Discussie in België rond de uitspraak van de Paus i.v.m. het gebruik van anticonceptie ter preventie van hiv/aids in Afrika.
Opbouw van de les
1. Filmpje uit “Man bijt hond”, het deel “Wordt gevolgd” van dinsdag 24 maart 2009 (vanaf 53 seconden): over een moeder die condooms koopt voor haar zoon:
 |
|
| *Klik op de afbeelding om de video af te spelen | |
Daarna de leerlingen laten reageren… en opschrijven van reacties op het bord: je zou je toch vernederd voelen met zo’n moeder, ze zet haar zoon aan om domme dingen te doen, de moeder heeft geen vertrouwen in haar zoon, het is toch beter er met elkaar over te praten, de zoon kan toch zelf condooms kopen wanneer hij die nodig heeft, de moeder is bekommerd om haar zoon…
Na deze reacties de link maken tussen de moeder als Europa en de zoon als Afrika (Aids)… Veel uitleg hoeft niet… de leerlingen hebben de link direct door.
2. We lezen de oorspronkelijke uitspraak van de Paus
http://www.kerknet.be/actua/nieuws_detail.php?nieuwsID=84749
Wat heeft hij echt gezegd?
Bijkomende uitleg over de organisatie waarnaar de Paus verwijst: Strijd tegen aids in Afrika
Viva Africa steunt het programma DREAM (Drug Resources Enhancement against AIDS and Malnutrition) opgestart in 2001 door de Sant'Egidio gemeenschap. Het omvat een controle- en preventieprogramma en zorgt voor de behandeling van patiënten met HIV/aids in Sub-Sahara Afrika. DREAM wordt beheerd door een team van Sant'Egidio internationaal, samengesteld uit geneesheren en specialisten in de strijd tegen aids.
DREAM wordt als gezondheidsprogramma gedragen door de samenwerking en participatie van de lokale bevolking. Het werd opgericht met de hoop dat het op termijn deel zou uitmaken van de nationale gezondheidszorg.
DREAM heeft ervoor gekozen om de beste gezondheidszorgen aan te bieden aan aidspatiënten. Ze biedt de volgende diensten aan in haar gezondheidscentra: aidstesten, gezondheidseducatie, antiretrovirale therapie, thuishulp voor de meest kwetsbare zieken, therapie om te voorkomen dat moeders het aidsvirus overdragen op hun ongeboren kind, laboratoriumanalyses voor geavanceerde diagnoses, voedingsondersteuning, preventie en behandeling van seksueel overdraagbare ziekten (SOA's) en daarbij voorkomende infecties.
We doorlopen de resolutie van de Kamer van volksvertegenwoordigers:
http://www.dekamer.be/FLWB/pdf/52/1907/52K1907005.pdf
Paragraaf E: overwegende dat de paus, door te verklaren dat de verspreiding van condooms het wereldwijde aidsprobleem alleen maar “verergert”, afbreuk doet aan de niet aflatende inspanningen inzake preventie en wereldwijde aanpak tegen de verspreiding van de ziekte en niet in het minst aan het werk dat vele katholieke NGO’s en hulporganisaties reeds geleverd hebben in de strijd tegen HIV/aids en dit vaak in de moeilijkste omstandigheden;
4. De les eindigt met de tekst uit Tertio van 23 maart laatstleden onder de titel: “Het condoom natuurlijk”
"Peter Vande Vyvere | Paus Benedictus XVI reisde naar Afrika en dus moest het er van komen: zijn visie op de bestrijding van hiv/aids zou – althans in de westerse pers – onder vuur komen te liggen. En zo geschiedde. Niet dat de kerkleider het zijn critici moeilijk maakte: al op de heenreis naar Kameroen wijdde hij erover uit in een antwoord aan journalisten. Het is van belang de vermaledijde passage nauwkeurig te lezen: “Als de ziel ontbreekt, als Afrikanen elkaar niet helpen, kan de gesel niet worden gestopt door het verspreiden van condooms. Dan riskeren we integendeel het probleem te verergeren.” Vervolgens pleitte de paus voor een dubbele aanpak: de promotie van een humaner seksualiteitsbeleving en een doorgedreven zorg voor wie besmet is.
Daarbij verwees hij uitdrukkelijk naar het Dream-project van de Sant’Egidiogemeenschap. Dat integrale aidsbestrijdingsprogramma koppelt preventie aan de behandeling van de ziekte en bestrijdt ook de ondervoeding bij de patiënten. Door gratis antiretrovirale medicijnen te verstrekken aan de zieken – met een focus op zwangere vrouwen – groeit voor talloze Afrikanen die ten dode opgeschreven waren, weer hoop. De therapie remt ook de verspreiding van het virus. Het valt op dat de Wereldgezondheidsorganisatie niet tegen de pauselijke uitspraken reageerde. Die is namelijk al langer van de unieke focus op condoombedeling afgestapt, ten bate van een ABC-boodschap: ‘abstain’ (onthouding), ‘be faithful’ (partnertrouw) en ‘condom use’ (condoomgebruik). Tegen die achtergrond klinkt het pauselijke standpunt aannemelijk.
Bij ons lijkt het onmogelijk om nuchter en genuanceerd over de zin van condoomcampagnes in de strijd tegen aids te debatteren. Zowat alle (opinie)stukken in onze kwaliteitskranten vonden het nodig zich radicaal van de pauselijke uitspraak te distantiëren. In de linkse Britse krant The Guardian daarentegen schreef de liberaal-katholieke opiniemaker Austen Ivereigh een stuk met als kop On condom use, the pope may be right. Zijn argumenten zijn behartenswaardig. Je kunt aids in Afrika niet oplossen met condoomcampagnes omdat de beschikbaarheid van condooms ontoereikend is, het gebruik ervan ingaat tegen diepgewortelde culturele patronen – mannelijk machogedrag en de zwakke positie van vele vrouwen bijvoorbeeld – en de promotie ervan tegen de achtergrond van oorlog en armoede risicogedrag in de hand werkt. En dan zijn er nog de ‘facts and figures’: in tal van Oost-Europese en Afrikaanse landen die radicaal voor de condoomaanpak gingen, nam het aantal besmettingen toe. In Uganda, dat als enig Afrikaans land op gedragswijziging aanstuurde, daalden de cijfers.
Is het condoom in de strijd tegen aids dan in alle gevallen uit den boze? Niemand, van basisgezondheidswerker tot katholiek ethicus, zal zoiets beweren. Ook al legt een ethische én efficiënte aanpak de klemtoon elders, soms getuigt het van het minste kwaad. Dat standpunt is overigens niet onverzoenbaar – noch naar de geest, noch naar de letter – met wat Benedictus XVI tijdens de vlucht naar Kameroen beweerde. Het vergt niet eens goede wil om dat te beamen. Een beetje intellectuele eerlijkheid volstaat."
Met dank aan Luc Delaey, godsdienstleerkracht, Klein Seminarie, Roeselare
