Tilak heeft ook talent

Broederlijk Delen 2009 in de godsdienstles

 

Inhoudstafel

1. Beginsituatie
2. Hermeneutische knooppunten
3. Aanknopingspunten bij het leerplan
4. Achtergrondinformatie
5. Impulsen
6. Didactische suggesties

1. Beginsituatie

De campagne van Broederlijk Delen staat dit jaar in het teken van de inheemse volkeren en de dalits uit India. Samen maken deze groepen, die slachtoffer zijn van discriminatie en uitbuiting, ongeveer 20 procent uit van de bevolking. Hoewel deze groepen tot de armste inwoners van India behoren, blijven ze niet bij de pakken zitten. Kijk maar naar Tilak, een krachtige vrouw met waardigheid uit een inheemse gemeenschap. Ondanks haar economische en sociale status komt zij op voor haar rechten. Samen met haar dorpsgenoten werkt ze aan een succesvolle toekomst in de plaatselijke dorpen, wouden en velden. Doorheen het verhaal van Tilak en het andere materiaal van de campagne van Broederlijk Delen wordt een stukje India ontdekt dat totnogtoe onbekend of alleszins onderbelicht is gebleven. Broederlijk Delen kiest er expliciet voor om India van een andere kant te laten zien en niet te focussen op het verblindende India dat we kennen uit de Bollywoodfilms, maar de meest uitgesloten groepen in beeld te brengen.

 

Net zoals vorige campagnes is deze van Broederlijk Delen ontstaan vanuit de gedachte dat duurzame verandering groeit vanuit de keuzes en mogelijkheden van mensen ter plaatse. In deze in de kijker wordt vanuit levensbeschouwelijk oogpunt stilgestaan bij wat het betekent om vanuit de talenten te erkennen van mensen die een minder gunstige context hebben. De vastenperiode is de periode bij uitstek om zich te bezinnen op het eigen leven en om niet alleen los te komen van het materiële maar eveneens van de eigen pretentie en vooroordelen, ook tegenover het Zuiden.

2. Hermeneutische knooppunten

Aanknopingspunten bij het leerplan (secundair onderwijs)

In de terreinen voor 1b

• 1 TIJD - Doelen
  in de 1e paragraaf, die begint op p. 67:
  3. in de eigen tijdsvulling een kijk op leven opsporen;
• 2 SLEUTELFIGUREN IN VERHALEN - Doelen
  in de 1e paragraaf, die begint op p. 69:
  4. het belang van een verhaal voor mensen (en hun levensbeschouwing) aangeven;

In de terreinen voor het 1e jaar van de 1e graad

• 2 VERHALEN - Doelen
  in de 1e paragraaf, die begint op p. 88:
  1. het eigen leven omschrijven als een uniek levensverhaal;
• 2 VERHALEN - Doelen
  in de 4e paragraaf, die begint op p. 88:
  4. de impact van het christelijk verhaal/levensbeschouwingen in het eigen verhaal aangeven;
• 3 GROEPEN / GEMEENSCHAPPEN - Ingrediënten
  in de 3e paragraaf, die begint op p. 90:
  begrippen als ' solidariteit', 'engagement';

In de terreinen voor het 1e jaar van de 2e graad BSO

• 1 WAAR STA JE NU IN JE LEVEN? (Identiteit) - Doelen
  in de 1e paragraaf, die begint op p. 132:
  1. belangrijke groeifasen uit het eigen levensverhaal onderscheiden en omschrijven;
• 1 WAAR STA JE NU IN JE LEVEN? (Identiteit) - Ingrediënten
  in de 1e paragraaf, die begint op p. 132:
  mijn verhaal (is nog niet af): levensgeschiedenis, schoolgeschiedenis, geloofsgeschiedenis;

In de terreinen voor het 2e jaar van de 2e graad ASO

• 2 EEN CULTUUR VAN ONTMOETEN - Ingrediënten
  in de 4e paragraaf, die begint op p. 111:
  begrippen als: tederheid, barmhartigheid, broederlijke vermaning, solidariteit, zorg;

In de terreinen voor het 2e jaar van de 2e graad TSO/KSO

• 2 OMGAAN MET VERSCHIL - Terreinomschrijving
  in de 1e paragraaf, die begint op p. 162:
  Kiezen voor gelijkwaardigheid en rechtvaardigheid.
• 2 OMGAAN MET VERSCHIL - Ingrediënten
  in de 7e paragraaf, die begint op p. 163:
  christenen en rechtvaardigheid;

In de terreinen voor het 2e jaar van de 2e graad BSO

• 2 WAARVOOR LEEF JE? (Waarden) - Ingrediënten
  in de 1e paragraaf, die begint op p. 138:
  solidariteit: een keuze tussen betutteling, naïeve vrijgevigheid en bijbelse gerechtigheid;
• 3 HOE LEEF JE MET VERSCHILLEN? (Ontmoetingen) - terreinomschrijving
  in de 4e paragraaf, die begint op p. 139:
  Jouw verhaal, een uitdaging en/of verrijking voor mijn verhaal.

In de terreinen voor het 1e jaar van de 3e graad ASO

• 3 LEVENSBESCHOUWING EN ETHIEK - Doelen
  in de 5e paragraaf, die begint op p. 120:
  5. met concrete voorbeelden aantonen dat een christelijke houding van personen of groepen een originele en krachtdadige invloed kan uitoefenen op maatschappelijk denken en handelen;

In de terreinen voor het 1e jaar van de 3e graad TSO/KSO

• 2 SAMENLEVINGSOPBOUW TUSSEN INSPIRATIE EN APPÈL - Terreinomschrijving
  in de 2e paragraaf, die begint op p. 168:
  Welke zijn mijn talenten?
• 2 SAMENLEVINGSOPBOUW TUSSEN INSPIRATIE EN APPÈL - Ingrediënten
  in de 5e paragraaf, die begint op p. 169:
  de parabel van de talenten;
• 2 SAMENLEVINGSOPBOUW TUSSEN INSPIRATIE EN APPÈL - Ingrediënten
  in de 6e paragraaf, die begint op p. 169:
  inzet voor sociale rechtvaardigheid in onze samenleving;

In de terreinen voor het 1e jaar van de 3e graad BSO

• 1 WAT IS MENS-WAARDIG SAMENLEVEN? (Ethiek) - Ingrediënten
  in de 1e paragraaf, die begint op p. 142:
  begrippen als: norm, waarde, verantwoordelijkheid, engagement, vrijheid, solidariteit;

In de terreinen voor het 2e jaar van de 3e graad ASO

• 1 LEVEN ALS CHRISTEN - Terreinomschrijving
  in de 1e paragraaf, die begint op p. 121:
  op het vlak van wereldgeweten (sociale rechtvaardigheid; visie op de grote ethische problemen);
• 1 LEVEN ALS CHRISTEN - Doelen
  in de 5e paragraaf, die begint op p. 123:
  5. de praktische consequenties voor christenen van het 'beeld van God zijn' op het vlak van sociale rechtvaardigheid, wereldgeweten en omgang met de (rijkdommen van de) aarde opsporen en actualiseren;
• 1 LEVEN ALS CHRISTEN - Ingrediënten
  in de 5e paragraaf, die begint op p. 123:
  sociale rechtvaardigheid als menselijke bijsturing aan de economische wetmatigheden;

In de terreinen voor het 2e jaar van de 3e graad BSO

• 1 WAAR STA IK IN HET SAMENLEVEN? Over arbeid en dienstbaarheid.
  in de 1e paragraaf, die begint op p. 147:
  Voor christenen heeft arbeid, sociale rechtvaardigheid, arbeidsvreugde en dienstbaarheid, levensroeping en beroep te maken met het Rijk Gods.
• 1 WAAR STA IK IN HET SAMENLEVEN? Over arbeid en dienstbaarheid. - terreinomschrijving
  in de 3e paragraaf, die begint op p.147:
  Arbeid als element van de markteconomie gedacht, vraagt om kritische kanttekeningen vanuit het begrip 'sociale rechtvaardigheid'.
• 1 WAAR STA IK IN HET SAMENLEVEN? Over arbeid en dienstbaarheid. - Ingrediënten
  in de 1e paragraaf, die begint op p. 148:
  (arbeids)verdelende rechtvaardigheid;
• 1 WAAR STA IK IN HET SAMENLEVEN? Over arbeid en dienstbaarheid. - Ingrediënten
  in de 1e paragraaf, die begint op p. 148:
  begrippen als 'economisch systeem', 'wereldeconomie', 'sociale rechtvaardigheid';

In de terreinen voor het 3e jaar van de 3e graad en de 4e graad

• 2 GROEIEND PERSOONLIJK ENGAGEMENT: waar sta ik? (inkeer), wat doe ik? (inzet) - Doelen - Spoor 1: de persoonlijke weerbaarheid
  in de 1e paragraaf, die begint op p. 189:
  1. de beweegredenen voor persoonlijk leven, de eigen oorspronkelijkheid (uniciteit: talenten, genade, roeping) opsporen;
• 2 GROEIEND PERSOONLIJK ENGAGEMENT: waar sta ik? (inkeer), wat doe ik? (inzet) - Ingrediënten - Spoor 1: de persoonlijke weerbaarheid
  in de 1e paragraaf, die begint op p. 189:
  Jezus' uitdagende en helende omgang met mensen. I.v.m. minderwaardigheid: Zacheüs (Lc 19, 1-10), de kromgebogen vrouw (Lc 13, 10-17): i.v.m. angst: het begraven van talenten (Mt 25, 24);
  
• 3 BEGINNEND MAATSCHAPPELIJK ENGAGEMENT: vragen en problematieken vanuit het maatschappelijk functioneren - Doelen - Spoor 1: Het persoonlijk uitgedaagd worden door de maatschappij: wat vraagt de maatschappij van mensen, van mij?
  in de 1e paragraaf, die begint op p. 192:
  5. een persoonlijk standpunt innemen t.o.v. concrete vragen naar engagement.
• 4 BEGINNEND LEVENSBESCHOUWELIJK ENGAGEMENT: je leven, een verhaal in de tijd - Doelen - Spoor 1 : je leven, een verhaal in de tijd
  in de 1e paragraaf, die begint op p. 195:
  2. de impact van de multiculturele en multireligieuze samenleving op het eigen levensverhaal bespreken;

4. Achtergrondinformatie

India

India in cijfers

Geografie

Hoofdstad	New Delhi
Oppervlakte	3.287.590 km2 (België: 30.528 km2)

Demografie

Bevolking	1,15 miljard. Zo’n 30% daarvan leeft in de steden.
Jaarlijkse Bevolkingsgroei	1,578%
Religie	80,5% hindoe; 13,4% moslim; 2,3% christen; 1,9% sikh; 0,8% boeddhist; 1,1% andere
Taal	22 talen zijn officieel erkend. Daarnaast zijn er nog vele andere. De meest gesproken zijn Hindi, Bengali, Telugu, Marathi en Tamil. Engels is de belangrijkste taal voor nationale, politieke en handelscommunicatie.

Onafhankelijkheid

India werd onafhankelijk van Groot-Brittannië op 15 augustus 1947.

Scholing

Alfabetiseringsgraad

61% van de bevolking

Gezondheid

Levensverwachting	69,25 jaar
Kindersterfte	32/1.000 geboorten (kinderen jonger dan 1 jaar)
Drinkbaar water	14% heeft geen toegang tot drinkbaar water
Hiv/aids	0,9% van de volwassenen tussen 15 en 49 jaar

Economie

Absolute armoede	80,4% van de bevolking (2 US$ per dag), 34,3% in extreme armoede (1 US$ per dag)
Ontwikkelingsindex	128e plaats op ranglijst van 177 (België op 17e plaats)

India op de kaart

 

Land van extremen

India heeft één van de snelst groeiende economieën ter wereld. Toch moet meer dan 80% van de bevolking het stellen met minder dan 2 dollar per dag. De kloof tussen arm en rijk is enorm groot. Hoewel er wetten zijn om de meest achtergestelde bevolkingsgroepen vooruit te helpen, worden die in de praktijk maar zelden toegepast. De partnerorganisaties die Broederlijk Delen steunt in India werken met dalits (kastelozen) en inheemse volkeren (adivasis), twee bevolkingsgroepen die helemaal onderaan de maatschappelijke ladder staan en dagelijks te kampen hebben met discriminatie en ongelijke kansen.

Onaanraakbaar en vertrapt

Het kastenstelsel is een wezenlijk onderdeel van de Indiase identiteit. Het is nauw verbonden met het geloof van de hindoes in de wedergeboorte: het geheel van daden in je vorige leven bepaalt de kaste waarin je geboren wordt. De oorsprong van het kastenstelsel is mythisch. De Veda’s, de heilige boeken van het hindoeïsme, vertellen over de oermens Purusha. Uit zijn mond ontstonden de brahmanen of priesterkaste. Uit zijn armen, de kshatrya’s of krijgslieden. Uit zijn buik, de vaishya’s of boeren en kooplieden. Uit zijn voeten, de shudra’s of dienaars. Buiten dit kastensysteem vallen de dalits, ook wel kastelozen of onaanraakbaren genoemd. Ze vertegenwoordigen ruim 15% van de bevolking. Sinds de grondwet van 1950 is discriminatie op basis van kaste verboden. Toch wordt het kastensysteem nog dagelijks toegepast in de samenleving. De kaste bepaalt bijvoorbeeld de job die iemand mag uitoefenen. Traditioneel gezien zijn de dalits degenen die het vuile werk opknappen, zoals koeienmest verzamelen of de overledenen verwijderen. Daardoor worden ze bestempeld als onrein en zijn ze ‘onaanraakbaar’. Wie toch met hen in aanraking komt, moet zich ritueel wassen. Vandaar dat de dalits in vele dorpen nog steeds aan de buitenrand wonen en geen toegang krijgen tot tempels of waterbronnen. Maar er is verandering: sinds de theoretische afschaffing van het kastenstelsel groeit geleidelijk aan het bewustzijn van de dalits. Ze komen op voor hun rechten, bijvoorbeeld door zich te verenigen in dalitbewegingen. De kastendiscriminatie is vooral nog voelbaar in de dorpen. De stad biedt mogelijkheden om de sociale controle van het platteland te ontlopen en op te klimmen op de maatschappelijke ladder.

