Thomas nieuwsbrief oktober 2014

“Plantamos las semillas que algún día brotarán. (…)
Somos albañiles, no maestros de obra, ministros, pero no Mesías.
Somos los profetas de un futuro que no es el nuestro.”
(O. Romero)

Wij planten de zaden die ooit zullen opschieten. (…)
We zijn slechts werklieden, geen Meester. We zijn dienaar, geen Messias.
We zijn de profeten van een toekomst die ons niet toebehoort.
(O. Romero)

Beste Thomasbezoekers,

Zes novelles van Eric-Emmanuel Schmitt vormen het onderwerp van het nieuwe godsdienstdidactische pakket voor het secundair onderwijs onder de titel “De cyclus van het onzichtbare”. In deze novelles komt de interreligieuze dialoog narratief aan bod.  

In een eerste lesimpuls in deze nieuwsbrief voor het basisonderwijs staan we stil bij de sterfdag van Franciscus van Assisi: 4 oktober 2014, tevens werelddierendag waarbij aandacht wordt besteed aan dierenrechten. In de aanloop naar Allerheiligen bieden we leerlingen in een tweede lesimpuls verschillende manieren aan om om te gaan met verdriet.

Time Magazine riep Paus Franciscus uit tot Person of the Year, maar in het nieuwe dossier ‘Paus Franciscus en het jodendom’ spitsen we ons toe op een minder bekend aspect: Franciscus’ visie op joods-christelijke relaties en meer specifiek zijn visie op de Holocaust.

De databank Xenia telt intussen meer dan 200 levensbeschouwelijk interessante bezienswaardigheden. Vanaf deze maand plaatst Thomas elke maand willekeurig één van deze bezienswaardigheden in de kijker.

Bijbels Gezegd! gaat opnieuw op zoek naar de oorsprong van vijf spreekwoorden en gezegden uit Bijbelse teksten.

In Tertio kwam de Dialoogschool de laatste weken meermaals aan bod. Thomas bundelt een aantal van deze artikelen.

Naast de artikelen katholieke identiteit en het overzicht van nieuwe tijdschriftuitgaven bieden we u een uitgebreid overzicht aan van tips van de week en andere nieuwe lesimpulsen.

De overige items vindt u in de inhoudstafel hieronder.

Met de beste groeten,
Didier Pollefeyt, verantwoordelijke Thomas

Inhoudstafel
Nieuw godsdienstdidactisch pakket voor het secundair onderwijs: “De cyclus van het onzichtbare” van Eric-Emmanuel Schmitt

Deze In de kijker bespreekt de “Cyclus van het Onzichtbare”: dit zijn 6 novelles die Eric-Emmanuel Schmitt schreef, telkens vanuit een andere religieuze traditie.  Deze narratieve benadering van de interreligieuze dialoog toont aan dat het onmogelijk is om een godsdienst of godsdienstig geloof vanuit een buitenperspectief samen te vatten: schematiserende overzichten, die in het godsdienstonderwijs en in de handboeken godsdienst vaak gebruikt worden, houden slechts een geraamte over.  Meer dan een doctrine of enkele dogma’s, meer dan een ritueel of een moraal, is het godsdienstig geloof vooral een persoonlijke relatie met God.  Zo’n existentiële ervaring kan men als buitenstaander alleen begrijpen of aanvoelen wanneer men zich laat onderdompelen in de narratieve traditie van een godsdienst.  Deze verhalende benadering nodigt uit om zich in te leven, om op verhaal te komen, maar geeft geen enkel recht om het laatste woord uit te spreken: de moraal is het verhaal, namelijk de mate waarin men zich engageert in dat specifieke verhaal.

Twee nieuwe lesimpulsen voor het basisonderwijs

Voor het kleuteronderwijs en eerste graad lager onderwijs:

Thema Dierendag

Franciscus, de beschermheilige van de dieren, komt op bezoek en vertelt zijn verhaal. Daarna kijken we naar de ‘Wereld’ van de leerlingen. Hoe gaan zij om met dieren? Herkennen ze stukken uit Franciscus’ verhaal? Veel kinderen voelen zich aangetrokken tot de dierenwereld. Deze impuls biedt hen ook de gelegenheid te groeien in hun verhouding tot de natuur.

