Nieuwsbrief

Thomas nieuwsbrief mei 2015

Beste Thomasbezoeker,

In een cultuur die vandaag vaak als ‘vaderloos’ wordt omschreven, gaat Thomas op zoek naar elementen uit de traditie die de rol van de vader kunnen belichten. Dit resulteerde in een didactisch pakket voor het lager onderwijs in de aanloop naar Vaderdag.

Voor het secundair onderwijs focussen we op de thematiek van het laatste oordeel. Het thema van het ‘einde van de wereld’ is opnieuw erg actueel, in films, in allerhande nieuwe religieuze bewegingen, in bepaalde ecologische analyses, etc. Naar aanleiding van de tiende LOGOS studiedag brengt Thomas een begeleidende In De Kijker onder de titel “En het laatste oordeel kan niet ver meer zijn?”. Daarbij worden concepten als het laatste oordeel, apocalyptiek en eschatologie bevattelijk gemaakt voor leerlingen uit het secundair onderwijs.

Thomas lanceert in deze nieuwsbrief ook een nieuwe website: www.bijbeldidactiek.be. De Bijbel is een essentieel onderdeel van elk christelijk geïnspireerd godsdienstonderwijs. Maar de kloof tussen de Bijbelse context en onze context vormt een hele uitdaging voor het bijbeldidactisch handelen. Thomas brengt via deze nieuwe link de nieuwste bijbeldidactische benaderingen bij elkaar ter inspiratie van godsdienstonderwijs en pastoraal.

In ons onderdeel godsdienstonderwijs in het buitenland maken we een verre reis naar Nieuw-Zeeland en zoeken we naar overeenkomsten en verschillen met het godsdienstonderwijs in België.

Vijf nieuwe gezegden worden uitgediept in Bijbels Gezegd.

Binnen de rubriek ‘Leerkracht in de kijker’ interviewden we deze maand Gertjan Monteyne en Hanne Van Gils, gehuwd en beide godsdienstleerkracht.

De XENIA-databank met levensbeschouwelijke bezienswaardigheden belicht deze maand een Sefardische synagoge in Antwerpen.

Op 27 januari 2015 werd de gemeenschappelijke engagementsverklaring inzake aandacht voor ‘genocide(s) en misdaden tegen de menselijkheid tijdens de Tweede Wereldoorlog’ in het curriculum van het gewoon secundair onderwijs ondertekend. Van de ‘toetssteen herinneringseducatie’ schenken we 100 exemplaren weg.

De overige items vind je in de inhoudstafel hieronder.

Beste groeten,
Didier Pollefeyt, verantwoordelijke Thomas

Inhoudstafel
Lesimpulsen basisonderwijs

Kleuteronderwijs en eerste graad lager onderwijs

Vaderdag - Lijkt papa op Jozef?

God is de vader van Jezus en alle mensen, maar toen Jezus klein was, was er ook Jozef die voor Hem zorgde, de man van Maria. Jozef de voedstervader, wordt hij genoemd in de traditie. 

De kinderen krijgen verschillende indrukken van Jozef door deze beelden. Zo proberen de kinderen samen te ontdekken wat voor een papa Jozef moet geweest zijn. Wat herkennen ze van deze dingen uit hun eigen situatie? Wat niet? Zijn er kinderen zonder papa? Wie neemt dan de zorg op zich? ... Na een gesprek over de veelheid aan belevingen van het vaderschap mogen de leerlingen zelf een beeld maken van hun eigen vader, de vader die ze zouden willen of zelfs God de Vader als ze daarvoor religieuze gevoeligheid of openheid hebben. Je differentieert zodat je de kinderen sterker kunt begeleiden, ook in verwerkingsmogelijkheden.

Samen - Samen sterker

Het verhaal over Swimmy, het zwarte visje, is een bekend verhaal. Dankzij Swimmy vormen de kleine visjes uit de zee samen een grote. Zo worden ze niet gauw opgeslokt door de grotere vissen. En ze voelen zich ook sterker wanneer ze zo samen die grote sterke vis vormen. Swimmy is een goed voorbeeld van hoe we samen sterker kunnen zijn, of hoe solidariteit beter is voor iedereen. Creatieve opdrachten brengen het verhaal dichterbij.

Tweede graad en derde graad lager onderwijs

Vaderdag - Goede Vader

Zondag 14 juni is het weer zover. De dag waarop in België heel wat vaders even in de schijnwerpers worden geplaatst. Jezus had twee vaders: Jozef en God. In het Bijbelverhaal ‘De twaalfjarige Jezus in de tempel’ maakt Jezus dit duidelijk aan zijn ouders. Hoe we dit kunnen begrijpen, bespreken we samen met de leerlingen. Daarnaast krijgen de leerlingen de kans om de vader die zij bijzonder vinden te verrassen. De leerlingen maken een luciferdoosje met daarin een boodschap voor hun eigen vader, een andere vader of voor God de Vader.