Inheems en uitgebuit

De inheemse volkeren zijn de oorspronkelijke bewoners van India. Ze worden ook wel adivasis (Sanskriet voor ‘eerste bewoners’) of tribals genoemd. Ze maken ongeveer 8% uit van de bevolking en hebben hun eigen leefgewoonten en godsdiensten. Er bestaan honderden verschillende groepen, waarvan sommige een eigen taal spreken. De inheemse volkeren leven in kleine gemeenschappen in vaak heuvelachtige gebieden, die vroeger zowat volledig bedekt waren met vruchtbare wouden. Daarin vonden ze alles wat ze nodig hadden om te overleven. Hoewel hun levensstijl niet te vergelijken is met die van de dalits die hierboven beschreven staan, zijn de adivasis kastelozen. Ze zijn immers niet geboren binnen een bepaalde kaste. Daardoor, en doordat hun levensstijl als primitief wordt gezien in de Indiase samenleving, staan ze onderaan de maatschappelijke ladder. Al verschillende decennia hebben de inheemse volkeren te kampen met onteigening en ontbossing. Een groot deel van hun territoria is opgeëist door de staat. De adivasis moeten plaatsmaken voor dammen, mijnbouw, wegen, enzovoort. Daardoor zijn ze verplicht om hun traditionele levensstijl aan te passen, met armoede en uitbuiting tot gevolg. Sinds 2006 zijn er vier wetten die de inheemse volkeren positieve kansen bieden. Ze hebben onder andere de mogelijkheid tot lokaal zelfbestuur en kunnen het woud behouden en beheren om in hun eigen levensonderhoud te voorzien. Doordat de adivasis slecht op de hoogte zijn van hun rechten, door ongeletterdheid en corruptie van ambtenaren, blijft deze wetgeving echter nog vaak dode letter.

Wat doet Broederlijk Delen in India

Waar en wie steunt Broederlijk Delen?

Ondanks de huidige economische groeispurt in India zijn uitsluiting, werkloosheid, uitbuiting en plattelandsvlucht er nog alomtegenwoordig. Broederlijk Delen steunt de meest kwetsbare groepen in de samenleving, diegenen die sociaal, cultureel en economisch het meest achtergesteld zijn. In India zijn dat de inheemse volkeren en de dalits of kastelozen Wij steunen hen voornamelijk op het platteland, in twee regio’s op het Indiase subcontintent: Zuid-West Orissa en Zuid-Oost Chhattisgarh. In beide gebieden leven veel inheemse volkeren. Beide gebieden bevatten ook veel natuurlijke rijkdommen, waardoor ze erg gegeerd zijn bij de overheid en (inter)nationale bedrijven. Daarnaast bieden we ook steun aan de NDWM, de beweging van huispersoneel in India.

Twee pijlers

De ondersteuning van de eigen plannen van lokale groepen in India is gebaseerd op twee pijlers. De meeste partnerorganisaties werken rond beide pijlers, al kan de nadruk soms op één ervan liggen. De eerste pijler is werken aan duurzame plattelandsontwikkeling, de specialiteit van PARDS, en van organisaties als Living Farms, WORD of SEARCH. De landbouw staat voorop, net zoals het oogsten, verwerken en verkopen van de talrijke woudproducten. Via vorming en microkredieten bieden deze organisaties daarnaast ondersteuning bij het opstarten van kleine handeltjes. Zo ontstaat een plattelandseconomie die in handen is van de plaatselijke bevolking. De tweede pijler is het versterken van goed bestuur. De inheemsen en dalits hebben wettelijk recht op vertegenwoordiging in de gemeenteraden. Maar om gehoord te kunnen worden, moeten ze sterk in hun schoenen staan. Dus is het belangrijk om te werken aan sterke basisorganisaties, met een duidelijke visie. Ook dit is een werkterrein van PARDS, evenals van organisaties als XIDAS en Cenderet-SORC. (Uit de campagnekrant van Broederlijk Delen 2009)

Links

• De website van Broederlijk Delen. Broederlijk Delen bracht ook de lessenmap 2009 voor secundair onderwijs uit. Hierin zijn een aantal lessen voor de eerste, tweede en derde graad ondergebracht, met achtergrondinformatie. Op http://mijn.broederlijkdelen.be/ kan men al het campagnemateriaal en achtergrondinfo van Broederlijk Delen downloaden.
• http://webkwestie.broederlijkdelen.be/: Via deze webkwestie leren de leerlingen het verblindende India en het andere India kennen.
• Qua schoolpastoraal aanbod is er heel wat informatie en teksten rond vasten te vinden op de website van het VSKO, rond de thematiek ‘Noord en Zuid’.
• http://www.jeannedevos.org/
• http://www.ndwm.org/
• http://www.living-farms.org/site/

Liturgie en spiritualiteit rond de vasten en de campagne van Broederlijk Delen

• Bezinningsboekje Spoor Zes: ‘Niet te schatten’: Dit bezinningsboekje wil een geheel aanbieden van toegankelijke liturgische teksten, met voldoende afwisseling: een bundeling van jeugdig schrijven, van waardevol denken en bezinnen op eigen niveau. Het nodigt uit om Broederlijk Delen wat dichterbij te brengen en er iets mee te doen in de eigen kring, vanuit de vragen welke talenten in ons leven komen aangewaaid, welke kansen we krijgen en benutten, welke keuzes we kunnen maken,… Dit boekje bevat opdrachten voor gebruik in groep, poëzie en getuigenissen over India, de adivasis en de huisarbeidsters, de vastentijd en Pasen.
• Brochure 'Liturgie en spiritualiteit' van Broederlijk delen zelf: In deze brochure zijn verschillende vieringen (ook voor jongeren), gespreksmodellen, liederen,… te vinden, met de symboliek van de cirkel als rode draad. De cirkel is immers een visueel element dat nauw aansluit bij de visie en de spiritualiteit van de inheemse volkeren in India.
• Vastenkalender ‘Kiezen en delen’: “De vastenkalender is een intense tijd, vol kansen om in je leven de ramen open te gooien en frisse ideeën, nieuwe horizonten en wereldwijde buren te ontdekken. Veertig dagen lang krijg je hierbij van ons een duwtje in de rug.”
• Boek ‘Adem halen. De wereld rond”. In dit boek zijn ondermeer bezinningsteksten, bijbelteksten, gebeden, gedichten, citaten en getuigenissen te vinden over internationale solidariteit.

Aanknopingspunten bij andere In de Kijkers

• Naar dienstbaarheid omschakelen: over diaconie of dienstbaarheid
• For richer, for poorer, till death do us part?: Engelstalige In de Kijker over globalisering en fair trade in de 21ste eeuw.
• Wat is de waarde van waarden?: Leven-gevende waarden in christelijk perspectief
• Hij die gelooft, haast niet: over onthaasting
• De tuin van heden: een kosmos van vervuiling of vervulling?
• Symbomen: een reeks in de kijkers voor het lager onderwijs over de symboliek van bomen

5. Impulsen

1. Vrouwen met talent
2. De schatten van Moeder Aarde
3. Jeanne Devos en de Domestic Workers Movement
4. Getuigenissen
5. Heilig het heilige
6. De Cirkel
7. De tijd loopt
8. Moet men het Zuiden leren vissen?
9. Talenten
10. Noord-Zuidrelaties en het recht om te geven
11. Vasten als vorm van inkeer

Van de impulsen uit de idk van Broederlijk Delen 2008 worden de impulsen rond vliegeren en het levensverhaal van Joachim niet overgenomen. De impulsen rond “De tijd loopt”, “Moet men het Zuiden leren vissen?”, “Talenten”, “Noord-Zuidrelaties en het recht om te geven” en “Vasten als vorm van inkeer” blijven en komen achter de volgende impulsen (de nieuwe impulsen komen dus eerst en graag impulsen nummeren zoals wordt gedaan in dit document).

1. Vrouwen met talent

Tilak heeft ook talent

Tilak heeft zware tijden doorstaan: haar man overleed twaalf jaar geleden en ze verloor vier van haar zeven kinderen op erg jonge leeftijd. Daarbovenop claimden haar schoonouders het land waar zij en haar man destijds op leefden en werkten. Ondanks alles bleef Tilak vechten: ‘Het was heel hard in het begin. Mijn kinderen waren nog te jong om me te helpen. Gelukkig doen ze dat nu elke dag, bij alle huishoudelijke taken. Zo heb ik meer tijd om voor inkomsten te zorgen. In het bos verzamel ik bladeren en laat die drogen. Ze zijn bestemd voor de sigarettenindustrie. Ik pluk bamboe, waarvan ik mandjes maak om te verkopen. Samen met andere vrouwen verzamel ik tamarinde en spendeer ik veel tijd aan het verwerken ervan: ontdraden, ontzaden en verpakken, eveneens om te verkopen.’(…)

Onder impuls van PARDS werken de dorpelingen sinds enkele jaren samen in groepen van maximum tien mensen. In de regio rond Maulipadar is de organisatie actief in twaalf dorpen, en daar zijn nu in totaal 27 dergelijke groepen. Er zijn mannengroepen en vrouwengroepen, elk met specifieke taken. De vrouwen verzamelen de vruchten en verwerken die, de mannen zorgen voor de verkoop en de prijsonderhandeling op de markt. Woudproducten verkopen is voor de inheemse volkeren een manier om een inkomen te verwerven, maar ze krijgen er ook hun eigenwaarde door terug. Het laat hen toe opnieuw te fungeren als de traditionele deskundigen en schatbewaarders van hun bedreigde maar dierbare wouden. (…)

Ik ben in India tijdens het tamarindeseizoen. Van februari tot mei verwerken Tilak en haar dorpsgenoten kilo’s tamarinde: ze verzamelen de vruchten in grote manden, laten ze drogen in de Indische hitte, ontdraden, ontzaden en verpakken ze en verkopen ze ten slotte op de markt. (…)

De vrouwengroepen zorgen nu zelf voor de verwerking van de tamarinde, want verwerkte vruchten brengen meer op. Vervolgens organiseren de dorpelingen gezamenlijk vervoer naar de districtsmarkt, waar ze de tamarinde verkopen. Op die grote markt brengt hij immers tot een derde meer op dan op de kleine dorpsmarkt. Aanvankelijk huurde PARDS voor hen een wagen. Sinds kort hebben de gemeenschappen een eigen voertuig gekocht met de steun van Broederlijk Delen. Ze bouwen ook een eigen opslagplaats. Zo komt het hele economische proces stilaan in hun eigen handen, met een verhoogde werkgelegenheid tot gevolg. Chetri, een lid van de groep van Tilak, drukt het uit als volgt: ‘Onze kracht is dat we samenwerken en mekaar helpen. Zo brengen we verandering in onze families en ons dorp.’

(Uit de campagnekrant van Broederlijk Delen 2009)

Loflied op de sterke vrouw

  [10]  Een sterke vrouw, wie zal haar vinden?
Zij is meer waard dan edelstenen.
  [11]  Haar man vertrouwt op haar
en zal daar rijkelijk bij winnen.
  [12]  Ze brengt hem voorspoed, geen ellende,
alle dagen van haar leven.
  [13]  Ze zoekt wol en linnen uit,
en spint en weeft met vreugde.
  [14]  Zoals een koopmansschip naar verre streken vaart,
zo haalt zij van verre wat ze nodig heeft.
  [15]  Ze staat al op als het nog donker is,
regelt het werk in huis, draagt haar slavinnen taken op.
  [16]  Als zij haar zinnen op een akker zet, koopt ze hem,
van wat ze heeft verdiend, plant ze een wijngaard.
  [17]  Zij is vol daadkracht,
onvermoeibaar is ze in de weer.
  [18]  Handeldrijven gaat haar heel goed af,
’s nachts gaat haar lamp niet uit.
  [19]  Haar handen zijn voortdurend aan het spinrok,
ze houdt altijd de weefspoel vast.
  [20]  Haar handen strekt zij uit naar de behoeftigen,
ze geeft de armen hulp.
  [21]  Niemand in haar huis hoeft sneeuw te vrezen,
zij heeft hen allen warm gekleed.
  [22]  Ze maakt de mooiste dekens,
ze gaat gekleed in linnen en purperen wol.
  [23]  Haar man geniet bekendheid in de stad,
hij vergadert met de oudsten in de poort.
  [24]  Zij vervaardigt kleding en gordels,
en levert die aan kooplui.
  [25]  Uit haar verschijning spreken kracht en waardigheid,
de dag van morgen ziet ze lachend tegemoet.
  [26]  Ze spreekt wijze woorden,
wat ze zegt, zijn liefdevolle lessen.
  [27]  Ze waakt over haar huishouding,
nietsdoen is haar onbekend.
  [28]  Haar kinderen prijzen haar,
haar man bejubelt haar:
  [29]  ‘Er zijn veel sterke vrouwen,
maar jij overtreft ze allemaal.’
  [30]  Charme is bedrieglijk en schoonheid vergaat,
maar een vrouw met ontzag voor de HEER moet worden geprezen.
[31]  Moge zij de vruchten plukken van haar werk,

(Spreuken 31,10-31)

 

Vrouwen staan sterker

Deze vrouwen maken zich sterk voor de vrouwen in hun land. Zij worden hierin gesteund door VN resolutie 1325. Die is er voor alle beschermvrouwen, lansbreeksters, voorvechtsters en vredebewaaksters van deze wereld.

Deze handgemaakte bedel van Fair Trade Original komt uit Nepal. Ze verbeeldt de wereldwijde solidariteit tussen vrouwen. De oneindige knoop is het symbool voor het eeuwige leven; de vierkante vorm staat voor vrouwelijkheid. http://www.vrouwenstaansterker.nl

Reclamebeelden

2. De schatten van Moeder Aarde

De tamarindeboom

Het oogsten en verwerken van de peulen van de Tamarinde verschaft de inheemse volkeren in India werkgelegenheid en voedselzekerheid. Veel inheemsen zijn afhankelijk van de landbouw, maar in de zomer is het te droog om op het land te werken. Ze overbruggen die periode met het tamarindeseizoen, dat loopt van februari tot mei. De verwerking van de vruchten kan doorlopen tot in juni. Bij de start van het regenseizoen in Julie verschuift de aandacht terug naar de landbouw. De tamarinde wordt over het hele continent verdeeld.

Het campagnelied van Broederlijk Delen kreeg dit jaar de toepasselijke titel “Geworteld als de Tamarindeboom”.

