholgebruik en alcoholproblemen.

Heb je vragen bij je alcoholgebruik, wil je zelfstandig minderen of (tijdelijk) stoppen met drinken, kan je hier terecht voor online zelfhulp.

Heb je al een paar keer geprobeerd om te minderen met drinken, maar krijg je er (nog) geen greep op, dan kan je hier terecht voor online begeleiding.

De Druglijn 078 15 10 20

Voor vragen rond alcohol en andere drugs. Elke dag van 12 tot 21 uur, op zaterdag van 15 tot 21 uur (zon- en feestdagen gesloten). Anonimiteit gewaarborgd. Zonaal tarief

VAD (Vereniging voor alcohol en andere drugsproblemen

E. Tollenaerestraat 15, 1020 Brussel. Tel. 02 423 03 33 - www.vad.be
Voor info rond alcohol en druggebruik. Er is een documentatiedienst (brochures en affiches) en een bibliotheek. De druglijn maakt deel uit van deze organisatie .

Veerhuis, Mobiel Ambulant Team

St. Annastraat , 3000 Leuven. Tel. 016 23 65 67 - e-mail: veerhuis@skynet.be
Laagdrempelig centrum waar je terecht kan met vragen over drugs en gebruik, waar je kan praten over eigen druggebruik of over druggebruik bij iemand uit je omgeving. Ook info over producten, risico’s, …