Less is more?

01/06/2008

Ondertussen eisen sprekers uit alle creatieve media de microfoon op. Vaak alleen, soms met twee en een enkele keer met een hele klas, presenteren durvers de meest bizarre en innovatieve ideeën. In Brussel maakte je kennis met de 'vegetatieve computer' van artiest Angelo Vermeulen en nam professor Van Bendegem je mee op een erg grappige trip door logica en filosofie. De nieuwe formule slaat ook aan in andere sectoren: op marketingcongressen en hogescholen duiken de Pecha Kucha-varianten alsmaar vaker op. Zelf de naam Pecha Kucha Night gebruiken is uit den boze, omdat de formule gedeponeerd is en je de toestemming van de pioniers nodig hebt. Maar niets belet je om in een schoolcontext te gaan experimenteren met korte presentatie met strakke spelregels. Essentieel: werk met beelden (een 20-tal), houd het extreem kort (maximum 20 seconden per beeld) en volg een strikte timing (zonder tijdverlies).

Christine Huyge, freelance-journalist: "Ik heb één Pecha Kucha-avond meegemaakt en was verrast door de strakke formule. Ze sluit aan bij de huidige zapcultuur, maar dat is niet slecht. Zo moeten sprekers zich tot de essentie beperken. Het is wel belangrijk dat je de regels respecteert: wie na de laatste dia blijft praten, krijgt beleefd applaus om duidelijk te maken dat zijn spreektijd voorbij is. Bij sommige onderwerpen blijf je natuurlijk wat op je honger zitten, omdat de nuances verdwijnen. Daarom is het goed dat er achteraf nog gelegenheid is om even aan de mouw van de sprekers te trekken. Uiteindelijk is het een netwerkavond, maar dan wel één waar vaart in zit en waarmee je geïnspireerd buiten gaat."

1. Pedagogische studiedag? Nodig je collega's uit om elk in een Pecha Kucha de belangrijkste evoluties in hun vakgebied uit te leggen. Benieuwd wat de leraar aardrijkskunde dit jaar wijzigt in z'n programma? In twintig keer twintig seconden per vak is iedereen weer mee en kan je makkelijker naar elkaars vakken verwijzen in de klas.


2. Vraag elke les één leerling om de les te starten met een Pecha Kucha over zijn eindwerk. De hele klas is meteen op de hoogte, jij krijgt een goede stand van zaken en de leerling leert zijn belangrijkste pistes en conclusies compact te formuleren.


3. Geef op de opendeurdag elke leerling de kans (of de opdracht) om een Pecha Kucha-presentatie te brengen rond een onderwerp dat aansluit bij de lesinhouden. Stel een strak maar eenvoudig schema op: elke tien minuten starten er in verschillende lokalen korte presentaties. Geestig én leerrijk.


4. Laat elke les beginnen met een Pecha Kucha-samenvatting van de vorige les. Daag je leerlingen uit om daar eigenzinnig in te zijn: wat hebben zij geleerd of onthouden, vinden ze originele beelden of invalshoeken om de lesinhoud te herhalen?


5. Vervang de traditionele spreekbeurt door een Pecha Kucha-spreekoefening: een strak format zal je leerlingen uitdagen om hun presentatie dynamisch te maken. Vergelijken en beoordelen wordt makkelijker, want iedereen krijgt dezelfde beperkingen.


6. Ouderavond? Laat elke leraar zijn of haar leerjaar in een Pecha Kucha voorstellen. Op één avond heeft een ouder zicht op de hele schoolloopbaan van zijn kinderen. Spreek wel af hoe iedereen een eigen draai of invalshoek geeft aan zijn 6'40".

Geen tijd voor 20x20 seconden? Probeer ook deze formules!

• Elevator Pitch (jaren '80, Hollywood) Scenaristen die aandacht willen voor hun script springen samen met een producer in de lift naar de bovenste verdieping. Ze hebben ongeveer dertig seconden (of honderd woorden) de tijd om hun verhaal te vertellen. De elevator pitch is ondertussen een vakterm uit de marketing: wie zijn product niet in honderd woorden verkocht krijgt, heeft een probleem.

  Ook bruikbaar als:korte samenvatting van de vorige les, stel je beste idee voor na een brainstorm, korte resultatenronde bij een groepswerk.




• PowerPoint Karaoke (2006, Duitsland) Een trend op Duitse bedrijfsfeestjes: een willekeurige reeks slides wordt van het web gehaald. Je weet niet wat je te zien zal krijgen. Toch sta je bij het scherm om de dia's toe te lichten en een strakke presentatie te geven over de inhoud. Spannend? Start!