Geworteld als de Tamarindeboom

Beluister dit nummer

snelle / trage verbinding

Geworteld als de Tamarindeboom,
groeiend in de wereld in het woud.
Kracht gebundeld rijpe vruchten,
wijsheid kennis eeuwen oud
wijsheid kennis eeuwen oud
in de wereld in het woud.
Weg, verdreven door vooruitgang
uit het woud dat leven geeft,
groot gewin kent slechts genade
als je naar hun regels leeft.
Waardig volk een eigen mening,
leer elkaar vooruit te gaan,
‘groep’ is kracht, een beter leven
onderaan gaat rechtop staan,
onderaan gaat rechtop staan.
Geworteld als de Tamarindeboom,
groeiend in de wereld in het woud.
Kracht gebundeld rijpe vruchten,
wijsheid kennis eeuwen oud
wijsheid kennis eeuwen oud
in de wereld in het woud.
Stem verloren, eenzaam zwijgend
in een verre vreemde stad,
leven als verborgen mensen
zonder toekomst, afgemat.
Opgestaan, elkaar gevonden,
waardig werk, hernieuwd bestaan,
‘samen’ werkt, een nieuwe morgen
onderaan gaat sterker staan,
Onderaan gaat sterker staan.

De Sal-boom

De adivasis in India hebben geen stenen tempel. Het woud, de natuur zelf, is hun tempel. In bepaalde stukken van het woud wordt nooit gekapt, gejaagd of geplukt. Het zijn plekken met een enorme biodiversiteit. Hier vinden we ook de plaatsen waar de rituelen plaatsvinden. Een van die rituelen vindt plaats tijdens het jaarlijkse feest van de terugkeer van de lente. In dit feest verwelkomen ze de natuur die zich nieuw tooit. Centraal staat de Sal-boom die op dat moment in bloei staat. De Sal-boom wordt beschouwd als een heilige boom, omdat hij zo lang leeft, maar ook omdat zowat alles aan deze boom bruikbaar is, van de wortels tot de bloesems. De bloeiende takken staan symbool voor alle bloemen en al het nieuw leven dat in de lente groei. De bloemen worden verwelkomd met rituelen, lofzang en dans. Bij die gelegenheid vernieuwen de mensen ook zichzelf, en al wat hen omringt. Ze repareren het huis, brengen een nieuwe plaaster van koeienmest aan, kopen nieuwe kleren, hernieuwen hun relaties door verwanten te bezoeken, enzovoort. En uiteraard wordt ook het verhaal van Moeder Aarde en de Lente verteld.

Op een dag keerde Bindi, de enige dochter van Moeder Aarde niet terug van het meer waarin ze was gaan baden. Om haar te zoeken zond Moeder Aarde boodschappers uit naar alle windstreken, maar ze konden haar nergens vinden. Vol angst en verdriet begon Moeder Aarde te wenen. Ze was zo diep bedroefd dat de bomen uit medelijden hun bladeren lieten vallen. Na een lange zoektocht, kwam het nieuws dat Bindi in de onderwereld was, bij de god van de dood. De boodschappers vertelden hem dat Bindi de enige dochter van Moeder Aarde was, en ze drongen er bij hem op aan haar te laten terugkeren. Maar de god van de dood was daar niet toe bereid. Hij zei dat niemand die deze plek betreedt, ooit terugkeert.

Maar de boodschappers drongen aan. Ze jammerden dat Moeder Aarde in dat geval zeker zou sterven, en dat samen met haar de hele schepping ten onder zou gaan. De god van de dood begreep dat hij in een moeilijke situatie verzeild was geraakt.Hij stemde in met een compromis. Om Moeder Aarde te redden, zou Bindi de helft van de tijd op Aarde verblijven, en de andere helft in de onderwereld. Sinds die tijd is Moeder Aarde vol van blijdschap, telkens Bindi terugkomt. Dan is er overal fris groen en bloemen. En wanneer ze weer vertrokken is naar de onderwereld, vervalt Moeder Aarde weer in droefheid, en vallen de bladeren.

(Uit de liturgie- en spiritualiteitmap van Broederlijk Delen 2009)

Schatbewaarders en schattenjagers

Johar is een woord uit de cultuur van de adivasis, de inheemse volkeren in India. Het is het woord waarmee mensen elkaar begroeten en verwelkomen. Maar volgens hen betekent het veel meer dan alleen ‘hallo’ of ‘goedendag’: “het woord is gevuld met het beste wat we te bieden hebben: een geest, een houding, een uitdrukking van welkom, van dankbaarheid, van lofprijzing, van gemeenschapsgevoel. Johar is een zegening en een uiting van eerbied.”

Wie zijn die mensen die elkaar met zulke mooie woorden tegemoet treden? De adivasis zijn de oorspronkelijke bevolkingsgroepen van India. Ze leefden in de rijke Indische wouden, lang voor de Hindoe’s zich door volksverhuizingen in India begonnen te verspreiden. Hun levenswijze was afgestemd op harmonie met de natuur en met de medemensen. Ze beschouwen zichzelf als deel van de levende, door God geschapen natuur. Volgens hen kan je de natuur - het woud - niet uitbuiten of vernietigen zonder schade toe te brengen aan jezelf en je nageslacht. Hun leven is diep doordrongen van een bewuste nederigheid, eenvoud en verbondenheid met al wat leeft. Het woord ‘johar’ is daareen uitdrukking van.

De voorbije decennia werden de adivasis op een bijzonder harde manier geconfronteerd met de logica van het vooruitgangsdenken en met een economische ontwikkeling naar westers model. Hun voorouderlijke wouden werden ingepikt voor houtkap, plantages, stuwdammen, industrieën en mijnbouw. Als ze al niet verplicht werden te verhuizen naar andere streken, werd hun levenswijze toch grondig overhoop gehaald. Het woud leverde niet langer alles wat ze nodig hadden om van te leven. Noodgedwongen moesten ze overschakelen op weinig rendabele landbouw buiten het bos. De schatbewaarders van het woud werden veroordeeld tot de bedelstaf. Of, zoals ze het zelf op een bittere manier verwoorden: ‘Johar was ook het eerste woord dat we spraken tot de vreemdelingen. Maar ze hebben het woord vertrapt en vernederd. Ze beledigden het land, de lucht en het water, die we gekregen hebben om te beschermen en in stand te houden, zodat ze ons kunnen beschermen en in leven houden. Eeuwen lang leefden we in het dichte woud en elke dag leerden we zo veel van de natuur. Ze voedde ons als een moeder, en wij respecteerden haar. Zoals mensen niet kunnen leven zonder zuurstof, kunnen wij niet leven zonder het woud. Maar vandaag wordt het woud ongenadig vernietigd, zoals men veren plukt van een geslachte kip.
We zegden johar, maar ze namen ons land af.
We zegden johar en boden hen een kop rijstbier aan, maar ze grepen onze hand en verkrachtten ons.
We zegden johar, maar ze brachten grote machines mee, bouwden fabrieken, dammen en steden en duizenden van ons werden dakloos.
We zegden johar, maar ze maakten onze levenswijze en gebruiken belachelijk.
We zegden johar, maar onze liederen, dansen, talen en folklore zijn enkel studiestof voor antropologen.
We zegden johar, maar ze vernietigden ons traditioneel en betrouwbaar gezondheidssysteem. De kruiden groeien niet meer tussen de vreemde bomen die men aanplantte.
We zegden johar, maar ons volk is verplicht om weg te trekken naar vreemde streken om er zoals slaven te werken…

(Uit de liturgie- en spiritualiteitmap van Broederlijk Delen 2009)

Gedichten en muziek

De aarde (Saratchand Thiyam)

Moeder aarde
de dierentuin in je boezem
is verzwakt, bedreigd

Het lange kleed dat je eeuwen
draaide en drappeerde rond je dijen,
is nu opgeslokt
in een donkere afgrond

Eens vlogen kleine vogels,
als wachters van de hemel
in vrijheid heen en weer naar jou.

Vandaag is de lege hemel
gevuld met zwermen
ijzeren monsters met satellieten,
afgeleverd zonder controle.
Ze ruziën ondereen
jutten mekaar op om te vechten
en mekaar aan te vallen.
Omwille van het recht op een baan rond de aarde,
om het luchtruim te bezitten.

De zwerm vogels
die ooit de onafhankelijkheid van de luchten
bewaakte,
is naar jou teruggevlogen
met stukjes ijzer in hun snavels
voor de hongerige jongen in hun nest,
in plaats van met vruchten,
vers en fris.

(www.mijnbroederlijkdelen.be)

Schatten van het woud

De mensen hier in India,
die leven van het woud:
ze zoeken er honing en paddenstoelen,
bladeren voor eetbordjes,
takken voor bezems,
bamboe om hekken te vlechten
of om papier van te maken,
kokosnoten,
bananen,
bessen.

De huizen hier in India,
hebben een gemeenschappelijk terras,
het lijkt een beetje op één grote woning,
alles lijkt hier verbonden
met elkaar,
met het woud.

(impressie van een inleefreiziger)

(Uit Niet te schatten, bezinningsboekje Spoor Zes)

De Boom

Als je tussen takken leeft
In de Boom die je bescherming geeft
Koele schaduw omhult je bestaan
Lichtsplinters die over je huid gaan.

Het leven is hier stil en traag
Leven in verborgen nissen en hoeken
Waar ze wijsheid en geluk zoeken.

Klim eens in een hoge sterke Boom,
Zoek de elfendroom…
Knuffel met een stoere tak
En vind jezelf onder het bladerdak.

Herinnering van de Aarde

In het bos op een verborgen plaats
Komen energieën samen
Zij houden daar de beelden vast
Van mensen die eens kwamen.

Gevoelens zweven er nog rond
Een ieder die er plaats neemt op de grond
Kan vervlogen dromen voelen.

De aarde kan vertellen aan
Een ieder die wil horen
Een bijzondere les geschiedenis
Puur vernomen uit aardesporen.

(http://www.robmir.nl/natuursite)

The Trees (Rush)

Beluister dit nummer

snelle / trage verbinding

There is unrest in the forest,
There is trouble with the trees,
For the maples want more sunlight
And the oaks ignore their pleas.

The trouble with the maples,
(And they're quite convinced they're right)
They say the oaks are just too lofty
And they grab up all the light.
But the oaks can't help their feeling.
If they like the way they're made.
And they wonder why the maples
Can't be happy in their shade.

There is trouble in the forest,
And the creatures all have fled,
As the maples scream "Oppression!"
And the oaks just shake their heads

So the maples formed a union
And demanded equal rights.
"The oaks are just too greedy;
We will make them give us light."
Now there's no more oak oppression,
For they passed a noble law,
And the trees are all kept equal
By hatchet, axe, and saw.

The rape of the world (Tracy Chapman)

Beluister dit nummer

snelle / trage verbinding

Mother of us all
Place of our birth
How can we stand aside
And watch the rape of the wold

This the beginning of the end
This the most heinous of crimes
This the deadliest of sins
The greatest violation of all time
Mother of us all
Place of our birth
We all are witness
To the rape of the world

Youve seen her stripped mined
Youve heard of bombs exploded underground
You know the sun shines
Hotter than ever before
Mother of us all
Place of our birth
We all are witness
To the rape of the world

Some claim to have crowned her
A queen
With cities of concrete and steel
But there is no glory no honor
In what results
From the rape of the world
Mother of us all
Place of our birth
We all are witness
To the rape of the world

She has been clear-cut
She has been dumped on
She has been poisoned and beaten up
And we have been witness
To the rape of the world
Mother of us all
Place of our birth
How can we stand aside
And watch the rape of the world

If you look you’ll see it with your own eyes
If you listen you will hear her cries
If you care you will stand and testify
And stop the rape of the world
Stop the rape of the world
Mother of us all
Mother of us all
Mother of us all
Mother of us all

Big Yellow Taxi (Joni Mitchell)

Beluister dit nummer

snelle / trage verbinding

They paved paradise
And put up a parking lot
With a pink hotel, a boutique
And a swinging hot spot
Don’t it always seem to go
That you don’t know what you’ve got
Till it’s gone
They paved paradise
And put up a parking lot

They took all the trees
Put ‘em in a tree museum
And they charged the people
A dollar and a half just to see ‘em
Don’t it always seem to go
That you don’t know what you’ve got
Till it’s gone
They paved paradise
And put up a parking lot

Hey farmer farmer
Put away that d.d.t. now
Give me spots on my apples
But leave me the birds and the bees
Please!
Don’t it always seem to go
That you don’t know what you’ve got
Till it’s gone
They paved paradise
And put up a parking lot

Late last night
I heard the screen door slam
And a big yellow taxi
Took away my old man
Don’t it always seem to go
That you don’t know what you’ve got
Till it’s gone
They paved paradise
And put up a parking lot

Bomen in beeld

Onderzoek: vrouwen steeds meer verbonden met Moeder Natuur

Google Earth nu ook voor menselijke vernietiging natuur

Hoewel Google Earth voornamelijk wordt gebruikt om van bovenaf de mooiste en interessantste plekken op aarde te bekijken, is het door en pas uitgebrachte functionaliteit nu ook mogelijk om te zien hoe de mens de aarde aan het vernietigen is. Google heeft samen met de milieuactiegroep Appalachian Voices een interactieve laag aan Google Earth toegevoegd. De nieuwe laag toont informatie over 470 bergen die door de mens zijn vernietigd om steenkool te kunnen delven. Gebruikers kunnen onder andere zien wat de impact is van de vernietiging op de omringende ecosystemen. Het Wereld Natuur Fonds (WNF) heeft aan Google Earth de mogelijkheid toegevoegd om een virtueel bezoekje te brengen aan 150 van zijn projecten.

3. Jeanne Devos en de Domestic Workers Movement

Over Jeanne Devos en haar inzet

Huismeid (Aswini Kumar Mishra)

Ze draagt witheet zand
in haar krappe schort
en stapelt het op de cementen vloer
Op een mei-middag,
de zandstorm trotserend
plukt ze bloedrode rozen
om ze aan de meester te geven.
Ze probeert het huishouden
tot een hemel te maken door toewijding
en in ruil daarvoor
kookt ze in een ketel stroop

Wie zou ze zijn?

Wanneer de brutale dames
terugkeren van de film
scheurt ze de stempels
uit de gebruikte ticketten
en plakt ze op haar voorhoofd
als versiering.
Blozende kwajongens eten snoepjes
en werpen de papiertjes weg
Zij ziet er de kleuren door
van een andere wereld.