» Naar de lesimpuls

Thema Verdriet

De troostmachine is niet zomaar een machine. Ze wordt bestuurd door mensen. Geraakt door het verdriet van anderen, kunnen ze andere mensen proberen te troosten.

Voor de jongere kleuters gaat het er vooral om dat ze in contact komen met het gevoel verdriet. Ze leren tevens verschillende nieuwe en religieuze mogelijkheden om met verdriet om te gaan.

» Naar de lesimpuls

Voor de tweede en derde graad lager onderwijs:

Thema Dierendag

Op 4 oktober is het werelddierendag, de dag waarop overal ter wereld wordt stilgestaan bij de rechten van de dieren in onze samenleving. Vier oktober is ook de sterfdag van de heilige Franciscus van Assisi. Uit de verhalen over het leven van deze Heilige zijn het vooral deze over zijn liefde voor natuur en dier die tot de verbeelding spreken. Werelddierendag kan een mooie aanleiding zijn om Franciscus van Assisi ook eens uitvoerig vanuit een ander perspectief voor te stellen: als een bewogen man die in contact met moslims opkwam voor vrede. We lezen daarom in deze lesimpuls het verhaal van Franciscus en de sultan van Egypte. 

» Naar de lesimpuls

Thema Verdriet

Op 2 november (Allerzielen) plaatsen de gelovigen bloemen op de graven en herdenken geliefden en andere overledenen. Ze bidden tot God.

Naast het verdriet waaraan Allerzielen doet denken, staan we ook stil bij het verdriet dat leerlingen in hun eigen omgeving en in de actualiteit tegenkomen. We laten hen op zoek gaan naar allerhande foto’s waaruit verdriet spreekt, klein of groot verdriet, verdriet dichtbij of veraf.

» Naar de lesimpuls

Paus Franciscus en het jodendom

Paus Franciscus is het voorbije jaar uitgegroeid tot een zeer geliefde paus bij het volk en werd zelfs uitgeroepen tot ‘Person of the Year’ door Time Magazine. Hij laat een frisse wind waaien door het Vaticaan, zowel qua stijl als inhoudelijk. In dit dossier gaan we ons toespitsen op één onderwerp: paus Franciscus en zijn visie op de joods-christelijke relaties en specifieker zijn visie op de Holocaust. We nemen zijn leven en zijn acties, Evangelii Gaudium en nog meer onder de loep in dit dossier.

Bijbels gezegd: 5 nieuwe gezegden

In 'Bijbels gezegd' neemt Thomas de Nederlandse taal onder de loep en wordt er op zoek gegaan naar Bijbelse elementen in onze taal. De Bijbel is namelijk in de Nederlandse taal verweven dankzij talrijke spreekwoorden en uitdrukkingen. Ook deze maand heeft Thomas een selectie gemaakt van vijf spreekwoorden en uitdrukkingen met een Bijbelse oorsprong.

De spreekwoorden van deze maand zijn:

Misschien kan dit project ook interessant zijn voor (een samenwerking met) het vak Nederlands. Aarzel dus niet om deze pagina dan ook als link naar uw collega's door te sturen.

200 Bezienswaardigheden in de Xenia-databank

In de vorige nieuwsbrief stelde Thomas u Xenia voor, de nieuwe bezienswaardighedendatabank. Deze databank herbergt religieuze en levensbeschouwelijke bezienswaardigheden uit heel Vlaanderen. Thomas wil scholen aanmoedigen om deze te bezoeken om zo tot een betere dialoog te komen tussen religies/levensbeschouwingen. We danken de Thomasbezoekers voor de gesuggereerde aanvullingen en verwelkomen ook nog nieuwe suggesties

Vanaf heden plaatst Thomas elke maand een speciale bezienswaardigheid in de kijker en deze maand werd er gekozen voor de 200ste bezienswaardigheid, namelijk In de Nieuwe Pastorie te Brugge. Dit is een nieuw bezinningscentrum van YOT vzw dat zich bevindt in de pastoriewoning naast de Magdalenakerk.