  Ook bruikbaar als: alternatieve formule voor een mondeling examen, laat op het personeelsfeestje collega's elkaars vakgebied uitproberen,…

Méér info over de échte Pecha Kucha-avonden wereldwijd vind je op: www.pecha-kucha.org

Klasse voor Leerkrachten 186, Juni 2008, p.54-55
http://www.klasse.be/leraren/archief.php?id=13350
http://pdf.klasse.be/KVL/KVL186/KVL18654.pdf

• moderne versie van het stiltemoment
• middel tot introspectie en zelfbevraging
• vorm van zelfexpressie en communicatie van de eigen levensvisie
• kans om anderen te (leren) beluisteren

• Je krijgt 20 x 20 seconden om je persoonlijke visie op het leven te geven.
• Zorg voor een dynamische, snedige, boeiende, uitdagende Pecha Kucha.
• Zoek naar een originele invalshoek.
• Na je presentatie geef je een uitprint van je Pecha Kucha af, met je naam en klas erop vermeld.

Terrein 1: leven als christen

• Hoe sta jij tegenover geloof en religie?
• Welke rol spelen geloof en religie in jouw eigen leven?
• Welke religie(s) en/of levensbeschouwing(en) spreken je aan?
• Wat schrikt je af in (een bepaalde) religie en/of levensbeschouwing?

Terrein 2: communicatie van zinvragen

• Hoe kijk je aan tegen het leven?
• Wat geeft jouw leven zin?
• Wat is je grootste passie?
• Welke bezorgdheden heb je?
  • Maatschappelijk/sociaal
  • Persoonlijk
• Welke filosofische of religieuze gedachte spreekt je aan?
• Wat of wie inspireert jou?

• Iedere leerling maakt een Pecha Kucha van 20 slides x 20 seconden = 6 min40sec.
• Aan het begin van elke les komt één Pecha Kucha aan bod (behalve wanneer er een herhalingstoets gegeven wordt of de leerlingen groepswerkjes naar voor brengen).
• Wanneer het klaslokaal geen standaard computer en beamer heeft, kan je er ook voor opteren om de Pecha Kucha’s te concentreren in enkele lessen.
• Raad de leerlingen aan hun presentatie op twee dragers op te slaan, voor het geval er iets misloopt.
• De verbetering van de taak en de toekenning van de punten gebeurt wanneer alle leerlingen aan de beurt zijn geweest.

Hierbij vijf voorbeelden van Pecha Kucha’s die door leerlingen van het zesde jaar ASO werden gemaakt.

• Het was niet gemakkelijk om aan 20 slides te geraken.
• Ik vond het moeilijk om eraan te beginnen. Maar eens begonnen, ging het vlot.
• Iets voor de klas presenteren doe ik niet graag, maar het ging nog wel.
• Een originele invalshoek vinden is niet gemakkelijk, zeker als je als één van de laatsten aan bod komt.
• Het is moeilijk de juiste timing te vinden. Na 6 minuten en 40 seconden waren er nog 3 slides die ik niet had getoond.
• Ik had er een filmpje in verwerkt. Jammer dat het niet wilde openen tijdens de presentatie.
• Ik heb er lang over getwijfeld om echt persoonlijke dingen naar voor te brengen in mijn PK, maar ik heb het uiteindelijk niet gedaan omdat ik er nog niet klaar voor ben.
• Met mijn houding had ik het soms moeilijk, ik wist geen blijf met mijn armen.
• De techniek verliep moeizaam, omdat ik nog niet vaak met PowerPoint heb gewerkt.
• Ik was te zenuwachtig en daardoor heb ik te stil gepraat.
• Ik vind het moeilijk om 20 slides lang over mezelf te praten.
• Het is niet altijd even gemakkelijk persoonlijke dingen aan de klas te vertellen.
• Jammer dat het moest beperkt worden in de tijd.
• De PK naar voor brengen in de klas was emotioneel toch zwaarder dan het thuis te oefenen.

