vrijdag 01 oktober 2010
Auteur: Dorian Lynskey
Externe links
Vindt u Bono ook zo'n hypocriet, met zijn dure praatjes en zijn fondsenwerving waarvan bijna geen cent naar het arme zuiden gaat? DORIAN LYNSKEY denkt dat u zich dan vergist.
Royale cadeaus, minimale donaties… Het hakmes werd niet geschuwd in een stuk van
The New York Post
van vorige week over de door Bono gesteunde campagne van ONE, dat de wereld rond ging met een snelheid die alleen leedvermaak kan veroorzaken. Niet vermeld werd dat de frontman van U2 niet verantwoordelijk is voor de dagelijkse beslissingen van ONE, of dat de website van ONE verklaart dat het 'geen rechtstreekse hulp biedt' maar een 'lobby- en campagneorganisatie' is, of dat de bron van de aanval een rechts roddelblad was. Op sites zoals Twitter werd het uitbundig onthaald als nog maar eens een bewijs dat Bono een opschepper, een hypocriet, een oplichter is.
Kritiek leveren op Bono is niet bepaald een nieuw fenomeen, maar is in de voorbije jaren wel een echte rage geworden. Hij werd uitgelachen vanwege de financiële moeilijkheden van zijn ethische kledinglijn Edun en zijn privé-investeringsbedrijf Elevation Partners, zijn aanwezigheid als lobbyist op de partijconferentie van de Conservatieven in de VS, de ecologische voetafdruk van de 360degree Tour van U2, en zelfs zijn rugblessure waardoor de groep moest afzeggen voor het Glastonbury Festival in Engeland. Zo'n aanhoudende, genadeloze aanpak is normaal gezien alleen weggelegd voor politici.
Uiteraard verdient iemand met het profiel en de invloed van Bono het om het vuur aan de schenen gelegd te worden. Zijn manier van doen en praten kan irritant zijn, niet het minst in zijn columns voor
The New York Times
. Hij onderschatte (of negeerde) de linkse wrevel omtrent zijn charmeoffensief ten aanzien van de regering-Bush. En de beslissing van U2 om in 2006 hun auteursrechtenmaatschappij om fiscale redenen naar Nederland te verhuizen was al helemaal een rampzalige owngoal. Maar in het aanzwellende koor van cynische stemmen gaan de enorme inspanningen verloren die Bono zich getroost voor kwesties zoals schuldkwijtschelding en aidspreventie.
Het lijkt wel alsof Bono de bliksemafleider is geworden voor een wijdverspreide achterdocht ten aanzien van beroemdheden die begaan zijn met de goede zaak. Maar in tegenstelling tot andere beroemdheden die halfslachtige en louter symbolische gestes doen, heeft Bono er een opslorpende tweede baan aan, is hij beslagen genoeg om ernstige gesprekken te voeren met wereldleiders en heeft hij wel degelijk invloed. Meer dan andere rocksterren heeft hij zijn bekendheid gebruikt ten voordele van anderen. Zijn tactische misstappen betekenen niet dat hij onoprecht is. Er bestaan veel gemakkelijker, goedkoper manieren om in de aandacht te staan en om jezelf belangrijk te vinden.
Om een geijkte juridische term te gebruiken: cui bono - wie profiteert - door hem voor te stellen als een clown die zijn eigenbelang dient? Zeker niet de doelen die hij verdedigt, noch andere beroemdheden die proberen hun publieke forum te gebruiken voor louter amusement. Het is het kiespubliek dat vertegenwoordigd wordt door
The New York Post
en andere rechtse media, die hoera roepen als beroemdheden, die vaak naar links neigen, de politiek uit gedreven worden. De conservatieve media volgen dat spoor al sinds de jaren zestig, maar vooral in het geval van Bono neemt links alsmaar gretiger het discours van rechts over.
Dit is het gevaar van dat vanzelfsprekende Bono-bashing. Gewapend met een stevig ego en een sterk geloof kan de zanger de klappen pareren. Maar jonge bands met politieke idealen zouden zijn ervaring wel eens kunnen vergelijken met die van bands zoals The Rolling Stones, die hun bedrijf naar Nederland verhuisden zonder nog maar een fractie van de verontwaardiging te weeg te brengen, en kiezen misschien voor het pad van de minste weerstand. Het activisme van Bono is een voortdurend experiment om te onderzoeken in hoeverre beroemdheid gebruikt kan worden om te lobbyen voor een progressief doel, en in welke mate een muzikant kan handelen op basis van principes in plaats van ze alleen maar te verwoorden. Als hij in diskrediet gebracht wordt, dan geldt dat voor het hele project.
Nadat de Dixie Chicks in 2003 zwaar aangepakt waren door rechts in de VS omdat ze kritiek hadden geuit op George Bush, noemden ze hun volgende documentaire naar één bepaalde kritiek:
Shut Up and Sing
. Zij die elke gelegenheid aangrijpen om het ergste over Bono te denken zorgen er mee voor dat toekomstige generaties muzikanten precies dat zullen doen.
© 2010 The Guardian Syndication
DORIAN LYNSKEY Wie?
Muziekjournalist voor The Guardian.
Wat?
De onophoudelijke kritiek op Bono (de zanger van U2) heeft een doel.
Waarom?
Linkse muzikanten met minder brede schouders kunnen erdoor afgeschrikt worden zich te engageren.