Bent u nog op zoek naar een inspiratie- en ervaringsruimte voor uw klas? Klik dan hier.

Nieuwe lesimpulsen

Tips van de week:

De churchie als nieuwe werkvorm?

Reeds decennia speelt de kerk in op de ontwikkeling van de media. Na het ‘Twidden’ is er nu ook de churchie, een uitvinding van de Westvlaamse priester Pieter Delanoy. De werkvorm biedt creatieve mogelijkheden om kerk en leerlingen dichter bij elkaar te brengen.

Dreigend tekort aan godsdienstleerkrachten
Bijdrage Mgr. Johan Bonny voor synode over het gezin

Nieuwe foto's

Paraplu's Kathedraal Brisbane Koran lezen
Breendonk Ster van vrede Nieuwe dag

Nieuwe video's

Sociale media in perspectief The Invention of Love Is God goed?
Stubborn donkey Nolan’s Cheddar Ducklings vs. Stairs

Tijdlijn In de kijkers

In de tijdlijn vindt u een reeks in de kijkers en dossiers die u kan gebruiken om lessen voor te bereiden rond Allerheiligen en Allerzielen.

Op zoek naar tijdgeboden vieringen?

» Allerheiligen
» Allerzielen

 

Artikelen katholieke identiteit

Een nieuwe reeks interessante artikelen en boeken over katholieke identiteit, onderwijs en pastoraal werd verzameld door de documentalist van het VSKO, Dimitri Vandekerkove.

Tijdschriften
ACJCB (mailkrant 44 & 45) Collationes (september 2014)
Ezra (september 2014) Tertio (september 2014)
Relevant (september 2014) TGL (september 2014)

Overzicht van alle tijdschriften

Godsdienstwetenschappen studeren?

De Faculteit Theologie en Religiewetenschappen noteert dit jaar een duidelijke stijging in de studentenaantallen voor de opleiding godsdienstwetenschappen. Niet alleen waren godsdienstgerelateerde onderwerpen de afgelopen maanden niet weg te denken uit de media, ook steeds meer leerlingen werden ervan op de hoogte gebracht dat  ze er kunnen voor kiezen om een richting te volgen die hen in het fenomeen godsdienst specialiseert.

Wilt u ook uw leerlingen meer informatie geven over de opleiding godsdienstwetenschappen? Speel hen dan zeker de link www.godsdienstwetenschappenstuderen.be door.

Lijst van masterproeven en scripties van september 2014

In de september-zittijd van het afgelopen academiejaar werden aan de Faculteit Theologie en Religiewetenschappen van de KU Leuven 62 meesterproeven en scripties in de Godgeleerdheid en de godsdienstwetenschappen ter verdediging voorgelegd. U vindt op deze pagina een overzicht van alle onderwerpen en hun promotoren. De lijst geeft tevens een overzicht van actuele onderzoeksonderwerpen waarrond professoren, assistenten en studenten binnen de theologische faculteit te Leuven op dit ogenblik werken. Misschien vindt u er ook het onderwerp in van één van uw oudleerlingen.

Nieuw boek: Theologie in Dialoog, op het kruispunt van universiteit, kerk en samenleving (Prof. Lieven Boeve). Win één van de vijf exemplaren

Prof. dr. Lieven Boeve werd in zijn carrière als hoogleraar herhaaldelijk uitgedaagd na te denken over de plaats van theologie aan de universiteit, in de kerk en in cultuur en samenleving. In elk van deze domeinen wordt de theologie in de marge gedrongen.