Voordelen:

• De opdracht is duidelijk: je weet precies hoeveel werk er van je verwacht wordt.
• Iedereen krijgt evenveel tijd om aan bod te komen.
• De beknoptheid van de presentaties dwingt je om je tot de kern te beperken, wat zorgt voor duidelijkheid.
• Je kan veel doen/zeggen met weinig: beperkingen kunnen de creativiteit stimuleren. (Onbeperkte mogelijkheden daarentegen kunnen soms een verlammend effect hebben.)
• De aandacht van het publiek blijft gespitst.
• …

• Sommigen ervaren de tijd (6’40’’) als te kort, anderen als te lang.
• De presentaties kunnen wat oppervlakkig overkomen, omdat er geen tijd is om op alle details in te gaan. (Dit kan gedeeltelijk opgevangen worden door achteraf tijd voor vragen te laten.)
• Strakke regels kunnen creativiteit ook beknotten in plaats van te stimuleren.
• De Pecha Kucha lijkt nogal prestatiegericht: je moet alles gezegd krijgen in 6’40’’. Leerlingen die niet zo goed zijn met woorden en/of niet vlot spreken voor publiek kunnen door deze tijdsdruk extra afgeschrikt worden.
• …

Terrein 1: ‘tijd’, terreindoel 1.3.1.1.: ‘in het eigen leven belangrijke momenten kunnen aangeven’:
De leerlingen zoeken (minstens) een drietal belangrijke momenten uit hun eigen leven die ze willen delen met de klas. Ze verzamelen enkele foto’s of illustraties rond deze momenten en maken er een Pecha Kucha mee. Bij de presentatie van hun Pecha Kucha vertellen ze ook waarom deze momenten zo belangrijk zijn voor hen. (Enkele staakwoorden kunnen in de Pecha Kucha komen.)

Terrein 1: ‘tijd’, terreindoel 1.3.1.7.: ‘zich uitdrukken in een dagboek’:
Een ‘Pecha Kucha dagboek’ maken: gedurende 20 dagen maken de leerlingen elke avond een dia met enkele indrukken van de dag (zelfgemaakte foto’s, een uitspraak van iemand, een gedachte,…). Zij krijgen een maand de tijd om hun Pecha Kucha in elkaar te steken; zo kunnen ze af en toe een ‘rustdag’ inlassen waarop ze niet met de Pecha Kucha bezig zijn.

Terrein 2: ‘sleutelfiguren in verhalen’, terreindoel 1.3.2.4.: ‘het belang van een verhaal voor mensen (en hun levensbeschouwing) aangeven’:
De leerlingen kiezen een verhaal dat veel betekenis voor hen heeft. (Het voorlezen ervan mag maximum 6’40’’ duren.) Bij dit verhaal zoeken zij passende beelden: ze maken een fotoreportage, zoeken beelden op het internet, maken zelf tekeningen, werken met Photoshop,… Zo maken zij 20 dia’s die aan de klas worden getoond terwijl zij hun verhaal voorlezen. Op het einde van de Pecha Kucha lichten ze kort toe waarom ze het verhaal gekozen hebben en kunnen hun medeleerlingen vragen stellen.

Terrein 3: ‘samen-leven’, terreindoel 1.3.3.1.: ‘het eigen toebehoren tot groepen aangeven en bespreken’ & 1.3.3.2.: ‘in concrete situaties aangeven wat mensen en henzelf bindt in een groep’ en 1.3.3.3.: ‘negatieve en positieve ervaringen die ze zelf hebben met en in groepen durven uiten’:
In een 20-tal dia’s tonen de leerlingen tot welke groepen zij behoren: familie, jeugdbeweging, sportvereniging, vriendenkring, online community,… Zij geven telkens aan:

• wat deze groep voor hen betekent. (Is deze groep belangrijk in hun leven?)
• hoe hun band is met de anderen in de groep.
• of zij zich goed in hun vel voelen in deze groep.

Voor het gehele jaar:
In 20 dia’s vertellen de leerlingen iets meer over zichzelf. Zij krijgen enkele richtvragen om deze Pecha Kucha te maken (in aansluiting bij de terreinen):

Terrein 1: ‘Iemand zijn, iemand worden’:

• Welke mensen zijn belangrijk voor jou?
• Welke mensen bewonder je? Waarom?
• Wie/wat zou je zelf willen worden?
• Waarnaar verlang je?
• Waarin geloof je? Waarin geloof je niet?

Terrein 2: ‘Natuur/lichamelijkheid’:

• Welke rol speelt de natuur in jouw leven?
• Hoe ga je om met de natuur?
• Hoe voel je je in je vel? Ben je tevreden met je eigen lichaam?

Terrein 3: ‘leven met grenzen’:

• Wat kwetst jou? Wat doet je verdriet?
• Wat troost jou?
• Hoe wil jij troost zijn voor anderen?