Samen - Samen sterk 

Samen kunnen we bouwen aan een betere samenleving. Dat is de boodschap die Amra uit het filmfragment wil verkondigen en de boodschap die we ook aan de leerlingen proberen mee te geven. 

In deze lesimpuls willen we de leerlingen laten nadenken over hoe zij samen één hechte groep kunnen vormen en hoe ze kunnen meewerken aan een betere samenleving. De klas kan zo een plek worden waar kinderen de basishoudingen leren en beleven van wat het is samen in deze wereld te leven.

Godsdienstdidactisch pakket voor het secundair onderwijs over het einde der tijden

We leven vandaag in een samenleving waarin, als vanouds, een eindtijdverwachting aanwezig is. In tegenstelling tot vroeger is deze eindtijdverwachting niet alleen of zelfs niet voornamelijk religieus gekleurd. Berichten over de opwarming van de aarde, catastrofale natuurrampen, mogelijke nucleaire oorlogen of supervirussen die de hele bevolking uitroeien, doen bij heel wat mensen de angst ontstaan dat het met onze wereld of alvast met de mensheid binnenkort gedaan zal zijn. Jongeren groeien op in dit maatschappelijk verhit klimaat. Een houding van “je leeft maar één keer” of kortweg ‘YOLO’ is voor velen dé manier om hiermee om te gaan. Het christendom en andere religies getuigen echter van een andere wereldvisie waarin het leven na de dood en een religieuze invulling van de eindtijdverwachting een rol spelen. Het menselijk leven wordt hier in een context van eeuwigheid geplaatst waardoor ook het leven op aarde en het kijken naar de geschiedenis een andere betekenis krijgen.

In deze In De Kijker worden christelijke of religieuze concepten als het laatste oordeel, apocalyptiek, eschatologie... bevattelijk gemaakt voor leerlingen en aangevuld met culturele, filosofische en maatschappelijke visies op het einde der tijden. Daarnaast wordt onder meer ingegaan op wat het betekent om te oordelen en niet te oordelen. In het geheel is er ook ruimschoots aandacht voor elementen van hoop, zowel in maatschappelijke als in religieuze context.

Thomas lanceert www.bijbeldidactiek.be

De Bijbel is een essentieel onderdeel van elk christelijk geïnspireerd godsdienstonderwijs. Maar de kloof tussen de Bijbelse context en onze context vormt een hele uitdaging voor het bijbeldidactisch handelen. Via www.bijbeldidactiek.be brengt Thomas de nieuwste bijbeldidactische benaderingen bij elkaar ter inspiratie van godsdienstonderwijs en pastoraal.

Het bevat een nieuw overzicht van onder andere Bijbelfiches, Bijbel op school, Bijbelprojecten, Bijbels Gezegd, In De Kijkers en dossiers met de Bijbel als basis en zoveel meer.

Surf vanaf nu naar www.bijbeldidactiek.be om alles te ontdekken.

Godsdienstonderwijs in het buitenland: Nieuw-Zeeland

Voor deze nieuwsbrief zet Thomas zijn wereldreis verder naar Nieuw-Zeeland. Aan de hand van een getuigenis van een godsdienstleerkracht met jaren ervaring komen we heel wat te weten over het godsdienstonderwijs in Nieuw-Zeeland. Is het vergelijkbaar met België? Zijn de meeste scholen daar ook katholiek? Staan de katholieke scholen daar open voor iedereen?  

Lees ook over het godsdienstonderwijs in Oostenrijk, de Verenigde Staten van Amerika, Nederland, Australië, het Verenigd Koninkrijk, de Filippijnen en Ierland.

Bijbels gezegd: 5 nieuwe gezegden

In 'Bijbels gezegd' neemt Thomas de Nederlandse taal onder de loep en wordt er op zoek gegaan naar Bijbelse elementen in onze taal. De Bijbel is namelijk in de Nederlandse taal verweven dankzij talrijke spreekwoorden en uitdrukkingen. Ook deze maand heeft Thomas een selectie gemaakt van vijf spreekwoorden en uitdrukkingen die we zowel in de Nederlandse als Bijbelse taal terug vinden.

De spreekwoorden van deze maand zijn:

Misschien kan dit project ook interessant zijn voor (een samenwerking met) het vak Nederlands? Aarzel dus niet om deze pagina dan ook naar uw collega's door te sturen.

