Haïti

Actie: SOS AYITI

Pieter Lauweraert selecteerde een aantal foto's uit zijn verlof in Haïti in 2004 en 2009.

U kan deze foto bestellen voor 15 € die integraal aan CROSE zal gestort worden. CROSE coördineert de heropbouw van Jacmel, een stad op zo'n 100 km van Port-au-Prince waar de schade ook niet te overzien is.

Stuur een mail met uw eventuele bestelling, en postadres waar de foto (zal afgedrukt worden in groot formaat) mag geleverd worden. De fotos zullen u in de week van 8 februari toegestuurd worden. Indien u meer informatie wenst, aarzel dan niet me te contacteren.

Impulsen

Kunnen we ‘hallelujah’ zingen voor Haïti ?

'Hallelujah' is de titel van het officiële benefietlied voor de actie ‘Help Haïti 1212’. Natalia en Gabriel Rios hebben van de song van Leonard Cohen een pakkende versie gemaakt. Live gebracht tijdens de gezamenlijke uitzending 'Help Haïti' van vtm en Eén (donderdag 21 januari). Vanaf donderdag 28 januari ligt de single in de winkels. De opbrengst gaat naar de slachtoffers van de aardbeving. Het lied is nu ‘alomtegenwoordig’ in de media.

Het lied biedt mogelijkheden voor de godsdienstles. We verzamelden wat achtergrond die kan inspireren.

(In de community ‘Nascholing (kort)film Gent’ op de THOMAS-website vind je handleidingen om filmpjes te downloaden, op te slaan op je computer en te bewerken.)

Over het lied

Deze bekende song is van de hand van Leonard Cohen, Canadese dichter en singer-songwriter. Hij werd geboren in een joods gezin in Montréal. In vele van zijn (vaak cryptische) teksten gebruikt hij Bijbelse metaforen en verhalen. (Zo bijvoorbeeld in Suzanne, bekend in het Nederlands in de versies van Herman Van Veen en van Frank Boeyen en Yasmine.) Ook Hallelujah is opgehangen aan een Bijbels verhaal over Koning David.
Het lied verscheen voor het eerst op zijn album Various Positions uit 1984. Sindsdien is het tientallen keren gecoverd. Ondermeer in de film Shrek en in diverse talentenjachten. Het kostte Cohen naar eigen zeggen meer dan een jaar om Hallelujah te schrijven. Cohen schreef meer dan 80 strofen, omdat hij geen goed einde voor het lied kon vinden. In de originele versie behield hij er vier. Het is deze versie die Natalia en Rios coveren.

Over de betekenis van de liedtekst bestaan meerdere theorieën. Doordat uitvoerende artiesten verschillende ideeën en gevoelens bij de tekst hebben, leggen ze ook verschillende emoties in hun vertolkingen. Leonard Cohen heeft zelf nooit veel over de betekenis van Hallelujah losgelaten, maar kort na de eerste opname van het nummer heeft hij gezegd:

"There are many hallelujahs that exist
and the perfect and the broken ones have equal value.
It's a desire to affirm my faith,
not in a formal religious way, but with enthusiasm and emotion."

(Er bestaan veel hallelujahs
en de ‘perfecte’ en ‘gebroken’ hallelujahs zijn gelijkwaardig.
Het is een verlangen om mijn geloof te bevestigen.
Niet op een formele religieuze manier, maar met enthousiasme en emotie.)

Bijbelse referenties

Die meerduidigheid maakt de tekst moeilijk, maar tegelijk ook interessant. Hij kan op meerdere niveaus gelezen worden. De tekst is geschreven in de eerste persoon enkelvoud en gaat in grote lijnen over een moeizame liefdesrelatie met de jij-persoon. De bijbelreferenties zijn voor Cohen slechts startpunt voor een eigen reflectie.

Cohen speelt in de tekst met het bekende verhaal van Koning David en Batseba. In de eerste strofe verwijst hij naar de muzikaliteit die aan David wordt toegeschreven :

In 1 Samuël 16, 1-11 lees je hoe de jongste zoon van Isaï, een schapenhoeder, door Samuël tot koning wordt gezalfd. (“Het was een knappe jongen met rossig haar en sprekende ogen.” “Van toen af aan was David doordrongen van de geest van de HEER.” Vervolgens wordt verteld dat diezelfde geest koning Saul had verlaten en dat een ‘kwade geest hem kwelde’ (v.14). David wordt gevraagd om lier te spelen voor hem. Zo komt hij bij Saul in dienst. Telkens als Saul het moeilijk krijgt, “nam David zijn lier en tokkelde op de snaren”. De traditie heeft aan David de meeste psalmen toegeschreven. Hij wordt ook meestal afgebeeld met een harp.