Terrein 2: ‘Natuur/lichamelijkheid’: In groepjes van vier maken de leerlingen een Pecha Kucha met 20 natuurbeelden (en/of kunstwerken over de natuur) die zij erg mooi vinden. De groepjes geven geen uitleg terwijl ze de Pecha Kucha aan de rest van de klas tonen, wel kan er bijvoorbeeld wat zachte achtergrondmuziek opgezet worden. De diavoorstelling wordt zo ingesteld dat de klas elke dia 20 seconden kan zien. Achteraf kunnen de leerlingen uitwisselen over de beelden.

Terrein 1: ‘tijd’, terreindoel 2.3.1.1.: ‘de kijk op het levensverloop van een mens vanuit enkele levensbeschouwingen uit de eigen omgeving beschrijven en illustereren’ & 2.3.1.6.: ‘de eigen leeftijd in het bijzonder op het vlak van ‘geloven’ typeren’:
Hier kan een gelijkaardige opdracht gegeven worden als bij 1B (terreindoel 1.3.1.1.). De leerlingen bespreken een aantal hoogtepunten uit hun leven in een Pecha Kucha. Zij besteden ook enkele dia’s aan de vraag welke rol geloof in hun leven speelt:

• Geloof je anders dan als kind? Zo ja, hoe?
• Zijn er momenten in je leven die je geloof (in mensen, de wereld, God) hebben veranderd?

Terrein 2: ‘verhalen’, terreindoel 2.3.2.4.: ‘de impact van het christelijk verhaal / levensbeschouwingen in het eigen verhaal aangeven’:
Ook hier is dezelfde opdracht als bij 1B (terreindoel 1.3.2.4.) mogelijk. Op het einde van de Pecha Kucha verwoorden de leerlingen waarom het verhaal dat ze gekozen hebben belangrijk is voor hen. Wat heeft dit verhaal je geleerd?

Terrein 3: ‘groepen / gemeenschappen’: De leerlingen gaan (in groepjes van 2) op interview bij een religieus geïnspireerde groep/gemeenschap en presenteren de resultaten van hun interview in een Pecha Kucha. Zaken die aan bod kunnen komen zijn:

• De ontstaansgeschiedenis van deze gemeenschap: Hoe? Wie? Waarom?
• De rol die deze groep in de samenleving probeert te spelen.
• De manier waarop religie/levensbeschouwing deze groep inspireert.
• De betekenis van deze groep voor de leden ervan.

Terrein 1: ‘pijn’, terreindoel 2.4.1.2.: ‘aangeven hoe zich inzetten voor anderen pijn kan meebrengen’:
In groepjes van ongeveer 4 personen maken de leerlingen een Pecha Kucha rond een persoon die zich tijdens zijn/haar leven in grote mate heeft ingezet voor anderen. Zij besteden daarbij vooral aandacht aan de moeilijkheden waarop deze persoon stootte en hoe hij/zij daarmee omging.

Terrein 2: ‘aarde en lichaam’, terreindoel 2.4.2.3.: ‘in concrete voorbeelden het taal- en tekenkarakter van lichamelijkheid aanduiden’:
De leerlingen gaan op zoek naar 20 voorbeelden uit hun omgeving (reclame, cartoons, kunst,…) waarin het lichaam gebruikt wordt om een boodschap over te brengen, een idee uit te drukken,... Zij lichten elke dia toe in enkele bondige zinnen. Ook deze opdracht kan in groepjes van 4 gemaakt worden.

Terrein 3: ‘innerlijkheid’, terreindoel 2.4.3.4.: ‘persoonlijk en gezamenlijk verschillende vormen van innerlijkheid beoefenen’:
De leerlingen steken (individueel) een ‘Pecha Kucha bezinningsmoment’ in elkaar. Ze kiezen een bezinnende tekst die hen persoonlijk erg aanspreekt en verdelen deze tekst over 20 dia’s. Op de achtergrond kunnen ze passende foto’s en illustraties plaatsen. De bedoeling is dat de Pecha Kucha enkel getoond wordt aan de klas; de leerlingen lezen de tekst dus niet voor en/of geven er geen uitleg bij. Wel kunnen de leerlingen vooraf toelichten waarom ze de tekst gekozen hebben, en kunnen er achteraf eventueel vragen gesteld worden. Aan het begin van elke les kan één Pecha Kucha aan bod komen.