Als niemand in de buurt is
glipt ze stiekem en haastig in en uit
de zijden slippers van haar meesteres
als om de blaren op haar voeten te genezen.

De ongeziene hand van de hoge hemel
strooit heilige as over een paar uitverkorenen,
maar giet stromen stof en vuil over haar
Het vuil koekt samen, en zweert samen
zoals de demon Jarasandha,
haar kleine handen wroeten voortdurend
om vuil van vuil te scheiden.

Achter de geketende hond
ligt haar kleine wereld
haar schatkamer:
een ingelijste Sita, een tinnen kan
een flesje haarolie, een gebroken spiegel
en een tandenloze kam.

Ze kan zichzelf (haar naam) maar niet
bijeenrapen, overal verspreid.
In toegewijde slavernij
deelt ze haar handen en voeten,
hart en hoofd, al haar ledematen.

Wellust overspoelt het tere knopje
zoals een zwerm vuurspuwende bijen
Ze probeert te ontsnappen
maar ze laten haar niet gaan.
Afgerukte bloemblaadjes vallen
in deze doodstrijd
Honger komt weer op
ze rapen samen, wekken en grijpen opnieuw.

(http://mijn.broederlijkdelen.be/)

Quote van een dienstmeisje

"De kinderen van de familie waarvoor ik werk, kennen mijn naam niet."

4. Getuigenissen

Mina

Hallo, ik ben 31 jaar oud. 5 jaar geleden ben ik beginnen werken voor Metanin. Ik zocht toen extra werk naast de tamarindproductie. Iemand van PARDS had mij benaderd en gevraagd of ik als Metaninwerkster wou werken. Ik heb toegezegd. Ik heb altijd al sociaal werk, goed werk gevonden! Na een 10-daagse training over de rechten van de mens en heel specifiek gezondsheidstraining van zwangere vrouwen en kinderen, kon ik beginnen. Ik woon en werk  in Thanagucli Para. Para betekent Hamlet en omvat ongeveer 40 families. 3 Hamlets maken 1 dorp. Bij Metanin werken er 7 mensen. Metanin betekent vriend. En dat zijn we ook! We ondersteunen alle zwangere vrouwen, de pas bevallen moeders en de kinderen jonger dan 5 jaar op vlak van gezondheid.
1 keer in de maand wordt er het NHD, Nutrition Health Department, georganiseerd vanuit de overheid in de Angewadicentra’s. Dit zijn overheidsgebouwen, speciaal bedoeld voor moeders en kinderen om ondervoeding tegen te gaan en informatie over gezondheid over te brengen. Er komen zwangere vrouwen, de pas bevallen moeders en de kinderen jonger dan 5 jaar naartoe. Met behulp van een verpleegster en iemand van US Aid Care, krijgen de kinderen hun vaccinaties, krijgen de moeders extra voedingsstoffen (rijst), krijgen de kinderen een maaltijd toebedeeld. Wij helpen dan niet alleen de moeders en de kinderen, maar ook de verpleegster, tewerkgesteld door de overheid om die dag vlotter te laten verlopen. Elke dinsdag doen we een ronde in onze dorpen. We bereiden onze ronden maandagavond voor. We gaan ook vaker op bezoek, zo vaak als nodig. We onderzoeken de moeder en het kind. We vragen hun welke vaccinaties ze al gekregen hebben. Of ze al beterschap ondervonden hebben, nu hun kind een bepaald medicijn of vaccinatie heeft gekregen. Als het kind alarmerende signalen heeft, dan raden wij de moeder aan om naar het Angewadicentrum of naar het gezondheidscentrum te gaan. We doen bij elk bezoek een routine check-up van de moeder en van het kind. We wegen het kind en de moeder en kijken naar tekenen dat op bloedarmoede zou wijzen: we kijken naar de ogen, de spieren, wangen, tong en tanden. Wij observeren vooral de families. Wij helpen zwangere moeders thuis te bevallen als zij dat verlangen en proberen er steeds ook de verpleegster erbij te betrekken. We helpen het huis klaarmaken. We raden de moeders ook aan, als er implicaties zijn bij het bevallen om meteen naar het ziekenhuis of healthcentra te gaan. Wij helpen vooral op grassrootlevel, in de huizen van de tribalfamilies zelf! Wij willen tegemoetkomen aan de diensten die de overheid schenkt. Elk Healthcentrum heeft 1 verpleegster. Deze is niet altijd aanwezig in het Healthcentrum. Het healthcentrum ligt voor sommige families ook erg ver, dus dat betekent dat ze er het grotendeels van hun dag mee bezig zijn en dat betekent dan ook minder inkomsten. De verpleegster van het Healthcentrum heeft ook geen tijd om alle families af te  gaan (minstens zo’n 120). En op deze manier kunnen wij de overheid daarin tegemoet komen en de nood van de gezinnen tegemoetkomen. Wij doen ook enorm belangrijk werk op gebied van awareness in de dorpen rond het thema gezondheid. Wij ondersteunen zwangere vrouwen. Wij vertellen wat de man zou moeten doen tijdens de zwangerschap. Wij moedigen een veilige bevalling aan in het Angewadicentrum of in het Healthcentrum. Wij volgen de vaccinaties op van babies en kinderen. Wij promoten 3 jaar tussen 2 opeenvolgende zwangerschappen en ook alle contraceptieven die de vrouwen en mannen kunnen gebruiken om niet zwanger te worden. Wij promoten het condoom ter bescherming tegen SOA en HIV/AIDS. Dit is werk dat de verpleegster van het Healthcentrum onmogelijk op haar eentje kan doen. Onder het jaar door werken wij ook samen met de overheid door mee te participeren aan de Gram Sahba. Op dit samenkomen kunnen wij de problemen duiden, diensten vragen aan de overheid. Het beste voorbeeld van samenwerken met de overheid was de “Drunk - Rally". Het begon dat vrouwen in families kloegen dat hun mannen 60% van hun inkomen aan alcohol opdoet. Het probleem werd eerst en vooral gedeeld met de andere metaninwerkster en daarna ook met het Angewadicentra. Vervolgens werden de SHG’s (Self Help Groups) erbij betrokken. Het probleem bleek zeer voorkomed te zijn. Tesamen zijn we dan naar de Surpanch (hoofd van een Panchayat) gestapt met ons probleem. Uiteindelijk is het op de Gram Sabha verschenen. We hebben ons probleem aan de overheid voorgelegd en de steun gekregen. We zouden een rally houden, waar iedereen van de Metaninwerksters, Healthcentra’s, overheidsofficiers, SHG’s en vrouwen die ertegen wouden opkomen aan mee kon doen. We hebben onze rally gehouden in meer ongeveer 98% van het DharbaBlock op de marktdag. We hebben de alcoholverkopers lik op stuk gegeven, zelfs met steun van de politieofficieren. Alcohol drinken is sociaal niet aanvaard, het is taboe, maar spijtig genoeg wordt het nog steeds stiekem gedaan. We zijn in ieder geval blij dat er nu minder geld naar alcohol gaat en dat de overheid ons steunt in onze strijd tegen alcohol. Het is een voorbeeld van een succesverhaal. We krijgen nu nog steeds maandelijks trainingen. We krijgen die vanuit US Aid CARE en PARDS. We volgen deze trainingen samen met de verpleegster van het Healthcentrum en met de verpleegster van het Angewadicentrum. Zo kunnen we echt gezondheidswerk doen in de dorpen.

Chetri

Chetri is al jaren lid van de SHG (Self Help Group) Chepatora. Deze SHG bestaat al 3 jaar. Ze is ontstaan doordat een andere SHG in 3 is gesplitst. Een SHG bestaat uit minimum 10 leden en maximum 20 leden. In de SHG wordt er 1 keer de maand samengekomen. Ze bespreken al de problemen, de opbrengsten van de tamarind,… Alles wordt tesamen beslist. De sterke stem van Chetri en haar goed voorbeeld, maken dat zij toch een informele leidster is geworden. Chetri beschouwt het als haar individuele verantwoordelijkheid om de vrouwen te leiden en te motiveren.
 Zolang de vrouwen een activiteit samen kunnen doen, steunt ze alle beslissingen. Ze vind het een grote kracht dat de SHG geld kunnen sparen en dat dat geld ten goede van de hamlet komt. Ze vind het nog een grote kracht, dat als 1 van de vrouwen in de problemen is, dat ze elkaar kunnen helpen. De SHG is een sociaal vangnet. De grootste kracht van de SHG is dat als alle stemmen en krachten van de vrouwen samenkomen, dat ze dan veel kunnen bereiken.
In de SHG hebben ze al vele trainingen gekregen, vertelt Chetri. Het verwerken van tamarind, weegsysteem voor tamarind, geld tellen en het rekenmachientje gebruiken, voedselzekerheid, gevogelte en gezondheid, is maar een greep uit de trainingen die ze al gekregen hebben.
Zij ontmoeten vaak andere SHG’s waarmee zij regelmatig uitwisselen.
De SHG deelt jaarlijks mee aan de Gram Sabha. Zo kunnen zij hun stem laten horen samen met andere SHG’s, aan de mensen van de overheid op Panchayatniveau. De panch en surpanch (zoals bij ons: de burgemeester en de verkozen leden) zijn dan ook aanwezig op de Gram Sabha. Naast de Grab Sabha, nemen zij ook deel aan vergaderingen op blockniveau. Zij nodigen de Panch en surpanch van hun dorp uit wanneer de gelegenheid het toelaat.

Kumari

 Ik ben 36 jaar oud. Sinds 1 jaar ben ik lid van de SHG. Ik woon in het dorp Maulipadar, in de hamlet Thatopara. Chetri heeft me uitgenodigd om de SHG te vervoegen. Ik heb een man en 4  kinderen. We leefden in erg slecht omstandigheden. We hadden geen eten, geen kledij, geen goede gezondheid en mijn kinderen hadden geen goede educatie. Via de SHG heb ik een microkrediet gekregen van 500 roepies. Hierdoor heb ik een kleine kippenwinkel kunnen openen. Nu heb ik ook een kleine theewinkel. Ik verwerk mee met de vrouwen tamarind en andere bosproducten. Ik heb op 9 maanden tijd mijn hele lening kunnen terugbetalen. Ik heb nu een loon van ongeveer 1000 roepies de maand. Ik kan nu eten kopen, kledij kopen, mijn huis in orde krijgen en voor de winkel zorgen. Door de SHG heb ik geld leren tellen, krijg ik trainingen over kopen en verkopen en over gezondheid. Mijn leven is op korte tijd enorm verbeterd en dat met 500 roepies. (minder dan 10 euro!)

Jyoti, een medewerkster van Broederlijk Delen, blogt vanuit India

 

Buiten de uren

Tot nu toe ben ik bezig met een klein onderzoek gedaan naar gezondheidszorg van moeder en kind. Het is alvast leuk om met de mensen te gaan praten en hun huizen vanbinnen te zien en hun kindjes te zien…. Ik heb ervoor gekozen omdat het mij zo raakt. De tweede week waren we naar een centrum geweest waar er juist de nutritionday was. Dat wordt 1 keer de maand gehouden. Moeders en kinderen krijgen dan verzorging en een maaltijd en extra voeding (rijst). Ik heb veel moeders en kinderen gezien en ik heb echt moeten wenen toen! Het is zo erg! 1 KEER DE MAAND!!!!! Dat is niet genoeg! Er zijn echt veel kinderen ondervoed en moeders die er ook echt aan toe zijn… Dof haar, slechte ogen, dikke buiken, magere armpjes…. Ik kon mij nooit voorstellen hoe dun die armpjes wel niet zijn. (Ooit was er zo een armbandje bij de kranten, humo,… en die toonde hoe dun ondervoede kinderarmpjes zijn) Maar nu dus wel! Pfjoe! Als Vicky’s mama hier hun voeding zou zien, zou ze er ook van kapot zijn! Het erge is dat het echt werk van lange adem is! Enerzijds werkt de overheid eraan, of course niet genoeg, en anderzijds moet er een serieuze attitudeverandering plaatsvinden bij de mensen: een “gap” van 3 jaar tussen 2 kinderen, contraceptieve promoten, backyard - gardening promoten,… Het is echt geen gemakkelijk proces. Mijn onderzoek is erop gericht op resultaat: of het werk van PARDS effectief positieve effecten oplevert zoals: vrouwen die weten welke gezondheidszorg er bestaat, gezondere vrouwen,… Ik bevraag de mensen naar hun awareness level (wat ze allemaal weten over gezondheid) en naar de service level (welke diensten ze al dan niet van de overheid beloofd hebben gekregen en welke al dan niet hun dorp bereiken)….

Wat gebeurt er in mijn vrije tijd?
Dat is dus ’s avonds en de zondag… David en zijn vrouw en kind zijn heel gastvrij voor mij. Ik mag daar eten ’s morgens en ’s avonds. Ik speel wat met Shristy (zijn dochter) en lees wat… Na het avondeten brengen Shristy en David mij op de bike naar huis! Daar typ ik nog wat emails. Soms kijk ik tv, Ik probeer elke dag wat te schrijven en te lezen. Ik droom ervan om ooit een boek te schrijven dus oefen ik maar he, anders zal ik nooit schrijver zijn ooit… Op sommige dagen doe ik de was. Het gaat er hier erg aan toe met mijn kledij. Mijn broek is zelfs gescheurd bij een van de filmopnames, vorige week, als ik op mijn hurken ging zitten. De vrouwen van het dorp hebben wat afgelachen. Ik ga die broek niet meer mee naar huis nemen. Sommige kledij krijg ik ook echt niet meer proper. Op mijn hemdjes staan de bruine rand onder mijn oksels en aan mijn nek erin gebrand precies. Jawel het warme India doet me zweten! Iets wat ik in België bijna nooit doe! (ale wel doe, maar nooit zo erg!) Mijn beige broek vertoont vieze plekken. Thomas vertelde dat het met een gewoon wasmachine wel weg zou gaan, maar ik betwijfel of ik die vieze kledij wel mee durf te nemen naar België…

Interview met Debjeet Sarangi, de oprichter van Living Farms

www.broederlijkdelen.be
http://blogs.kabaal.be/
http://www.living-farms.org/site/

5. Heilig het heilige

De spiritualiteit van Vandana Shiva

Het heilige woud zegt: “Kap mijn bomen niet.”
De heilige vijver zegt: “Vervuil mijn water niet.”
Het heilige zaad zegt: “Zet geen prijs op mij, ik ben een geschenk.”
Heilig betekent: overschrijd deze grenzen niet.