In de tweede strofe verwijst de zin ‘You saw her bathing on the roof’ naar het verhaal van David die Batseba vanaf het dak van zijn paleis zag baden. Hij werd overrompeld door haar schoonheid en ging met haar naar bed, ondanks het feit dat zij getrouwd was (2 Samuel 11,1-27). Batseba wordt zwanger. Haar echtgenoot was Uria, “de Hethiet’, een soldaat in het leger van David. Uiteindelijk zorgt David ervoor dat Uria sneuvelt en hij Batseba in huis kan nemen. “Maar wat David gedaan had was slecht in de ogen van de HEER” (2 Sa 11,27).

De grote Koning David wordt in de Bijbel heel menselijk voorgesteld. Het “broken hallelujah” dat staat tegenover het “holy hallelujah” in de liedtekst verwijst naar de zwakte van David.

Op THOMAS vind je een bijbelfiche over dit verhaal : http://www.kuleuven.be/thomas/algemeen/actualiteit/lesimpulsen/bijbel/bijbelfiches/fiche.php?id=28

De zinsnede “and she cut your hair” uit hetzelfde couplet slaat evenwel op het verhaal van Simson en Delila. Zij liet Simsons haar afknippen, om hem zo machteloos te maken tegen de Filistijnen. Delila was omgekocht door de Filistijnen om achter het geheim van de buitengewone kracht van Simson te komen. Die kracht zat in zijn hoofdhaar. Dat was nog nooit geschoren, omdat hij aan God gewijd was. Rechters 16, 17-19.

Liedtekst

We geven naast de Engelse tekst een vrije, Nederlandse vertaling van zanger Jan Rot. Hij vertaalt vrij, maar verduidelijkt de Bijbelse referenties (vooral in strofe 3):

Now I’ve heard there was a secret chord That David played, and it pleased the Lord But you don’t really care for music, do you? It goes like this the fourth, the fifth The minor fall, the major lift The baffled king composing Hallelujah Hallelujah Your faith was strong but you needed proof You saw her bathing on the roof Her beauty and the moonlight overthrew you She tied you to a kitchen chair She broke your throne, and she cut your hair And from your lips she drew the Hallelujah Hallelujah You say I took the name in vain I don’t even know the name But if I did, well really, what’s it to you? There’s a blaze of light in every word It doesn’t matter which you heard The holy or the broken hallelujah Hallelujah I did my best, it wasn’t much I couldn’t feel, so I tried to touch I’ve told the truth, I didn’t come to fool you And even though it all went wrong I’ll stand before the Lord of Song With nothing on my tongue but Hallelujah

Ik hoorde van een nieuw akkoord Dat David speelt en God bekoort Maar notenleer dat vind jij vast gedoe, ja? Dat gaat dan zo van C naar D En E mineur en straks de B De psalmenvorst ontdekt zijn hallelujah Hallelujah Je wil is sterk, het vlees is zwak Je ziet haar naakt vanaf het dak Haar schoonheid in het maanlicht is taboe ja Ze bindt je op de offerbank Ze breekt je troon en knipt je haar En steelt dan uit je mond het hallelujah Hallelujah Jij zegt dat was Batseba niet Ik ben bezig met een lied Uria de Hethiet doet er niet toe ja Een bliksemschicht in ieder woord Het maakt niet uit welk woord je hoort Een heilig of gevallen hallelujah Hallelujah Ik deed mijn best , het was niet veel Ik voel maar weinig als ik speel Maar echt is echt en dat is wat ik doe ja En ook al klonk het dan verrot Ooit sta ik voor de psalmengod En rolt niets van mijn tong dan hallelujah

Kunnen we ‘hallelujah’ zingen voor Haïti?

Op YouTube verscheen al snel deze ‘blogreactie’ bij de video :

We geven twee mogelijke reacties ter discussie :

Uit een interview met de nieuwe aartsbisschop Mgr. Léonard (De Standaard 20 januari 2010) :

In een gebedsviering voor Haïti (vrijdag 22 januari) in de kathedraal in Antwerpen hield Mgr. Johan Bonny de homilie (bron : Kerknet):

‘Hallelujah’ zingen?

Mgr. Bonny verwijst terecht allereerst naar de golf van diepe pijn en verlatenheid, van hopeloosheid en onmacht die volgt op de schok van de aardbeving. Hij doet dat met de woorden van de psalmist. Psalm 88 is de meest duistere psalm in het psalmenboek. Geen sprankeltje hoop te lezen in die psalm, laat staan een ‘Hallelujah’.

Het lied van Leonard Cohen speelt met het ‘Hallelujah’ van de ‘psalmen van Koning David’. Maar hij verbindt het met de kwetsbaarheid van David. Het wordt een “broken Hallelujah” dat de ik-persoon van het lied zal blijven zingen, stamelen (?) “even though it all went wrong : I’ll stand before the Lord of Song with nothing on my tongue but Hallelujah”.