Voor het gehele jaar:

Op de leeftijd van 15 à 16 jaar komt het proces van identiteitsvorming bij veel jongeren op de voorgrond te staan. Vandaar dat het goed kan zijn om de leerlingen van het derde jaar een Pecha Kucha te laten maken over zichzelf, in aansluiting bij de terreindoelen:

Terrein 1: ‘Jezelf worden’ (in het bijzonder terreindoel 3.2.1.2.: ‘ontdekken welke dimensies bepalend zijn voor de identiteitsvorming’):
De leerlingen bespreken de verschillende dimensies van hun identiteit in de Pecha Kucha:

• Historisch: Vertel iets meer over je eigen ‘geschiedenis’, noem enkele belangrijke momenten uit je levensverhaal,…
• Individueel: Wie ben je? (karaktereigenschappen, talenten, passies,…)
• Relationeel: Met wie heb je een band? (familie, vriendschap, liefde,…)
• Sociaal-maatschappelijk: Welke rol wil jij vervullen voor de mensen om je heen, de wereld, de natuur,…?
• Spiritueel: Welk doel heb je in je leven? Wat geeft jouw leven zin? (Hoe) ervaar je het Hogere, het Meer?

Terrein 2: ‘bronnen van leven’:
Volgende vragen kunnen helpen om de spirituele dimensie (zie terreindoel 1) uit te diepen:

• Wat inspireert jou? Wat geeft je kracht?
• Welke religie of levensbeschouwing spreekt jou aan?
• Geloof je in God / het goddelijke?
• Welk godsbeeld spreekt jou aan? Welk godsbeeld schrikt je af?

Voor het gehele jaar:

Er kan een Pecha Kucha rond vriendschap gemaakt worden. Aan de hand van tekstjes, citaten, gedichten, foto’s,… drukken de leerlingen uit wat vriendschap (en familie) voor hen betekenen. In de Pecha Kucha kunnen enkele vragen, die verband houden met de terreinen van dit jaar, beantwoord worden:

Terrein 1: ‘kiezen’:

• Heb jij je vrienden bewust gekozen? Waarom (niet)?
• Hoe ervaar je vriendschap als gave en als opgave?
• Helpen je vrienden(/familie) je bij de keuzes die je maakt? Zo ja, op welke manier?
• (Hoe) probeer jij telkens opnieuw voor je vrienden te kiezen?

Terrein 2: ‘een cultuur van ontmoeten’:

• (Hoe) wil jij (samen met vrienden) bouwen aan een ‘cultuur van ontmoeting’?
• Bij wie kan jij ‘thuis komen’?
• Ontdek je in je relaties met anderen een spoor naar God / een hogere werkelijkheid?

Terrein 3: ‘omgaan met verschil’:

• Wat betekent ‘het verschil’ voor een vriendschap?
• Hoe ga je om met kwetsuren, teleurstellingen, conflicten?
• (In welke zin) betekenen jouw vrienden een uitdaging voor jouw visie op het leven?

Terrein 1: ‘omgaan met grenzen’, terreindoel 3.4.1.7.: ‘omschrijven hoe opkomen voor waarheid eigen vormen van lijden kan meebrengen’:
De opdracht om een Pecha Kucha te maken over een persoon die zich sterk inzet voor anderen (zie: terrein 1 in het leerplan voor het tweede jaar van de eerste graad) kan ook in het vijfde jaar gegeven worden. De nadruk ligt hier wel meer op het streven naar waarheid. De Pecha Kucha zal dus eerder gaan over iemand die strijdt/streed tegen onrecht, discriminatie, onderdrukking,…

Terrein 2: ‘bemind worden en liefhebben’, terreindoel 3.4.2.1.: ‘de eigen beeldvorming omtrent relaties expliciteren en bevragen’:
De leerlingen maken elk een ‘Pecha Kucha bezinning’ rond vriendschap en/of liefde. Zij kiezen hiervoor een tekst, lied, verhaal,… die hun visie op vriendschap/liefde vertegenwoordigt en maken hier 20 dia’s rond. (Wanneer een lied in een andere taal gekozen wordt, komt de vertaling ook in de Pecha Kucha.) Per les komt één Pecha Kucha aan bod, als openend of afsluitend bezinningsmoment. Achteraf kan er ruimte voor uitwisseling gegeven worden.