Leerkrachten in de kijker: Gertjan Monteyne en Hanne Van Gils

Elke godsdienstleerkracht is uniek! In 2015 wil Thomas verschillende godsdienstleerkrachten aan het woord laten over hun motivatie, hun aanpak, hun aspiraties wanneer ze voor de klas staan. Twaalf  maanden lang laten we een reeks getuigenissen de revue passeren.

Deze maand stelt Thomas een jong koppel godsdienstleerkrachten in de kijker. Gertjan & Hanne, 27 en 26 jaar, zijn een jaar getrouwd en wonen in het West-Vlaamse Brugge. Beiden geven ze zeer enthousiast en gepassioneerd godsdienst. Ze houden ervan elke dag met jongeren op weg te gaan. Elke dag is anders. Lees hun inspirerende getuigenissen uit het Sint-Jozefsinstituut (Brugge), de Bron (Tielt), Hotelschool ter Duinen (Koksijde) en Barnum (Roeselare).

» Lees hier het interview

Wil jij jouw collega-godsdienstleerkracht voordragen om in de kijker geplaatst te worden, verras hem/haar en alle Thomaslezers!

Bezienswaardigheid in de kijker: Sefardische synagoge

Deze maand zet Thomas de Synagoge van Portugese ritus in Antwerpen in de kijker. Dit is een Sefardische synagoge. Tijdens de rondleiding in de synagoge krijgen de leerlingen ook heel wat informatie over het jodendom: over de diversiteit binnen het jodendom, de joodse feestdagen, de overgangsmomenten en zelfs over de eetgewoonten. Een bezoek aan deze synagoge belooft bijzonder boeiend te worden!

Nieuwe artikelen katholieke identiteit, godsdienstonderwijs en schoolpastoraal (april 2015)
Een nieuwe reeks interessante artikelen over katholieke identiteit, godsdienstonderwijs en schoolpastoraal werd verzameld door de documentalist van het VSKO, Dimitri Vandekerkove.
Tijdschriften
ACJCB (april 2015) Tertio (april 2015)
Muurkranten (april-mei 2015) Relevant (mei 2015)
Nieuwe lesimpulsen

Tips van de week

Moeten kernwapens verboden worden?

Tom Sauer in MO* paper, nr 93, april 2015

Meimaand / Mariamaand

In De Kijker Schutsmantel van Maria voor het basisonderwijs
 

 

Lesimpulsen basisonderwijs voor moederdag

Religies brengen mensen samen

Nieuw vormingspakket

 

Lieven Boeve over de katholieke dialoogschool

Nieuwe foto's

Stilte aub Dossin Kazerne Ark van Noach
Schapen Kruisberg in Litouwen Roze Maria

Nieuwe video's

Van nul beginnen Dear future Generations... Sorry... 2 broers en een erfenis

Youtube, levensbeschouwing en levensbeschouwelijke identiteit

Een van de problemen waarmee levensbeschouwelijke vorming vandaag wordt geconfronteerd is die van de moeilijke toegang tot de innerlijkheid. Onze cultuur prikkelt graag de de oppervlakte van de menselijke ervaring. De diepere lagen van de menselijkheid worden minder bespeeld. Het levensbeschouwelijke discours richt zich echter net tot die innerlijkheid. Daardoor wordt het levensbeschouwelijke discours in het algemeen, en het religieuze discours in het bijzonder, vaak gewoon niet begrepen.

Sinds mensenheugnis bestaat er een techniek om makkelijk toegang te krijgen tot die innerlijkheid: de visuele beeldvorming. De media maken er ook vandaag massaal gebruik van. In het bijzonder doorheen visual storytelling. Een onuitputtelijk reservoir van visual stories is YouTube. Je vindt er talrijke kortfilms, tekenfilms en reclameboodschappen. Mits gebruik te maken van een geschikte pedagogie kunnen sommige van deze video’s rechtstreekse toegang verlenen tot die innerlijkheid. De ervaring leert dat deze YouTubes een dankbare bemiddeling zijn om het levensbeschouwelijke gesprek en reflectie op gang te brengen.

In bovenstaande voordracht van internetpastor Nikolaas Sintobin sj wordt dit pedagogisch model uiteengezet en geïllustreerd. Meer info én YouTubes op www.verderkijken.org

Nieuw boek: Paus Franciscus, erfenis en toekomst (André Truyman). Win één van de vijf exemplaren

In het boek Paus Franciscus, erfenis en toekomst maakt André Truyman de balans op van twee jaar pontificaat. Jorge Bergoglio, een Latijns-Amerikaanse jezuïet en Italiaanse immigrantenzoon, heeft met zijn uitgesproken nederigheid het tij binnen de Katholieke Kerk al enigszins weten te keren.