Het doet me denken aan Job die vloekt tegen God en Hem aanklaagt, maar die uiteindelijk door God wordt geprezen omdat hij in al zijn onmacht ‘tot’ Hem is blijven spreken.

Het “broken hallelujah” drukt ook ‘hoop’ uit. Maar die is nu nog kwetsbaar. De verbijstering is te groot, het verlies onnoembaar. Daarom moet het lied ook sereen en ingetogen gezongen worden, verstild. Allereerst is er de wanhoop en de verlatenheid van psalm 88 of van Jezus op Golgatha, maar gelukkig ook de solidariteit waarin ‘hoop’ kan groeien….

De impuls "Kunnen we ‘hallelujah’ zingen voor Haïti ?"
werd ons aangereikt door de inspectie bisdom Gent
en werd gemaakt door Peter Malfliet

Gebed voor HaÏti (2)

La tierra se sacudió como animal furioso, temblaron los montes y el mar desató su enojo, los suelos se abrieron y lo construido fue destruido, y un pueblo cansado de sufrir vuelve a sufrir. Vimos sus rostros y oímos sus llantos, las imágenes estremecían y golpeaban personas deambulando, cuerpos aplastados, destrucción y muerte, dolor y angustia, tras el terremoto cruel y devastador.	De aarde ging woest te keer als een wild beest, de bergen beefden en de zee liet haar woede los, de grond opende zich en het gebouwde werd verwoest en zo lijdt een volk, al te afgemat van alle lijden, opnieuw. We zagen hun gezichten, we hoorden hun schreeuw dolende mensen, geplette lichamen verwoesting en dood, pijn en angst door de gruwelijke, verwoestende aardbeving.
Pero Dios no estaba en el terremoto…	Maar God was niet in de aardbeving...
Hijos sin madres, madres sin hijos, hermanos sin hermanos, amigos sin amigos, miles y miles de vidas aplastadas en segundos, historias, esperanzas, sueños, ilusiones que desaparecieron en un abrir y cerrar de ojos. El horror dejó su marca indeleble en las miradas perdidas, en las caras desoladas, en los muertos, en los atrapados, en los mutilados, en cada vida quebrada por lo no esperado.	Kinderen zonder moeders, moeders zonder kinderen, broers zonder broers, vrienden zonder vrienden, duizenden en duizenden levens verwoest in luttele seconden, levensverhalen, hoop, dromen en illusies die verdwenen met het knipperen van de ogen. De horror liet haar onuitwisbaar spoor in de verloren blik, in het ontmoedigde gezicht, in de doden, in de verminkten, in elk gebroken leven door het onverwachte kwaad.
Pero Dios no estaba en el terremoto…	Maar God was niet in de aardbeving...
Alguien gritó su espanto, otras voces se unieron. alguien elevó una plegaria, otras siguieron, alguien cantó y muchos cantaron, alguien levantó una escombro y otros más comenzaron a levantar las piedras, alguien abrazó a un herido y otros más los cargaron en brazos, alguien tendió su mano y miles de manos se unieron.	Iemand riep zijn afschuw uit, anderen volgden, iemand begon een klaagzang, anderen volgden, iemand zong, en velen zongen, iemand hief een steen op en velen begonnen puin te ruimen, iemand omhelsde een gewonde en vele anderen droegen ze in hun armen, iemand stak zijn helpende hand uit en vele handen volgden.
Y Dios estaba entre ellos.	En God was tussen hen.

 

 

Ingestuurd door Ilse Roels (CROSE)
Vertaald door Bruno Spriet

In nood kent men zijn vrienden
Vwazinay se Fanmi – Mijn buur is mijn familie

Dank

Van harte groeten we alle weldoeners die via Scheut, met veel vrijgevigheid, een gift hebben overgemaakt aan onze groep van Missionarissen van Scheut in Haiti of aan een individuele confrater in Haiti, met de bedoeling de mensen hier  direct bij te staan in deze moeilijke situatie, na de aardveing van 12 januari 2010.

Een beetje uitleg over de noodhulp zelf.  De noodhulp via Scheut toegstuurd komt terecht bij de Haitiaanse provincie (dat is de groep van Scheutisten hier in Haiti).  We hebben een klein comité opgezet om uit te maken hoe we die hulp het best kunnen besteden.  We doen ons best om die hulp op allerlei manieren zo dicht mogelijk bij de mensen en hun noden terecht te laten komen.  Enkele voorbeelden: veel mensen verlieten Port-au-Prince onmiddelijk na de aardbeving.  Hun kinderen volgen nu school in het dorp waar ze vandaan kwamen.  De (verre of dichte) familie ontving ze zeer goedgezind, maar het gebeuren drukt sterk op de familiale uitgaven.  Onze confraters in de landelijke parochies doen een beroep op uw giften.  We steunen ook de jongeren van de Chiro-jeugdbeweging om hun vorminswerk terug op te nemen en aan te passen aan de situatie.  We steunen de heropbouw van het creools maandblad Bon Nouvèl, een werk van Scheut, waarvan het redactiegebouw volledig onder het beton verdween.  We helpen ook mensen op individuele basis zodat ze hun bestaan weer terug kunnen opbouwen.  Ook solidariteit met gemeenschappen waarvoor we niet direct verantwoordelijk zijn, is belangrijk.