Terrein 3: ‘levensbeschouwing en ethiek’, terreindoel 3.4.3.1.: ‘aantonen dat een levensbeschouwing het ethisch denken en handelen beïnvloedt’:
De klas verdeelt zich in groepjes van ongeveer 4 personen. De groepjes kiezen elk een ander ethisch onderwerp (sociale rechtvaardigheid, abortus, euthanasie, doodstraf, ecologie,…). Rond dit onderwerp verzamelen ze de standpunten van zoveel mogelijk verschillende religies of levensbeschouwingen. In een Pecha Kucha leggen ze uit waarom deze levensbeschouwingen dat bepaalde standpunt innemen. (Welke principes of waarden zijn in het spel?)

Voor het gehele jaar:

Zoals de leerlingen van het ASO en TSO kunnen leerlingen van het derde jaar BSO een Pecha Kucha maken over zichzelf, aangepast aan de terreindoelen voor BSO:

Terrein 1: ‘waar sta je nu in je leven? (identiteit)’:

• Vertel iets meer over je eigen ‘geschiedenis’: noem enkele belangrijke momenten uit je levensverhaal.
• Welke mensen zijn belangrijk voor jou? Waarom?
• Waarin geloof je?

Terrein 2: ‘wat geeft je leven? ‘bronnen van leven)’:

• Voor wie/wat wil jij je inzetten?
• Wat vind je belangrijk in je leven?
• Welk doel heb je in je leven?

Voor het gehele jaar:

De leerlingen kunnen ook (zoals ASO en T/KSO) een Pecha Kucha maken rond vriendschap. De accenten liggen hier wat anders door de terreindoelen:

Terrein 1: ‘wat valt er te kiezen in het leven (keuzes)’:

• Helpen je vrienden je bij het beantwoorden van levensvragen?
• Word je door je vrienden beïnvloed bij de keuzes die je maakt?
• (Hoe) probeer jij telkens opnieuw voor je vrienden te kiezen?

Terrein 2: ‘waarvoor leef je? (waarden)’:

• Welke waarden zijn volgens jou onmisbaar in een goede vriendschap?
• Wat denken je vrienden van jouw levensstijl? Hoe ga je daarmee om?

Terrein 3: ‘hoe leef je met verschillen? (ontmoetingen)’:

• Zijn er veel verschillen tussen je vrienden en jezelf?
• Hoe ga je om met die verschillen?
• Beschouw je verschillen als een probleem of als een verrijking?
• Wat kun je kwijt bij je vrienden? Waarover kun je met hen praten?

Terrein 1: ‘wat is mens-waardig samenleven? (ethiek)’, terreindoel 4.4.1.1.: ‘basiswaarden om menswaardig te kunnen samenleven aangeven en levensbeschouwelijk situeren’:
In de vorm van een Pecha Kucha maken de leerlingen een persoonlijke top 10 van waarden die zij noodzakelijk achten om menswaardig te kunnen samenleven. Aan elke waarde worden 2 dia’s besteed: één dia is voor de waarde zelf, de andere voor een illustratie, cartoon, uitspraak,… die bij de waarde past.

Terrein 2: ‘wat is samen-leven in liefde? (verbondenheid als levensproject)’:
Je kan een ‘Pecha Kucha karaoke’ organiseren als insteek bij de lessen rond liefde. Hierbij toon je enkele foto’s en/of illustraties aan de klas waarachter een bepaalde visie op liefde schuilt. De klas krijgt telkens de tijd om op de impulsen te reageren. Herkennen zij zich in deze visies of helemaal niet?

De leerlingen zoeken een verhaal, tekst, gedicht, lied,… dat hen erg aanspreekt en dat te maken heeft met een grenservaring. (Bijvoorbeeld: de ervaring van lijden, dood, falen, afscheid,…) Ze maken hier een powerpointvoorstelling van met maximum 20 dia’s. Na de presentatie kan de klas erover in gesprek gaan.

Terrein 1: ‘waar sta ik in het samenleven? (over arbeid en dienstbaarheid)’:
De leerlingen maken in groepjes van 4 een Pecha Kucha over arbeid. Hierin zetten zij hun mening uiteen over een aantal vragen zoals:

• Wat betekent werk (en werkloosheid) voor mensen?
• Welke zaken zijn voor jou belangrijke redenen om te gaan werken?
  • Hoe belangrijk is het om voldoening, vreugde in je werk te vinden?
  • Hoe belangrijk is de teamgeest, het contact met collega’s?
  • Hoe belangrijk is geld?
  • Hoe belangrijk is carrière maken?
  • …
• Welke plaats wil je in jouw leven geven aan andere vormen van werk en ontspanning, zoals:
  • Werken aan een gezin
  • Vrije tijd en hobby’s (bv. sport of muziek)
  • Vrijwilligerswerk
  • …