Het kind: “Geef me ruimte en grenzen.”
De jongere: “Laat me zoeken en ontdekken.”
De volwassene: “Gun me inzicht en vrede.”
Heilig betekent: hou mij in ere, hou mij heel.

De heilige grond zegt: “Put me niet uit.”
De heilige lucht zegt: “Laat me adem geven aan alles.”
Heilig betekent: respecteer me, beschadig me niet.

(Uit Niet te schatten, bezinningsboekje Spoor Zes)

Het heilige in onszelf

Het heilige in onszelf.
Het heilige dat in ieder van ons zit.
De heilige intuïtie.
De heilige gedrevenheid.

Gedreven tot meer dan eerst mogelijk was,
beseffen waar grenzen gerespecteerd moeten worden,
beseffen waar grenzen doorbroken kunnen worden,
zien wat de ander uniek maakt
de ander als hele mens zien.

Gedrevenheid, schoonheid, uithouding,
kracht, vertrouwen, doorzettingsvermogen.

Gedreven tot verder

(naar Exodus 20)

(Uit Niet te schatten, bezinningsboekje Spoor Zes)

Heilige plaatsen

Doe je sandalen uit, want de grond waarop je staat, is heilig.
Veeg je voeten, ik vraag respect voor mijn gepoetste vloer.
Schoenen uit, voor je de gebedsruimte betreedt.
Shoecovers aan, voor je de steriele afdeling binnengaat.

Niet eten of drinken.
Niet fotograferen of filmen.
Gsm uitschakelen.
Schouders en benen bedekken.

Voorschriften, geboden en verboden.

Staatsgebouwen, kerken en gebedshuizen, ziekenhuizen,musea, monumenten: je mag ze meestal niet zomaar betreden. Er zijn regels, je hoort je op een bepaalde manier te gedragen.  Zo toon je je respect voor de betekenis van de plaats.

Sommige plekken hebben geen bordjes nodig. Je voelt er vanzelf respect, zelfs ontzag.
Het verlaten strand bij zonsondergang, een open plek die je onverwacht tegenkomt in een bos,
een groot podium in een lege zaal, een stil kerkgebouw, een vol stadion waar iedereen de adem inhoudt.

(Uit Niet te schatten, bezinningsboekje Spoor Zes)

Over het heilige in het alledaagse

Wat is mij heilig? Deze vraag zie ik als een van de meest centrale gelovige vragen in deze tijd, die hoort bij de verzuchting: ‘Is er dan niets meer heilig?’ of: ‘Is soms alles heilig?’. (…)

De vraag ‘Wat is mij heilig?’ versta ik liever als waar is het heilige te vinden? Met het woordje ‘waar’ wordt deze vraag namelijk wezenlijk anders. Met het ‘waar’ als blikrichting gaat er een hele-boel aan het schuiven. De nadruk ligt niet op wat je ziet of wat je vindt, maar hoe je kijkt en waar je je blik op richt. Met andere woorden: hoe versta je jezelf, de wereld om je heen? Het nodigt ook uit om ‘het’ heilige niet te verstaan als iets zelfstandigs, maar als ‘heiligheid’. ‘Het’ heilige roept het beeld op van een ding, van iets dat afgebakend is, te (be)grijpen. Heiligheid verwijst eerder naar een hoedanigheid dan naar een object. Mijn zoektocht naar uitingen en vormen van religieus leven wordt door deze interpretatie van de vraag ‘wat is mij heilig?’ gericht. Een vraag die eerder nieuwe vragen oproept dan antwoorden geeft. Vragen die echter wel beweging en verandering kunnen bewerken. (…)

Het heilige zou toch in het alledaagse te vinden moeten zijn. Waar anders? Niet-alledaags in de zin van banaal, onbeduidend, maar alledaags als de dagelijkse werkelijkheid waarin we leven; het leven van alledag, waarin we werken, eten, slapen, ons vervelen of ons druk maken, vriendschap ervaren of juist eenzaam zijn. ‘Religie zit niet in de symbolen of in de overtuigingen, maar in de omgang met de werkelijkheid en de eigen ervaring die de symbolen en overtuigingen belichamen. Het gaat niet om God of niet-God, maar om de manier waarop de werkelijkheid doorschijnend wordt naar haar fundamentele, uiteindelijke belang.

(Uit M. Merckx, Over het heilige in het alledaagse, in Speling, september 200, p. 33-42)

 

Heilig (Tokio Hotel)

Beluister dit nummer

snelle / trage verbinding

Ich halt mich wach - für dich                                                Ik hou me wakker - voor jou
Wir schaffens nicht beide                                                     Wij redden het niet beiden
- Du weisst es nicht                                                               - Jij weet het niet
Ich geb mich jetzt für Dich auf                                             Ik geef me nu voor je op
Mein letzter Wille hilft Dir raus                                            Mijn laatste wil helpt je eruit
bevor das Meer unter mir                                                      voordat de zee onder mij
– zerbricht                                                                             - uiteenbreekt
Ich glaub an Dich                                                                  Ik geloof in je

Du wirst für mich - immer heilig sein                                   Jij zal voor mij - altijd heilig zijn
Ich sterb - für unsere Unsterblichkeit                                               Ik sterf - voor onze onsterfelijkheid
Meine Hand - von Anfang an                                                           Mijn hand - vanaf het begin
über Dir - Ich glaub an Dich                                                 boven jou - Ik geloof in je
Du wirst für mich - immer heilig sein                                   Jij zal voor mij altijd heilig zijn

Du brichst die Kälte - wenn Du sprichst                              Jij verbreekt de kou - als je spreekt
Mit jedem Hauch von Dir                                                     Met elke ademhaling van jou –
- erlöst Du mich                                                                    verlos jij mij
Wir sehen uns wieder – irgendwann                                     Wij zien elkaar weer - ooit
Atme weiter - wenn Du kannst                                             Adem verder - als je kan
Auch wennn das Meer                                                          Ook als de zee -
- unter Dir zerbricht                                                              onder je uiteenbreekt
Ich glaub an Dich                                                                  Ik geloof in je

Du wirst für mich - immer heilig sein                                   Jij zal voor mij - altijd heilig zijn
Ich sterb - für unsere Unsterblichkeit                                               Ik sterf - voor onze onsterfelijkheid
Meine Hand - von Anfang an                                                           Mijn hand - vanaf het begin
über Dir - Ich glaub an Dich                                                 boven jou - Ik geloof in je
Du wirst für mich - immer heilig sein                                   Jij zal voor mij altijd heilig zijn
                       
Ich schau durchs Meer - und seh Dein                                  Ik kijk door de zee - en zie jouw
Licht - über mir                                                                      licht - over mij
Ich sinke - Ich sinke - weg von Dir                                       Ik zink - Ik zink - weg van je

Du wirst für mich - immer heilig sein                                   Jij zal voor mij - altijd heilig zijn
Ich sterb - für unsere Unsterblichkeit                                               Ik sterf - voor onze onsterfelijkheid
Meine Hand - von Anfang an                                                           Mijn hand - vanaf het begin
über Dir - Ich glaub an Dich                                                 boven jou - Ik geloof in je
Du wirst für mich - immer heilig sein                                   Jij zal voor mij altijd heilig zijn

Schau - mir nicht mehr - hinterher                                        zoek - mij niet meer - naderhand
Glaub an Dich                                                                       Geloof in je
ich glaub an Dich                                                                  ik geloof in je

6. De cirkel

De cirkel als centraal symbool

Met de cirkel kiezen we voor een eenvoudig en gekend symbool. Het sluit bovendien nauw aan bij de holistische denkwereld van de inheemse volkeren, in India maar ook daarbuiten. Ze gebruiken de cirkelvorm ook bewust als uitdrukking van ‘heelheid’ en ‘gemeenschap’, bijvoorbeeld in tekeningen, in rituelen of bij de kringdansen tijdens feesten.
Trouwens, ook hindoes en boeddhisten kennen dit symbool. Denk bijvoorbeeld aan de mandala’s, de complexe tekeningen met een cirkelvormig grondmotief. Het maken van een mandala is een vorm van beweeglijke meditatie met als doel je aandacht naar je innerlijke centrum te leiden. ‘Mandala’ is het Sanskriet woord voor cirkel of polygoon (veelhoek). Het kan ook ‘gemeenschap’ betekenen en ‘het aangesloten zijn’. De mandala is dan ook een oud symbool van heelheid.
Ook dichter bij ons, vinden we de cirkel als symbool van heelheid. Denk bijvoorbeeld aan de trouwring, het ‘zitten in de kring’, de ‘ronde tafel’ waar geen ereplaatsen zijn, of de rozetvormige glasramen in onze kathedralen. Ook onze liturgie zelf is een cyclisch gebeuren, waarbij we ons in grote jaarkringen richten op Christus, het middelpunt van ons bestaan.

De cirkel is ook een symbool van de vastentijd. De cirkel is als de Bijbelse woestijn waarin je je terugtrekt om te vasten en te bidden. Hij stelt de mentale ruimte voor die we in ons leven en in onze gemeenschap creëren om ons te herbronnen, te vernieuwen, levenskeuzen te laten rijpen en te groeien tot heelheid.

(Uit de liturgie- en spiritualiteitsmap van Broederlijk Delen 2009)

De sculpturen van Richard Long

Paddy Field Chaff cirkel in India

Een cirkel gemaakt door te wandelen en te rennen in India

Sahara cirkel

Cirkel in wrakhout in Alaska

Allemaal cirkels

7. De tijd loopt

Eén van de aandachtspunten binnen de campagne van Broederlijk Delen is dat de tijd loopt en dit in het kader van de Milleniumdoelstellingen die in 2015 gerealiseerd zouden moeten worden. In het logo van de Millenniumdoelstellingen wordt visueel duidelijk gemaakt dat de tijd wel degelijk loopt, meer nog dat het bijna te laat is, want de nul wordt voorgesteld als een klokje dat op vijf voor twaalf staat.

De millenniumdoelstellingen op een rijtje

In september 2000 ondertekenden 187 staatshoofden op de Millenniumtop van de Verenigde Naties een Millenniumverklaring. Ze engageerden zich om tegen 2015 acht millenniumdoelstellingen te bereiken. Deze doelstellingen moeten de armoede wereldwijd met de helft verminderen. Ook België ondertekende deze verklaring.

Hieronder vind je het overzicht van de doelstellingen die men tegen 2015 wil realiseren.

Het verstrijken van de tijd in beeld…

 

 

 

  

 

 

Tijd kost levens

Verschillende campagnes tegen armoede en AIDS wijzen ons erop dat de tijd levens kost. Met slogans als "de tijd tikt", "elke seconde telt" of "het is vijf voor twaalf" wil men ons erop wijzen dat niets doen tegen armoede zijn tol eist en mensenlevens kost.

Een voorbeeld:

In het kader van de bestrijding van armoede werkten verschillende wereldbekende artiesten zoals Brad Pitt, Bono, George Clooney, en Kylie Minogue mee aan een campagnevideo, waarin om de drie seconden één van hen in de vingers knipt om aan te geven dat er in de wereld elke drie seconden een kind sterft door AIDS en extreme armoede.

De website van de campagne
Bekijk de video

Ook Vlaamse artiesten zoals o.a. Guy Mortier, Stijn Coninckx, Rob Vanoudenhoven, Arno Hintjens, Roos Van Acker, Kristien Hemmerechts, Nic Balthazar werkten mee aan een gelijkaardige campagnevideo.

De website van de Belgische campagne
Bekijk de clip

De eindtijd en de dag des oordeels

Wanneer binnen het christendom over het verlopen van de tijd gesproken wordt, kan men ook de verwijzing maken naar de eindtijd. De eindtijd wordt in de bijbel verschillende keren vermeld. In de eindtijd zullen de levenden en de doden geoordeeld worden. Vooral de verwijzing naar de 'dag des oordeels' klinkt vele mensen allicht vertrouwd in de oren, omdat verschillende science-fiction films deze thematiek van 'judgment day' opnemen. In het boek Openbaringen (ook wel de Apocalyps genoemd) vindt deze dag plaats na het duizendjarige rijk en zullen op deze dag alle doden opstaan uit het graf en samen met de levenden berecht worden door Christus en hun verdiende loon ontvangen voor wat ze met de tijd gedaan hebben die hen ter beschikking werd gesteld (met andere woorden voor hun levenswandel).

Openbaringen 20,11-15.21,1-8.

[11] Toen zag ik een grote witte troon en hem die daarop zat. De aarde en de hemel vluchtten van hem weg en verdwenen in het niets. [12] Ik zag de doden, jong en oud, voor de troon staan. Er werden boeken geopend. Toen werd er nog een geopend: het boek van het leven. De doden werden op grond van wat in de boeken stond geoordeeld naar hun daden. [13] De zee stond de doden die ze in zich had af, en ook de dood en het dodenrijk stonden hun doden af. En iedereen werd geoordeeld naar zijn daden. [14] Toen werden de dood en het dodenrijk in de vuurpoel gegooid. Dit is de tweede dood: de vuurpoel. [15] Wie niet in het boek van het leven bleek te staan werd in de vuurpoel gegooid.

[1] Ik zag een nieuwe hemel en een nieuwe aarde. Want de eerste hemel en de eerste aarde zijn voorbij, en de zee is er niet meer. [2] Toen zag ik de heilige stad, het nieuwe Jeruzalem, uit de hemel neerdalen, bij God vandaan. Ze was als een bruid die zich mooi heeft gemaakt voor haar man en hem opwacht. [3] Ik hoorde een luide stem vanaf de troon, die uitriep: 'Gods woonplaats is onder de mensen, hij zal bij hen wonen. Zij zullen zijn volken zijn en God zelf zal als hun God bij hen zijn. [4] Hij zal alle tranen uit hun ogen wissen. Er zal geen dood meer zijn, geen rouw, geen jammerklacht, geen pijn, want wat er eerst was is voorbij.'
[5] Hij die op de troon zat zei: 'Alles maak ik nieuw!' – Ik hoorde zeggen: 'Schrijf het op, want wat hier wordt gezegd is betrouwbaar en waar.' – [6] Toen zei hij tegen mij: 'Het is voltrokken! Ik ben de alfa en de omega, het begin en het einde. Wie dorst heeft geef ik vrij te drinken uit de bron met water dat leven geeft. [7] Wie overwint komen al deze dingen toe. Ik zal zijn God zijn en hij zal mijn kind zijn. [8] Maar voor hen die laf en trouweloos zijn geweest, die zich hebben ingelaten met gruwelijke dingen, met moord, ontucht, toverij of afgodendienst, voor allen die de leugen hebben gediend: hun deel is de vuurpoel met brandende zwavel, dat is de tweede dood.'