Een aantal confraters krijgen hulp aangeboden via Scheut-SOS projecten.  Die noodhulp komt dan binnen het kader van specifieke projecten bij de mensen en hun noden terecht.  Ook worden giften overgemaakt via het Missiehuis van Scheut, zeer dikwijls met de naam van een confrater die dan verantwoordelijk is dat de hulp goed en correct wordt besteed.

Iedereen in Haiti is uiteraard door het gebeuren getroffen, vooral de mensen rond de hoofdstad, de streek van Leogane en Jacmel.  Maar door de grote interne migratie na de aardschok, zijn ook de gevolgen ervan uitgedeind over het hele land.  In de hoofdstad en omgeving zelf, slaapt de overgrote meerderheid van de mensen nog steeds buiten onder een zeildoek of tent, uit vrees voor naschokken (om de week is er toch nog ééntje dat goed voelbaar is), of gewoon uit trauma en vrees voor beton boven het hoofd.  De meeste dodelijke slachtoffers op 12 januari waren hoogstwaarschijnlijk leerlingen en studenten die namiddagklassen volgden.  Niet alleen voedsel is een probleem.  Af en toe valt er nu regen, vooral s’nachts; die kan dan wel zeer koud aanvoelen ... ook een drama in die tijden, want de mensen zijn zeer slecht gehuisvest.  Een eenvoudige dekking boven het hoofd of een tent zijn nog steeds een probleem voor velen.  Het eigenlijke regenseizoen, met ook de mogelijkheid van cyclonen, komt er pas volgende maand.  De noodtoestand, als we het zo mogen noemen, zal dus nog wel verschillende maanden aanhouden.  De overstromingen die de steden Les Cayes en Belladères troffen enkele weken terug, zijn een voorbode van wat er nog komen kan.

Tegelijk moet ook aan de toekomst worden gedacht.  School voor de kinderen; wederopbouw van het land; allerlei activiteiten moeten terug worden opgenomen en mogelijks in nieuwe banen geleid.  Eind deze maand, op 31 maart, wordt in de Verenigde Naties over het lot van Haiti beslist in velerlei opzichten.  Maar de noden aan de basis en de bekommernissen van de overheid ontmoeten elkaar niet steeds. 

De noodsituatie in Haiti zal dus nog wel enkele maanden aanslepen.  De bedoeling van uw bijdrage voor het lenigen van allerlei nood, beschouwen we dan ook eerder ruim: namelijk als een stuk antwoord op de noden van vandaag, maar ook als een uitdrukking van uw zorg om een duurzame toekomst op te bouwen.  We denken dat onze weldoeners dit best zullen begrijpen en ook goedkeuren.  Op het gepaste moment zullen we een meer gedetailleerd verslag brengen over de besteding van de ons toevertrouwde geldmiddelen.  We hopen jullie ook persoonlijk onze dank te kunnen betuigen. 

Over enkele weken is het Pasen, feest van Verrijzenis en Opstaan uit dood.  Na die harde en moeilijke vastentijd geloven en hopen we dat het Leven toch altijd sterker zal zijn dan onheil, lijden en dood.  Het dodental in Haiti is ontstellend hoog: meer dan 200.000 doden en evenveel gekwetsten.  Velen komen met een handicap voor het leven uit de gebeurtenissen.  De levenswil van de Haitiaanse bevolking en de waardigheid waarmee het die moelijke periode door-leeft, dwingen onze bewondering af.  Neen, men mag het land niet opbouwen op de oude fundamenten van uitsluiting, corruptie en verwaarlozing van het algemeen belang.  De sociale kloof moet gedicht worden; ieder moet meer en beter kunnen deelnemen aan het publieke leven.  Het openbaar ambt moet een dienstwerk zijn.  Het eenvoudig werk van boeren en arbeiders moet echt  gewaardeerd worden.  Alleen op die manier kan het land zich in staat stellen om weerstand te bieden in moeilijke tijden.  Ook dat is een teken van Leven, een bewijs dat de Liefde zich een weg baant doorheen de moelijke kronkels van het openbare leven.  Als christen hebben we een getuigenis van Hoop, Doorzetting en Verantwoordelijkheid te brengen.

Nog van harte dank.  De Geest van de Verrezene begeleide u allen in de komende Paastijd.

P. Jan Hanssens
Provinciaal overste van Scheut in Haiti