» Meer informatie
» Klik hier om één van de vijf exemplaren te winnen

Nieuw boek: In het licht van Gods woord (Luc Maes). Win één van de vijf exemplaren

Dit boek is gegroeid vanuit geloofsgesprekken met mensen over Schriftteksten. De bedoeling was niet zozeer aan Bijbelstudie te doen, maar te ontdekken wat Bijbelse teksten in het menselijk leven vandaag kunnen betekenen. De teksten in dit boek vertolken het geloof dat door de Schrift wordt gewekt bij mensen die naar God willen luisteren.

» Meer informatie
» Klik hier om één van de vijf exemplaren te winnen

Jongeren en partnergeweld: relatietest, hulplijnen en werken aan geweldloosheid in je relatie

De provincie Vlaams-Brabant geeft via een aparte webpagina, een brochure en een relatietest aandacht aan de thematiek ‘Jongeren en partnergeweld’.

De relatietest is een handig en eenvoudig instrument om de kwaliteit van de relatie te testen. Aan de hand van 21 vragen kunnen jongeren achterhalen of hun relatie een toekomstgerichte, hoopvolle relatie is of een relatie die bijgestuurd of verbroken moet worden omdat ze weinig toekomstgericht is, naar geweld neigt of gewelddadig is.

De brochure ‘Van elkaar houden zonder geweld’ is vrij online beschikbaar, en kan ook gratis besteld worden.

» Naar hulplijnen voor jongeren

Op kwaliteit in je relatie staat geen bovengrens, wél een ondergrens. Er zijn minimumvoorwaarden. Zonder die minimumvoorwaarden – ‘de bodem van het glas’ – kan je niet over kwaliteit in je relatie spreken. Die bodem is nodig omdat het water anders wegloopt. Maar met de bodem is het glas nog niet gevuld. Alles valt dan nog te doen.
Geen geweld gebruiken is één van die minimumvoorwaarden.

» Naar ‘Werken aan geweldloosheid in je relatie

Toetssteen herinneringseducatie: vraag uw exemplaar gratis aan.

In 2008 gaf de minister van Onderwijs de aanzet tot de oprichting van het Bijzonder Comité voor Herinneringseducatie (BCH). Dit comité heeft als opdracht het ondersteunen van schoolteams door te werken aan de transparantie en de kwaliteit van het herinneringseducatief aanbod.

Het bundelen van binnen- en buitenlandse expertise leidde in 2012 tot de realisatie van het document Toetssteen Herinneringseducatie: een handleiding voor kwalitatieve projecten over herinneringseducatie. Deze toetssteen richt zich tot het hele onderwijsveld alsook tot de jeugd- en erfgoedsector. In tussentijd werd deze brochure grondig herwerkt. Tien concrete tips zetten je op weg om op een goede manier aan herinneringseducatie te doen. Verschillende sterktes en zwaktes van bepaalde methodieken worden belicht. Praktijkvoorbeelden en illustraties maken het concreet.

De vernieuwde toetssteen werd gelanceerd op 27 januari 2015 (Internationale Herdenkingsdag voor de Holocaust).

» Thomas kan 100 gedrukte exemplaren weggeven van de toetssteen. Klik hier voor een exemplaar.

» Meer informatie vind je op onze pagina over Holocaust educatie.

Didachè studiedagen (bijbel): 18 & 19 augustus 2015
Didachè bijbel 2015

Tot geloof komen - Bijbelse perspectieven op geloofsgroei

Vandaag de dag is geloven allesbehalve vanzelfsprekend. In de Bijbel daarentegen lijkt geloven een evidente zaak. Bijbelteksten laten zich lezen als getuigenissen van gelovige mensen en in Bijbelverhalen treden personages op die spontaan gelovig zijn. Het is echter de vraag of die analyse volledig klopt. Bij nader inzien blijkt 'tot geloof komen' ook in de Bijbel een groeiproces te zijn, dat bovendien op heel uiteenlopende wijzen kan verlopen. Tijdens deze studiedagen gaan we na wat 'geloven' betekent in de Bijbel. We bestuderen een aantal Bijbelteksten over geloofsgroei in hun historische en literaire context en trachten ze vanuit een christelijk perspectief te vertalen naar vandaag.

Info en programma

Over Thomas

Thomas is een interactief platform voor actieve samenwerking tussen alle leerkrachten (r.-k.) godsdienst van alle onderwijs- netten in Vlaanderen.

Partners

IDKG VSKO Faculteit Theologie en Religiewetenschappen logo

session