8. Moet men het Zuiden leren vissen?

Fragmenten uit de sociale encyclieken van de Katholieke Kerk

"In enkele landen worden verbruiksgoederen, vooral de vruchten der aarde, overvloedig geproduceerd. In andere landen vechten brede lagen der bevolking tegen ellende en honger. Rechtvaardigheid en menselijkheid eisen dat de eerste de tweede te hulp komen. Goederen vernietigen of verspillen die broodnodig zijn om menselijke wezens in leven te houden, is een uitdaging van de rechtvaardigheid en de menselijkheid." Mater et Magistra, 161

"Nochtans, die hulpverlening zal niet onmiddellijk in vele landen de blijvende oorzaken van ellende en honger wegnemen, die meestal liggen in een primitief economisch systeem. Om daaraan te verhelpen moeten alle middelen aangewend om de bevolking beroepskennis en vaardigheid bij te brengen en de kapitalen te verschaffen, nodig om de economische ontwikkeling volgens de moderne regels en methoden op gang te brengen." Mater et Magistra, 163

"Laten dan ook de burgers in gedachten houden dat het hun recht en hun plicht is, die ook door de staat moeten erkend worden, naar vermogen bij te dragen tot de waarachtige vooruitgang van hun eigen gemeenschap. Vooral in economisch minder ontwikkelde gebieden, waar alle middelen dringend aangewend moeten worden, vormen degenen een ernstig gevaar voor het algemeen welzijn, die hun middelen vruchteloos laten blijven of die (met behoud van het persoonlijk emigratierecht) hun gemeenschap beroven van de materiële of geestelijke hulp die zij nodig hebben." Gaudium et Spes, 65

"God heeft de aarde met alles wat daarin is, bestemd voor het gebruik van alle mensen en volkeren, zodat de geschapen goederen in een billijke verdeling aan allen moeten toekomen, onder de schutse van de rechtvaardigheid, vergezeld van de liefde." Gaudium et Spes, 69

"Daar zovelen in de wereld in hongersnood verkeren, dringt het Heilig Concilie er bij allen, bij ieder afzonderlijk en bij de staatsregeringen, op aan om, indachtig deze uitspraak van de vaders: "Geef iemand die van honger dreigt te sterven te eten want als je dit niet doet, dood je hem", hen in hun goederen metterdaad te laten delen en ze ter beschikking te stellen, ieder naar zijn mogelijkheden, vooral door hen (afzonderlijke personen of volkeren) van die middelen te voorzien, waardoor zij zichzelf verder kunnen helpen en ontwikkelen." Gaudium et Spes, 69

"De landen die economisch het zwakst zijn of die aan de grens van de overleving zijn blijven staan, moeten met de hulp van de andere volken en van de internationale gemeenschap in staat gesteld worden ook een bijdrage te leveren aan het algemene welzijn, met hun schat van menselijkheid en cultuur, die anders voor altijd verloren zou gaan." Sollicitudo Rei Socialis, 39

Kritiek op de idee van liefdadigheid (vis geven)

9. Talenten

Bijbelteksten

De parabel van de talenten (Mt 25,14-30)

[14] Of het zal zijn als met een man die op reis ging, zijn dienaren bij zich riep en het geld dat hij bezat aan hen in beheer gaf. [15] Aan de een gaf hij vijf talent, aan een ander twee, en aan nog een ander één, ieder naar wat hij aankon. Toen vertrok hij. Meteen [16] ging de man die vijf talent ontvangen had op weg om er handel mee te drijven, en zo verdiende hij er vijf talent bij. [17] Op dezelfde wijze verdiende de man die er twee had gekregen er twee bij. [18] Degene die één talent ontvangen had, besloot het geld van zijn heer te verstoppen: hij begroef het. [19] Na lange tijd keerde de heer van die dienaren terug en vroeg hun rekenschap. [20] Degene die vijf talent ontvangen had, kwam naar hem toe en overhandigde hem nog vijf talent erbij met de woorden: "Heer, u hebt mij vijf talent in beheer gegeven, alstublieft, ik heb er vijf talent bij verdiend." [21] Zijn heer zei tegen hem: "Voortreffelijk, je bent een goede en betrouwbare dienaar. Omdat je betrouwbaar bent gebleken in het beheer van een klein bedrag, zal ik je over veel meer aanstellen. Wees welkom bij het feestmaal van je heer." [22] Ook degene die twee talent ontvangen had, kwam naar hem toe en zei: "Heer, u hebt mij twee talent in beheer gegeven, alstublieft, ik heb er twee talent bij verdiend." [23] Zijn heer zei tegen hem: "Voortreffelijk, je bent een goede en betrouwbare dienaar. Omdat je betrouwbaar was in het beheer van een klein bedrag, zal ik je over veel meer aanstellen. Weeswelkom bij het feestmaal van je heer." [24] Nu kwam ook degene die één talent ontvangen had naar hem toe, hij zei: "Heer, ik wist van u dat u streng bent, dat u maait waar u niet hebt gezaaid en oogst waar u niet hebt geplant, [25] en uit angst besloot ik uw talent te begraven; alstublieft, hier hebt u het terug." [26] Zijn heer antwoordde hem: "Je bent een slechte, laffe dienaar. Je wist dus dat ik maai waar ik niet heb gezaaid en oogst waar ik niet heb geplant? [27] Had mijn geld dan bij de bank in bewaring gegeven, dan zou ik bij terugkomst mijn kapitaal met rente hebben terugontvangen. [28] Pak hem dat talent maar af en geef het aan degene die er tien heeft. [29] Want wie heeft zal nog meer krijgen, en wel in overvloed, maar wie niets heeft, hem zal zelfs wat hij heeft nog worden ontnomen. [30] En die nutteloze dienaar, gooi die eruit, in de uiterste duisternis, waar men jammert en knarsetandt."

De gelijkenis van de koning en de drachmen (Lc 19,11-28)

[11] Aan de mensen die stonden te luisteren, vertelde hij nog een gelijkenis, aangezien hij nu dicht bij Jeruzalem was en zij dachten dat het koninkrijk van God nu spoedig zou aanbreken. [12] Hij zei: 'Een man van voorname afkomst ging op reis naar een ver land om het koningschap in ontvangst te nemen en dan terug te keren. [13] Hij riep tien van zijn dienaren bij zich, gaf elk van hen honderd drachme en zei tegen hen: "Ga daarmee handeldrijven terwijl ik weg ben." [14] Maar zijn landgenoten haatten hem en stuurden afgevaardigden achter hem aan met de boodschap: "We willen niet dat die man koning over ons wordt!" [15] Bij zijn terugkeer, toen hij het koningschap had ontvangen, liet hij de dienaren aan wie hij het geld had gegeven bij zich roepen om te vernemen wat ze met handeldrijven hadden verdiend. [16] De eerste kwam en zei: "Heer, uw geld heeft het tienvoudige opgeleverd." [17] Zijn meester zei: "Voortreffelijk, je bent een goede dienaar. Omdat je betrouwbaar bent geweest in iets zeer gerings verleen ik je het bestuur over tien steden." [18] De tweede kwam zeggen: "Uw geld, heer, heeft het vijfvoudige opgebracht." [19] Tegen hem zei hij: "Jij krijgt het bestuur over vijf steden." [20] Toen kwam de derde dienaar, die zei: "Heer, hier is uw geld, ik heb het in een doek voor u bewaard. [21] Ik was bang voor u, omdat u een streng man bent die terugvordert wat hij niet heeft gestort en oogst wat hij niet heeft gezaaid." [22] Zijn meester zei tegen hem: "Je bent een slechte dienaar, met je eigen woorden zal ik je veroordelen! Je wist dat ik een streng man ben en terugvorder wat ik niet heb gestort en oogst wat ik niet heb gezaaid? [23] Waarom heb je mijn geld dan niet bij de bank in bewaring gegeven? Dan had ik het bij mijn terugkeer met rente kunnen opvorderen." [24] En tegen degenen die erbij stonden zei hij: "Neem hem de honderd drachme af en geef ze aan de knecht die het tienvoudige verworven heeft." [25] Ze zeiden tegen hem: "Heer, hij heeft al het tienvoudige!" [26] "Ik zeg jullie: wie heeft zal nog meer krijgen; maar wie niets heeft, hem zal zelfs wat hij heeft worden ontnomen. [27] En die vijanden van mij die niet wilden dat ik koning over hen werd, breng hen hier en dood ze voor mijn ogen."' [28] Na deze woorden trok Jezus verder, op weg naar Jeruzalem.

Het verhaal van de talenten vandaag

Talenten en de visie op arbeid

10. Noord-Zuidrelaties en het recht om te geven

11. Vasten als vorm van inkeer

"Vasten, tijd voor inkeer versobering solidariteit verzoening  40 dagen diep adem halen"

 

6. Didactische suggesties

1. Vrouwen met talent
2. De schatten van Moeder Aarde
3. Jeanne Devos en de Domestic Workers Movement
4. Getuigenissen
5. Heilig het heilige
6. De Cirkel
7. De tijd loopt
8. Moet men het Zuiden leren vissen?
9. Talenten
10. Noord-Zuidrelaties en het recht om te geven
11. Vasten als vorm van inkeer

1. Vrouwen met talent

Tilak heeft ook talent

• De leerlingen lezen het verhaal van Tilak dat tevens een soort van inleiding vormt op de campagne van Broederlijk Delen. Ze geven aan in welke zin we Tilak een vrouw met talent zouden kunnen noemen. In de tekst gaan de leerlingen ook op zoek naar elementen die aangeven dat mensen hun lot in eigen handen nemen. Het verhaal van Tilak is ook te vinden op de campagnefilm van Broederlijk Delen, waar men te gast is bij Tilak en haar gezin.


• Aanvullend kan men de leerlingen extra info laten opzoeken over PARDS en over wat PARDS allemaal realiseert. Daarvoor kan men terecht op de website van Broederlijk Delen, waar men de leerlingen ook de andere partnerorganisaties van Broederlijk Delen in India kan laten verkennen.

Loflied op de sterke vrouw

• De leerlingen lezen het Bijbelverhaal uit het boek Spreuken. Zij proberen in enkele zinnen weer te geven hoe een sterke vrouw eruit ziet volgens deze tekst. Enkele vragen bij de tekst:
• Hoe komt deze tekst over in een hedendaags klimaat?
• Welke elementen komen naar vandaag toe storend of zelfs denigrerend over?
• Welke elementen zijn voor vandaag nog altijd belangrijk?
• Stelt deze tekst geen veel te hoge eisen aan de vrouw?


• De leerlingen krijgen de opdracht om naar analogie met de Bijbeltekst een soort van loflied op de sterke vrouw te schrijven, in eenzelfde stijl als de tekst uit spreuken, maar in hedendaagse bewoordingen en met hedendaagse elementen. Het is belangrijk dat de leerlingen hierin verwerken wat ze zelf belangrijk vinden voor een sterke vrouw.

Vrouwen staan sterker

• De leerlingen verkennen de website www.vrouwenstaansterker.nl en lezen minstens één van de verhalen van de vrouwen. Ook hier kan men de vraag stellen waarom men hier te maken heeft met sterke vrouwen. Zouden de leerlingen zelf een dergelijk project steunen of niet?


• Op de site is er een galerij van sterke vrouwen te vinden, waar mensen een foto kunnen plaatsen van vrouwen die zij beschouwen als een sterke vrouw. Men kan aan de leerlingen de vraag stellen om eens na te denken over welke persoon zij hier zelf zouden plaatsen: wie verdient volgens hen de titel ‘sterke vrouw’. Dit mogen mensen zijn uit de persoonlijke omgeving, maar evenzeer mensen van op het wereldtoneel.


• Men kan de leerlingen in groepjes laten nadenken over een eventueel nieuw symbool voor de solidariteit tussen en met vrouwen. De leerlingen leggen achteraf uit waarom ze dat symbool gekozen of gecreëerd hebben.

Reclamebeelden

• In de reclamebeelden zoeken de leerlingen naar de vrouwbeelden die hierin opgehangen worden. Ze maken de onderverdeling tussen de boodschappen die een sterk vrouwbeeld naar voren brengen en de boodschappen die een eerder zwak of negatief vrouwbeeld aanbrengen. Eveneens geven zij bij elke boodschap weer wat volgens hen de bedoeling is van de reclamemakers. De leerlingen geven ook aan welke reclameboodschap zij zelf het meest geslaagd vinden en welke het minst.


• Aanvullend kan men de leerlingen laten zoeken naar andere reclameboodschappen waar vrouwen worden weergegeven als sterke dan wel zwakke vrouwen. Een alternatief kan zijn dat men de leerlingen bij een bekend product zelf een reclameboodschap laat verzinnen (dat kan ook in de vorm van een zelf bedachte commercial zijn die men dan in groep uitbeeldt) waarin een sterke vrouw of sterke vrouwen de hoofdrol spelen.

2. De schatten van Moeder Aarde

De tamarindeboom

• De leerlingen lezen de info over de tamarindeboom en luisteren naar het lied ‘Geworteld als de tamarindeboom’. Op basis daarvan proberen zij het belang van de tamarindeboom voor de inheemse bevolking in India weer te geven en verwoorden zij in welke zin de tamarindeboom zelf symbool staat voor de inheemse Indische bevolking.


• Vanuit de tamarindeboom kan men eveneens de verdere thematiek van de campagne van Broederlijk Delen ontplooien.

De Sal-boom

• Enkele vragen:
• Wat is de betekenis van de Sal-boom voor de adivasis?
• In welke zin is deze boom voor hen een heilige plaats?
• Ken je nog natuurlijke bronnen waar zowat alles bruikbaar van is?
• Op welke manier toont zich de respectvolle omgang van de adivasis met de natuur?
• Waarover gaat het verhaal van Moeder Aarde en de Lente? Ken je zelf een gelijkaardig verhaal?
• Men kan hier de leerlingen de extra opdracht geven om een aantal scheppingsverhalen op http://mythicjourneys.org/bigmyth/2_eng_myths.htm te bekijken.