Eerder dan in de verdediging te gaan of reactionair te worden, verkoos Boeve zelfbewust op het kruispunt te gaan staan tussen universiteit, kerk en samenleving. Het is zijn rotsvaste overtuiging dat verregaande detraditionalisering en pluralisering niet hoeven te leiden tot minder identiteit, maar dat juist in de dialoog met levensbeschouwelijke anders- en veelheid, uitgedaagd door de verschillen, mensen zich meer bewust worden van hun eigenheid. In de actuele context en vanuit de ongemakkelijke positie ‘in de marge’ zocht Boeve de katholieke identiteit positief gestalte te geven. Zijn visie verwoordde hij eerder in de boeken ‘Onderbroken traditie’ (1999) en ‘God onderbreekt de geschiedenis’ (2007). Voortbouwend op die publicaties schreef hij de afgelopen vijf jaren diverse artikelen die hij nu bundelde in het boek 'Theologie in dialoog'. Dit boek is zeker een sleutelpublicatie op een belangrijk tijdsgewricht en op het ogenblik dat prof. Boeve directeur-generaal werd van het VSKO

» Meer info
» Klik hier om één van de vijf exemplaren te winnen

Sacrale ruimtes op school: 20 inspirerende voorbeelden

Graag wijst Thomas u ook op een uitbereiding van de in de kijker over sacrale ruimtes op school. Voor katholieke scholen blijft een sacrale ruimte op school onmisbaar. Misschien heeft uw school een prachtige traditionele kapel of misschien is deze in onbruik geraakt. Misschien denken jullie er wel over na een nieuwe kapel te bouwen. Thomas wil daarom scholen inspireren met twintig voorbeelden van architecturaal vernieuwende kapellen in het buitenland. Ze laten zien hoe de context en het landschap de architectuur van de kapel kan beïnvloeden. Klik hier en wordt meegenomen op een reis rond de wereld aan de hand van enkele prachtige kapellen.

We nodigen u ook uit uw invulling van uw sacrale ruimte op school kenbaar te maken via dit formulier.

Discussie rond de dialoogschool: recente artikelen voor u gebundeld

Piet Raes van het CCV Gent vindt dialoog als modaliteit van een katholieke school belangrijk. Maar het begrip dialoogschool schiet volgens hem tekort om de identiteit van een katholieke school te vatten. In een artikel in Tertio gaf hij onlangs, in persoonlijke naam, zijn visie op de dialoogschool.

Jan Bouwens gaat het gesprek aan met Piet Raes. Hij legt uit hoe de dialoog nog veel meer door asymmetrie getekend is dan Piet Raes in zijn bijdrage aangeeft. Asymmetrie in de dialoog betekent niet alleen dat de leerkracht spreekt tot de leerling, maar ook omgekeerd dat de leerkracht aangesproken wordt door de leerling. In beide, betoogt Jan Bouwens, spreekt God ‘eerste woorden’ tot ons. De katholieke dialoogschool creëert de context waarin dit kan gebeuren

Publicatie 'Identiteit in diversiteit' gratis downloadbaar

De publicatie ‘Identiteit in diversiteit. Inspiratie voor katholieke lerarenopleidingen’ bevat twee fundamentele reflecties.

Deze publicatie kwam tot stand naar aanleiding van een project van de School of Education van de Associatie K.U.Leuven i.s.m. de PLOO-LO, het VVKHO (VSKO) en de Faculteit Godgeleerdheid (Centrum Academische Lerarenopleiding). De eerste reflectie heeft aandacht voor de groeiende diversiteit in onze samenleving, de (hoge)school en de lerarenopleiding én de eigen identiteit van een katholieke (hoge)school en lerarenopleiding.

In de tweede bijdrage worden een visie, een methode en werkinstrumenten uiteengezet om de identiteit van de school in beeld te brengen en in beweging te brengen. Intussen zijn deze instrumenten ook online op Thomas beschikbaar op www.dialoogschool.be.

Over Thomas

Thomas is een interactief platform voor actieve samenwerking tussen alle leerkrachten (r.-k.) godsdienst van alle onderwijs- netten in Vlaanderen.

Partners

IDKG VSKO Faculteit Theologie en Religiewetenschappen logo

session