Terrein 2: ‘wat boeit mij in het samenleven? (kijk op leven, vraag naar zin)’: De leerlingen krijgen dezelfde opdracht als de leerlingen van het zesde jaar ASO, namelijk om hun kijk op het leven uiteen te zetten in 20 dia’s. Enkele richtvragen die aansluiten bij het leerplan:

• Wat geeft jouw leven zin? (Waarvoor leef je?)
• Wat is je grootste passie?
• Hoe denk jij over geloof en religie?
• Welke rol spelen geloof en religie in jouw eigen leven?
• Welke religie(s) en/of levensbeschouwing(en) spreken je aan?
• Wat schrikt je af in (een bepaalde) religie en/of levensbeschouwing?

Bij terrein 2 kun je ook een ‘Pecha Kucha karaoke’ maken. Toon de leerlingen 20 foto’s (bijvoorbeeld uit de fotodatabank van deze website). Bij elke foto krijgen ze 20 seconden om enkele woorden of gedachten die de foto bij hen oproept op te schrijven. Achteraf wordt besproken wat de leerlingen boeit in de foto’s, en wat hen minder boeit of misschien zelfs afschrikt.

Voor het gehele jaar:

Zoals de leerlingen van het ASO en BSO kunnen leerlingen van het derde jaar TSO/KSO een Pecha Kucha maken over zichzelf, aangepast aan de eigen terreindoelen:

Terrein 1: ‘Identiteit (persoon of groep)’:

• Wie ben je? (karaktereigenschappen, talenten, passies,…)
• Wat vind je belangrijk in je leven? Wat geeft jouw leven zin?
• Waarin geloof je?

Terrein 2: ‘bronnen van leven’:

• Welke mensen zijn belangrijk voor jou? Waarom?
• Voor wie/wat wil jij je inzetten?
• Welk doel heb je in je leven?
• Welke gebeurtenissen in jouw leven zal je nooit vergeten?

Voor het gehele jaar:

Er kan een Pecha Kucha rond vriendschap gemaakt worden (zoals in het vierde jaar ASO en BSO). Aan de hand van tekstjes, citaten, gedichten, foto’s,… drukken de leerlingen uit wat vriendschap (en familie) voor hen betekent. In de Pecha Kucha kunnen enkele vragen, die verband houden met de terreinen van dit jaar, beantwoord worden:

Terrein 1: ‘kiezen’:

• Heb jij je vrienden bewust gekozen? Waarom (niet)?
• Helpen je vrienden(/familie) je bij de keuzes die je maakt? Zo ja, op welke manier?
• (Hoe) probeer jij telkens opnieuw voor je vrienden te kiezen?
• Word je door je vrienden beïnvloed bij de keuzes die je maakt?
• Wat denken je vrienden van jouw levensstijl? Hoe ga je daarmee om?

Terrein 2: ‘omgaan met verschil’:

• Zijn er veel verschillen tussen je vrienden en jezelf?
• Hoe ga je om met die verschillen?
• Beschouw je verschillen als een probleem of als een verrijking?
• Hoe ga je om met kwetsuren, teleurstellingen, conflicten?
• Ontdek je in je relaties met anderen het mysterie?

Terrein 3: ‘op weg’: Rond dit terrein kun je een ‘karaoke Pecha Kucha’ doen met de klas. Je toont de leerlingen 20 foto’s van verschillende soorten wegen. Bij elke foto komen enkele woorden uitleg. (Bijvoorbeeld: bospad – voorlopig – soms moeilijk begaanbaar.) De leerlingen schrijven de namen van de wegen op waarvan ze vinden dat deze bij hun eigen leven passen. Ze schrijven ook kort wat uitleg op. (Waarom heb je deze wegen gekozen?) Achteraf kan hier een klassengesprek rond ontstaan.

Hierbij vind je een voorbeeld van een Pecha Kucha karaoke rond ‘op weg’. Bij de PowerPoint past ook een tekst waarin bij elke weg een drietal interpretaties beschreven worden. Tijdens de presentatie lees je de tekst voor. Ondertussen kunnen de leerlingen op hun kopie aanduiden in welke interpretaties ze zichzelf herkennen.