Schatbewaarders en schattenjagers

• De leerlingen lezen het verhaal en verbinden het met de opkomst van de industrialisering in India. In de tekst zoeken de leerlingen naar elementen die verbonden kunnen worden met de idee van schatbewaarders (waarbij de aarde en de natuurlijke rijkdom als schat wordt gezien) en elementen die met de idee van schattenjagers of schattenrovers verbonden kunnen worden.


• De adivasis voelen zich één en verbonden met de natuur. Zij menen dat je de natuur niet kan uitbuiten zonder schade toe te brengen aan jezelf en je nageslacht. Deze idee komt ook in het huidige milieudebat sterk naar voren. Men kan aan de leerlingen vragen om deze idee te verbinden met bijvoorbeeld de boodschap in An Inconvenient Truth of met Google Earth waar men nu de menselijke destructie van de natuur kan zien. Dit roept de vraag op of mensen vandaag de dag nog wel een verbondenheid voelen met de natuur, wanneer zij delinquent (letterlijk: ontlinkt) gedrag plegen tegenover de natuur.


• Johar is bij de adivasis een groet. Men kan de leerlingen zelf laten nadenken over hoe zij anderen groeten. Welke woorden en gebaren gebruiken zij hiervoor? Vallen deze altijd in goede aarde? Hebben zij zelf al meegemaakt dat hun welkomstgroet negatief onthaald werd of zelfs misbruikt werd?

Gedichten en muziek

• Bij de gedichten en de muziek geven de leerlingen weer waar mensen zich als schatbewaarders gedragen en waar als schattenjagers. Eveneens verwoorden zij meer concreet hoe in alle gedichten en liederen met de natuurlijke rijkdommen wordt omgesprongen. Waar is er sprake van een verbondenheid met de natuur en waar van (een kritiek op) ontlinkt, misbruikend gedrag tegenover de natuur? Vooral in de liederen van Tracy Chapman en Joni Mitchell komt een sterke kritiek naar voren.


• Men kan aan de leerlingen ook vragen om paren te maken van gedichten en liederen die samen horen (bijvoorbeeld het lied van Tracy Chapman en het gedicht ‘De aarde’) en aan te geven waarom deze paren precies bij elkaar horen.

Bomen in beeld

• De leerlingen bekijken de foto’s van bomen en geven aan welke boom of bomen op hen het meeste indruk maken. Onder welke boom zouden ze willen schuilen? Welke boom straalt rust uit? Welke boezemt schrik aan of brengt een onwennig gevoel teweeg? Welke afbeeldingen geven iets weer van schatbewaarders en welke eerder van schattenjagers?


• Men kan de leerlingen ook bij twee van de afbeeldingen een titel laten zoeken en hen een impressie laten schrijven op basis van hun visie op de omgang met de natuur. Een andere optie in een meer creatieve klas is om hen zelf een afbeelding of een gedicht over bomen te laten creëren.


• Extra werkvormen rond ‘bomen’ kan men vinden in de in de kijker voor het lager onderwijs, getiteld “Symbomen”.

Onderzoek: vrouwen steeds meer verbonden met Moeder Natuur

• Enkele vragen bij de tekst:
• Heb jij de indruk dat mensen de laatste tijd een hechtere band hebben met de natuur?
• Zo ja, gaat het hier dan alleen om vrouwen?
• Zou je jezelf omschrijven als een natuurfreak, natuurliefhebber, stadmens of natuurbarbaar, met andere woorden: welk natuurtype ben jij?
• Ben je zelf actief buiten in de natuur?
• Heb jij een groot milieubewustzijn?
• Ben je zelf een voorstander van natuurlijke ingrediënten of maakt dat voor jou niet uit?

Google Earth nu ook voor menselijke vernietiging natuur

• Eventueel kan men de leerlingen (best thuis, omdat men software moet installeren) op de website Google Earth en met name naar de veranderingen die in de natuur hebben plaats gegrepen de laatste decennia. Die idee van de vernietiging van de natuur kan men terugkoppelen naar de adivasis die zich wél verbonden voelen met de natuur en die nederig staan tegenover de natuur.

3. Jeanne Devos en de Domestic Workers Movement

Over Jeanne Devos en haar inzet

• De leerlingen lezen de vrij lange tekst en duiden erin aan wat ze merkwaardig of bewonderenswaardig vinden. Waarover zouden ze graag nog wat meer weten, wat spreekt hen aan, wat ontroert hen? Op www.jeannedevos.org en www.ndwm.org vinden zij nog extra info over Jeanne Devos en over de NDWM.


• De leerlingen formuleren zelf twee vragen die ze graag aan Jeanne Devos zouden stellen. Deze vragen worden klassikaal voorgelezen. Eventueel kan men op bovenstaande sites proberen een antwoord te zoeken op deze vragen.
• Op basis van de uitspraak van Jeanne Devos dat voluntariaat iets typisch christelijk is, kan men klassikaal de discussie aangaan over de vraag of het helpen van anderen een typisch christelijke deugd is en of niet-christenen of niet-gelovigen die deugd minder voelen.

Huismeid (Aswini Kumar Mishra) + quote van een dienstmeisje

• Enkele vragen:
• Waarover gaat het gedicht volgens jou?
• Waarin toont zich de slechte situatie van de huismeid?
• Waar zie je sprankeltjes hoop in de tekst?
• Wat wordt er bedoeld met het feit dat ze zichzelf/haar naam maar niet kan bijeenrapen?
• Waarom zou ze in de slippers van haar meesteres glippen?
• Welke vraag zou je zelf aan deze huismeid willen stellen?
• Kan je de quote van het dienstmeisje in verband brengen met dit gedicht?
• Hoe zou jij je voelen als mensen bij wie je elke dag bent je naam niet kennen?
• Wat zegt dit over de verhoudingen tussen die mensen?

4. Getuigenissen

Mina/ Chetri/ Kumari

• De leerlingen lezen de getuigenissen en geven het volgende aan:
• Is er een verschil tussen de leefomstandigheden van deze mensen vroeger en nu? Hoe zijn deze veranderingen tot stand gebracht?
• In welke zin krijgen deze mensen de kans om zelf aan deze veranderingen mee te werken?
• Op welke manier spreekt er een sterk verbondenheidsgevoel uit deze teksten?


• Deze getuigenissen kunnen eveneens de aanleiding zijn om met de leerlingen te spreken over het belang van Broederlijk Delen en de solidariteit voor het zuiden. Men kan deze teksten ook in verband brengen met de impulsen rond “Moet men het Zuiden leren vissen” en met de impulsen rond talenten.

Jyoti, een medewerkster van Broederlijk Delen, blogt vanuit India

• Het verhaal van Jyoti wordt door de leerlingen gelezen en indien er interesse is kan men op http://blogs.kabaal.be/ de rest van het verhaal van Jyoti lezen of een aantal andere blogs verkennen (ook van medewerkers en vrijwilligers in andere landen). Men kan eventueel aan de leerlingen vragen om naar een van de bloggers een beleefde en aan de blog gerelateerde reactie te sturen op een blogartikel.


• Vanuit de blogs kan men de leerlingen de vraag stellen of zij het ook zouden zien zitten om als vrijwilliger te gaan helpen in het Zuiden. Waarom wel of niet?

Interview met Debjeet Sarangi, de oprichter van Living Farms

• Vragen bij de tekst:
• Waarom zou men de organisatie Living Farms genoemd hebben?
• Waarom is eigenwaarde zo belangrijk bij de tribals?
• Vind je het een goede zaak dat men niet afhankelijk is van grote bedrijven of de overheid?

• Kan je begrijpen dat er mensen in de non-profit sector werken? Kan je begrijpen dat sommigen zelfs (tijdelijk) voor niets werken?
• Heb jij je zelf al geraakt gevoeld door situaties van anderen, door een gevoel van onmacht tegenover andermans leed? Heb je daar dan naar gehandeld?


• De vraag “Hoeveel paar schoenen heb ik echt nodig” kan het startpunt vormen voor een klassikale discussie rond consumptie en overconsumptie. Het stellen van deze vraag zal bij leerlingen heel verschillende reacties oproepen. Sommigen zullen menen dat zij echt veel paar schoenen nodig hebben omdat zij anders niet hip genoeg zijn, terwijl anderen beseffen dat zij eigenlijk maar één of twee paar nodig hebben, maar eigenlijk toch liever meer schoenen hebben, terwijl nog anderen gewoonweg tevreden zijn met één paar schoenen.


• De discussie kan uitgebreid worden naar de vraag over “teveel” tout court. Kan men van iets te veel hebben of is dat niet mogelijk? Mag men zoveel kopen als men kan, als men daar het geld voor heeft, of heeft men een soort van ethische plicht tot matiging en soberheid?

5. Heilig het heilige

De spiritualiteit van Vandana Shiva

• De leerlingen geven aan waaruit de spiritualiteit van Vandana Shiva bestaat. Bij elk van beide zaken proberen de leerlingen een aantal voorbeelden geven. Ze proberen ook te verwoorden in welke zin het heilige te maken heeft met grenzen en respect.


• Men kan aan de leerlingen vragen welke twee principes zij erg belangrijk vinden in hun leven, waaruit hun eigen spiritualiteit bestaat. Leven zij volgens deze principes of niet?


• Een opdracht bij deze de tekst over het heilige woud etc. kan erin bestaan dat de leerlingen zelf nog twee voorbeelden geven, bijvoorbeeld: De heilige bloem zegt: “Pluk mij niet om in een vaas te zetten, maar laat mij bloeien in de natuur.”


• De leerkracht kan de stelling opperen dat mensen, vanuit hun gulzigheid, vandaag de dag het heilige niet langer erkennen. De leerlingen krijgen de kans om hierop te reageren en met argumenten de stelling te bevestigen of te ontkrachten.

Het heilige in onszelf

• Deze tekst kan als korte bezinningstekst in de klas gebruikt worden. Voorts kan men de leerlingen ook Exodus 20, waarop de tekst geïnspireerd is, laten lezen en hen laten aangeven in welke zin het tekstje gebaseerd is op Exodus 20 (de Tien Geboden).

Heilige plaatsen

• De tekst rond heilige plaatsen kan de aanleiding zijn om leerlingen te laten nadenken over welke plaatsen voor hen heilig zijn. Zij schrijven dit kort neer en verwerken volgende vragen in hun tekst:
• Waarom is precies deze plaats voor jou heilig is?
• Waarom voel je er respect of ontzag voor?
• Hebben anderen ook respect of ontzag voor deze plaats?
• Ga je deze plaats vaak bezoeken of net niet?
• Is er al iets speciaals gebeurd op deze plaats?
• Weten anderen dat je dit een bijzondere plaats vindt?
• Zijn er bepaalde geboden en verboden aan deze plaats verbonden?

Over het heilige in het alledaagse

• Vanuit de reflectie rond heilige plaatsen kan men aan de leerlingen de vraag stellen of het heilige soms ook in het alledaagse zit. Wat bedoelt de auteur eigenlijk met de uitspraak ‘het heilige in het alledaagse’? Welke visie heeft de auteur op religie? Is religie voor haar iets wat ver van de mensen staat of juist dichtbij de mensen?

Heilig (Tokio Hotel)

• In het lied van Tokio Hotel zingt de zanger over iemand die voor hem altijd heilig zal zijn. Aan de leerlingen wordt gevraagd om weer te geven in welke zin deze visie op ‘heilig’ overeenkomt met de spiritualiteit van Vandana Shiva.


• Verder kan men ook discussiëren over de vraag of men de ander eigenlijk altijd als ‘heilig’ moet beschouwen. Wat houdt dat dan in? Hiervoor kan men inspiratie vinden in de tekst ‘het het heilige in onszelf’. Op basis va het lied en de tekst kan men een aantal leefregels voor de omgang met de ander opstellen.

6. De cirkel

De cirkel als centraal symbool

• De leerlingen krijgen de opdracht om zelf een cirkel te tekenen en in die cirkel weer te geven waarvoor een cirkel allemaal symbool kan staan (zoals in de cirkel bij de impulsen werd gedaan). Vandaaruit kan men de leerlingen de vraag stellen wat de cirkel te maken heeft met de vasten en met de campagne van Broederlijk Delen en de tekst lezen over de cirkel als centraal symbool.


• Een meer creatieve opdracht kan erin bestaan om de leerlingen een logo te laten maken voor de campagne van Broederlijk Delen, waarin zij het symbool van de cirkel verwerken, maar evenzeer informatie uit andere impulsen (bijvoorbeeld rond natuur, vrouwen met talent, het heilige,…).


• Een optie is om met de leerlingen een korte meditatieoefening te doen, waarbij ze visualiseren dat ze zich in een cirkel bevinden, een cirkel die bescherming biedt voor de buitenwereld, die warmte geeft, die rust brengt en veiligheid. Achteraf kan men bespreken hoe men dit ‘cirkelgevoel’ heeft ervaren.

De sculpturen van Richard Long

• De leerlingen bekijken de kunstwerken en geven aan of ze dit als kunst beschouwen. Waarom wel of niet? Hierbij is het aangewezen om wat meer info te geven over Richard Long, die zichzelf ‘landschapssculpturist’ noemt en die de natuur verheft door kunst, door bijvoorbeeld van wrakhout een cirkel te maken. Voor nog meer info kunnen de leerlingen een kijkje nemen op http://www.richardlong.org/.


• Als creatieve opdracht kan men de leerlingen de opdracht geven om zelf een cirkel te maken of zoeken in de natuur en die te fotograferen en dan die foto mee te brengen naar de klas en toe te lichten. Hierbij is het belangrijk dat men de natuur niet gaat verontreinigen maar juist gaat werken met materialen uit de natuur (bijvoorbeeld bladeren, stenen, zand,…).

Allemaal cirkels

• De leerlingen benoemen wat al deze cirkels weergeven en ook waarvoor al deze cirkels symbool staan en wat ze voor hen betekenen. Bijvoorbeeld: trouwringen symboliseren eeuwige, oneindige liefde en zijn voor mij een toekomstdroom, of het chiroteken verwijst op een gestileerde manier naar de Griekse chi en de rho, de eerste letters van de woorden Christus Rex (Christus Koning), en is de jeugdbeweging waar ik mij thuis voel.


• Op één van de afbeeldingen zitten een jongen en een meisje in een getekende cirkel. In fantasy (bijvoorbeeld de verhalen van Harry Potter) en bijvoorbeeld ook bij de wicca, betekent een cirkel bescherming. Wanneer men een cirkel tekent, kan het kwaad niet binnen komen. De leerlingen geven aan wanneer zij zouden willen zo’n cirkel te kunnen tekenen en wie er met hen in de cirkel zou moeten en wie er buiten de cirkel moet blijven.