Terrein 1: ‘goed mens zijn’, terreindoel 5.7.1.6.: ‘Vanuit de bergrede en de decaloog consequenties van christelijk geloof verwoorden voor het handelen in concrete situaties’:
De leerlingen kunnen een Pecha Kucha maken over hun 10 (persoonlijke) geboden. Ze krijgen 2 dia’s per gebod. Een andere mogelijkheid is om de bergrede te vertalen naar vandaag in een Pecha Kucha.

Terrein 2: ‘samenlevingsopbouw tussen inspiratie en appèl’:
In groepjes van 4 kiezen de leerlingen één organisatie uit die zich inzet voor duurzame ontwikkeling, mensenrechten, ecologie,… Zij maken een Pecha Kucha rond het ontstaan, de werking en de doelstellingen van deze organisatie. Eventueel kunnen zij zelf ook een actie op poten zetten om deze organisatie te steunen; deze actie kan dan ook voorgesteld worden in de Pecha Kucha.

Terrein 3: ‘lijden en hoop’:
De leerlingen kunnen elk een bezinnende Pecha Kucha maken waarin de aspecten van lijden en hoop aan bod komen. Dit kan een Pecha Kucha zijn die bestaat uit foto’s (en achtergrondmuziek) of er kan een Pecha Kucha gemaakt worden rond een tekst, verhaal, lied, gedicht of gebed. In het begin van elke nieuwe les komt een Pecha Kucha aan bod die kort nabesproken kan worden.

Terrein 1: ‘grondervaringen en geloof’:
In een Pecha Kucha bespreken de leerlingen enkele grondervaringen uit hun leven. (Aan elke grondervaring kunnen verschillende dia’s besteed worden.) Enkele richtvragen zijn:

• Welke ervaringen hebben je gemaakt tot de mens die je nu bent?
• Hoe ervaar je het leven? (Welke ervaring overheerst?)
• Heb je ooit een diepere/hogere Aanwezigheid ervaren?

Terrein 2: ‘liefde en vriendschap’:
De leerlingen maken elk een ‘Pecha Kucha bezinning’ rond vriendschap en/of liefde (zoals de leerlingen van het vijfde jaar BSO). Zij kiezen hiervoor een tekst, lied, verhaal,… die hun visie op vriendschap/liefde vertegenwoordigt en maken hier 20 dia’s rond. (Wanneer een lied in een andere taal gekozen wordt, komt de vertaling ook in de Pecha Kucha.) Per les komt één Pecha Kucha aan bod, als bezinningsmoment aan het begin van de les. Achteraf is er ruimte voor uitwisseling.

Voor het gehele jaar:

De leerlingen kunnen een Pecha Kucha maken rond de stage die zij gelopen hebben (eventueel als vakoverschrijdende opdracht ).

Terrein 1: ‘beginnend professioneel engagement: vragen en problematieken vanuit het werkveld’:

• Wat is je vooral bijgebleven van de stage?
• Welke ervaringen vond je leuk, verrijkend, leerrijk,…? Wat vond je minder?
• Ben je door je stage (meer) bewust geworden van het beroep dat je wil kiezen?
• Wat verwacht je van het werk dat je wilt doen?

Terrein 2: ‘groeiend persoonlijk engagement: waar sta ik? (inkeer), wat doe ik? (inzet)’:

• Wat ging goed tijdens de stage? Welke talenten heb je leren kennen bij jezelf?
• Waar wil je nog in groeien?
• Heb je iets van jezelf kunnen leggen in je stage?
• Voel je je sterk betrokken bij het werk dat je gedaan hebt? Op welke manier (niet)?

Terrein 3: ‘beginnend maatschappelijk engagement: vragen en problematieken vanuit het maatschappelijk functioneren’:

• Voor wie/wat wil je je tijdens je verdere leven inzetten? Waarom?
• Vond je jezelf terug in de doelstellingen van de organisatie waar je stage gelopen hebt?
• Bij welke waarden, gewoontes,… uit onze maatschappij voel jij je thuis?
• Wat zou je anders willen zien in deze wereld?

Terrein 4: ‘beginnend levensbeschouwelijk engagement: je leven, een verhaal in de tijd’

• Hielp je werk op je stageplaats je om te worden wie je wilt zijn? Op welke manier (niet)?
• Heeft je stage jouw kijk op het leven veranderd? Zo ja, hoe?
• Kwam je tijdens je werk in contact met andere religies of culturen? Hoe heb je dit ervaren?
• Hoe wil je je tijd verdelen tussen werk en vrije tijd, gezin, vrienden,…?
• Wat verwacht je van de toekomst? Wat hoop je?