• De leerlingen geven vijf voorbeelden van waar de cirkelvorm in hun dagelijkse leven vaak naar voren komt. Ze gaan bijvoorbeeld thuis op zoek naar cirkelvormen in al hun banaliteit maar soms ook in hun diepe symboliek.

7. De tijd loopt…

De milleniumdoelstellingen

• Bij de millenniumdoelstellingen kan men aan de leerlingen de opdracht geven om ze te rangschikken volgens wat zij het meest belangrijk, het meest prioritair vinden.
  
• Verder kan men ook klassikaal discussiëren over de haalbaarheid van deze doelstellingen tegen 2015, vanuit vragen als: wat moet men nog concreet doen om deze te kunnen realiseren, wat zou je zelf kunnen bijdragen, wat is makkelijk te realiseren, wat is minder makkelijk te realiseren,…
  
• Men kan ook aan de leerlingen vragen om zelf drie doelstellingen te formuleren die ze zelf zouden willen verwezenlijken tegen 2015 om (al is het dan maar kleinschalig en beperkt) van de wereld een betere plaats te maken.
  
• De leerlingen kunnen ook de opdracht krijgen om zelf een geschreven reflectie te maken op waarom het symbool van de zandloper al dan niet hoort bij de millenniumdoelstellingen. Zij zoeken hierbij eveneens naar een ander symbool dat eveneens weergeeft waar het bij de millenniumdoelstellingen om draait.

Afbeeldingen

• Vragen bij de afbeeldingen:
  • Waarom heeft dit beeld iets met het verstrijken van de tijd te maken?
• Welke beelden zijn pessimistisch over het verstrijken van de tijd en welke eerder optimistisch?
• Welke beelden gaan eerder over de levensloop van personen en welke over de wereld, de omgeving?
• Wat vind je zelf de mooiste en meest veelzeggende afbeelding?
• Welke afbeelding zou je zelf als campagnefoto bij de millenniumdoelstellingen plaatsen?
  
• Bij de afbeeldingen van de tijd kan men aan de leerlingen vragen (vooral dan in de eerste graad zitten) om 'tijd' te tekenen. Zij kunnen dan een tekening maken die iets met de tijd te maken heeft en die aangeeft dat de tijd verstrijkt (bijvoorbeeld Vadertje Tijd, de wereldbol die snel draait, een zandloper,…)

Tijd kost levens

• De leerlingen kunnen de video bekijken en een bezoekje brengen aan de website van de campagne. Er kan ook klassikaal gepraat worden over het belang van een dergelijke campagne. Op de website van deze campagne staan ook de bekende plastic armbandjes, met daarop het woord One. Men kan de leerlingen zelf een slogan of woord laten formuleren dat ze op armbandjes tegen armoede zouden plaatsen.
  
• Men kan de leerlingen ook op zoek laten gaan naar uitspraken en citaten die, net zoals bijvoorbeeld de uitdrukking "het is vijf voor twaalf" aangeven dat de tijd verstrijkt en dat dat niet altijd even positief is.

De eindtijd en de dag des oordeels

• Men kan de leerlingen vragen om een korte reflectie te maken over waarom de idee van de dag des oordeels met deze thematiek te maken zou kunnen hebben.
  
• Over de Bijbeltekst: Hoe ziet de eindtijd er hier uit? Waaruit bestaat het oordeel? Wat gebeurt er met hen die in het boek van het leven staan en wat gebeurt er met hen die er niet in staan?
  
• Aan de leerlingen kan men de opdracht geven om zelf in films, strips, muziek op zoek te gaan naar uitbeeldingen van de Apocalyps en de dag des oordeels. Enkele vragen daarbij:
  • Hoe wordt het vergaan van de wereld afgebeeld?
• Wie of wat is schuldig aan het vergaan van de wereld?
• Heeft God hier iets mee te maken?
• Zie je een verschil in afbeelding tussen de zogenaamde rechtvaardigen en de onrechtvaardigen?
• Boezemt een dergelijke voorstelling je angst in?

8. Moet men het Zuiden leren vissen?

Citaat uit lessenmap Broederlijk Delen

• Vragen:
  • Waarom klaagt men hier het gezegde dat men een arme geen vis moet geven maar moet leren vissen aan?
  • Wat wordt er trouwens bedoeld met dat gezegde?
  • Kan je de zegswijze opnieuw formuleren, maar dan vanuit de gedachtegang van Broederlijk Delen?
  • Wat is de visie op ontwikkeling van Broederlijk Delen?
  • Wat betekent het dat men zegt dat het Zuiden plannen heeft?

Fragmenten uit de sociale encyclieken van de Katholieke Kerk

• De leerlingen onderlijnen in de tekst de argumenten voor:
  • rijken die armen helpen (vis geven)
• de gedachte dat het belangrijk is dat men de arme bevolking helpt om talenten te ontwikkelen (leren vissen)
• de gedachte dat men ervan uitgaat dat de arme bevolking zelf talent heeft (de bevolking kan al vissen)

• Aan de hand van de fragmenten kan men klassikaal discussiëren over wat het belangrijkste is: vis geven, leren vissen, of het reeds kunnen vissen van de armen erkennen en ondersteunen. Zijn de drie supplementair of eerder alternatieven?
  
• De leerlingen gaan in de tekst op zoek naar de motivaties en beweegredenen die worden opgegeven voor de bestrijding van armoede.

Kritiek op de idee van liefdadigheid

• Men kan deze tekst klassikaal bespreken en de leerlingen laten formuleren waaruit nu juist de veelgehoorde kritiek op de idee van liefdadigheid/caritas bestaat en hoe deze kritiek ook naar voren komt in de uitspraak dat men een arme geen vis moet geven maar moet leren vissen.
• Men kan de leerlingen eventueel aanvullend enkele passages laten lezen uit deel twee van de encycliek Deus Caritas Est van Benedictus XVI waarin hij het ook heeft over het belang van de caritas en waarin Benedictus XVI deze kritiek tracht te weerleggen (vooral paragraaf 3 is in dit opzicht belangrijk). Een Nederlandstalige vertaling.

Fragmenten uit de toespraak van minister Armand De Decker

• Vragen:
  • Wat is microkrediet?
  • Waarom zijn microkredieten volgens De Decker zo interessant?
  • Kan je zelf nog andere voordelen bedenken?
  • Denk je zelf dat het belangrijk is dat men mensen leert te 'ondernemen'?
    
• De leerlingen kunnen, indien nodig, aan het werk gezet worden om aanvullende informatie op te zoeken over microkrediet. Let wel, in het stuk over talenten, en meerbepaald in de impuls rond Five Talents (dat een voorbeeld is van microkrediet), wordt er nog teruggekeerd op microkrediet. 

9. Talenten

De Bijbelteksten

• De leerlingen lezen de parabel van de talenten en maken een schema met daarin de drie dienaren.
  
  In het schema vergelijken ze de volgende dingen:
  • Welke hoeveelheid 'talenten' ze in het begin gekregen hebben.
  • Hoeveel talenten ze hebben wanneer ze hun meester terugzien.
  • Hoeveel talenten ze uiteindelijk aan het eind van het verhaal hebben.
  • Wat ze gedaan hebben met de talenten die ze kregen.
  • Hoe ze beoordeeld werden door hun meester.
    
• Op basis hiervan kan men verder ingaan op het verhaal: aan de leerlingen kan gevraagd worden wat volgens hen de betekenis is van het verhaal, of zij de meester rechtvaardig vinden, hoe zij staan tegenover de beslissing van de dienaar om zijn talent te begraven, of zij het eerlijk vinden dat de talenten in het begin niet eerlijk werden verdeeld.
  
• Een goede manier om het verhaal tot leven te brengen en om de weerstand ten opzichte van bepaalde elementen uit het verhaal duidelijk naar boven te brengen, is een bibliodramatische aanpak, waarbij men ofwel enkele leerlingen, ofwel alle leerlingen in groepjes, in het Bijbelverhaal laat stappen. Ze kunnen daarbij verschillende rollen opnemen, bijvoorbeeld: de meester, één van de dienaren, het talent dat in de grond werd gestopt, de echtgenote of vriendin van één van de dienaren,… Men kan bijvoorbeeld de situatie naspelen waarbij de meester de dienaren ontmoet en aan hen rekenschap vraagt, of het moment waarop de dienaren de talenten net in beheer gekregen hebben en wat hun gedachtegang op dat moment is. Men kan bijvoorbeeld ook een denkbeeldige situatie naspelen waarbij de twee dienaren geen winst maar verlies hadden gemaakt: zou dat iets uitgemaakt hebben?
  
• Men kan de leerlingen laten zoeken naar gelijkenissen en verschillen tussen de parabel van de talenten en de gelijkenis van de koning en de drachmen, bijvoorbeeld door de leerlingen een zelfde schema te laten opstellen als bij de parabel van de talenten en de schema's naast elkaar te leggen.

Het verhaal van de talenten vandaag

• Vragen:
  • Op welke manier geeft men hier kritiek op (een bepaalde interpretatie van) de parabel van de talenten?
  • Zou jij zelf vijf talenten geven aan het Zuiden?
  • Waarom krijgt de Duitser vijf talenten, de Amerikaan twee en de Afrikaan één?
  • Hoe zou je de talenten zelf verdelen?
  • Wat lijkt je de meest evenwichtige verdeling? Is dat daarom ook de meest rechtvaardige verdeling?
  • Kan je zelf enkele voorbeelden opnoemen/opzoeken van een verkeerde afbeelding van het Zuiden in strips, op tv,…?
  • Wat wordt er bedoeld met de idee dat mensen uit het Zuiden ons vijf talenten in bewaring geven?

Talenten en de visie op arbeid

• De leerlingen bezinnen zich in groepjes over de vraag in welke mate de parabel van de talenten ook tot misbruik kan leiden, tot een visie op arbeid waarbij alleen nog het arbeiden, het werken telt en wat dit dan betekent voor mensen die werkloos zijn.
• Men kan hierbij ook de vraag betrekken naar:
  • waarom mensen eigenlijk werken
  • wat hun doelen, hun motivaties daarbij zijn
  • wat het belang is van arbeid in een mensenleven
  • in welke zin het werken om het werken een doel-middel-omkering inhoudt.

10. Noord-Zuidrelaties en het recht om te geven

• De leerlingen lezen de vrij moeilijke tekst en onderlijnen in elke alinea één of enkele zinnen die de gedachtegang van die alinea weergeven of die zij zelf het belangrijkste vinden. Moeilijke elementen kunnen in een andere kleur aangeduid worden. Van de tekst maken zij een korte samenvatting van ongeveer een halve bladzijde.
  
• Enkele vragen ter verwerking van de tekst:
  • Waarom gebruikt men hier de vergelijking met een familie?
  • Waar is er sprake van een geven van het Noorden?
  • Waar is er sprake van een geven van het Zuiden?
  • Waar is er sprake van een nemen van het Noorden?
  • Waar is er sprake van een nemen van het Zuiden?
  • Wat is het probleem als we het Zuiden niet ernstig nemen?
  • Wat is het belang van erkenning binnen deze problematiek?
  • Hoe zou erkenning binnen deze context kunnen gebeuren?
  • Waaruit bestaat het destructief recht van het Zuiden?
  • Zie je zelf voorbeelden van hoe we het destructief recht van het Zuiden kunnen ombuigen naar verantwoordelijkheid?
• Waarom spreekt men liever over mensen in het Zuiden als partners?

• Aan de leerlingen kan men vragen om op zoek te gaan naar stappen die door het Noorden gezet werden in de erkenning van het geven van het Zuiden en naar voorbeelden van hoe het zuiden onze samenleving heeft verrijkt (bijvoorbeeld: qua voedsel, qua religie, cultureel, sociaal,…).

11. Vasten als vorm van inkeer

• De bijbeltekst van de bruiloftsgasten en de bruidegom handelt over het vasten. Onder de tekst staat een preek op die Bijbeltekst en op vasten in het algemeen.
  Vragen hierbij (en bij vasten in het algemeen):
  • Wie is de bruidegom waarover sprake?
  • Wie zijn de bruiloftsgasten?
  • Wat is in de preek de betekenis en het belang van vasten?
  • Wat versta je zelf onder vasten?
  • Wordt er bij jou thuis nog gevast? Zo ja, waar bestaat dat dan uit?
    
• Men kan aan de leerlingen vragen om zelf eens na te denken over hoe ze in deze vastentijd de 'rommel' uit hun eigen leven zouden kunnen wegdoen, wat ze concreet zouden kunnen doen om overbodige 'ballast' weg te gooien, om tot inkeer en zuivering te komen.
  
• Dit kan men onder andere realiseren door naar analogie met het kunstwerk de inkeerkamer de bezinningsruimte van de school, of eventueel een klasruimte, tot inkeerkamer om te dopen, of om een stoel tot inkeerstoel te benoemen (men kan zelfs eventueel de leerlingen zelf een inkeerstoel laten creëren). Het zou heel vruchtbaar kunnen zijn om de leerlingen het aanbod te doen om in die inkeerkamer of op die inkeerstoel tot bezinning te komen en na te denken over wat men in de komende veertig dagen zou kunnen doen om zichzelf te zuiveren, om te 'vasten' in de spirituele zin van het woord.

Reacties op deze in de kijker

Momenteel zijn er nog geen reacties op deze in de kijker

Naam: E-mailadres: U bent: Selecteer één van onderstaande opties ------------------------------------------ Leerkracht(e) lager onderwijs Leerkracht(e) secundair onderwijs Leerkracht(e) hoger onderwijs Pastoraal medewerk(st)er op school Pastoraal medewerk(st)er in de parochie Geïnteresseerde Uw reactie/vraag/opmerking/suggestie: Indien gewenst, stuur hierbij een bestand mee: Vul bovenstaande code in: Als u een bestand meestuurt, kan het even duren vooraleer u op de volgende pagina terechtkomt. Gelieve toch maar één keer op 'Verzenden' te klikken.

Over Thomas - Contact - Links - Sitemap - Nieuwsbrief - Help

Ben je: Godsdienstleerkracht | in opleiding | leerling | docenten | ouder | inspecteur | directeur | gast

www.godsdienstonderwijs.be

© 2002 - 2011 - KU Leuven