Op reis

Reisapotheek

In de wagen

Wettelijk verplichte verbandtrommel. Kijk of deze nog volledig is.

In de bagage

Medicatie:
  • Je eigen chronische medicatie bv. bloeddrukmedicatie, anticonceptiepil en dergelijke. Een tip: een kleine voorraad van de medicatie die je dagelijks nodig hebt steek je best in je handbagage als je met het vliegtuig reist. Zo ben je op alle onvoorziene omstandigheden voorbereid.
  • Een middel tegen reisziekte en/of een antibraakmiddel bv. Touristil, Motilium, Primperan
  • Een preparaat tegen diarree bv. Imodium
  • Suiker-zoutoplossing in zakjes bv. ORS...
Zalven:
  • Anti-muggenprodukt bv. Autan, Muggenmelk
  • Tegen allergie, insektebeten, oppervlakkige brandwonden bv. Droxaryl crème, Fenistil gel
  • Tegen verstuikingen en blauwe plekken bv. Feldene gel, Voltaren emulgel...

Top

Gebeten

In het algemeen

  • Bij beten in het algemeen geldt dat je elke beet die een wondje wordt, goed moet uitwassen en ontsmetten, zeker in de tropen en dit omwille van het gevaar voor infectie.
  • Overgevoeligheidsreacties op insektebeten zijn zeldzaam.
  • Blootvoets lopen in (sub)tropische landen, zeker op stranden waar veel honden voorkomen, moet je vermijden omwille van het gevaar voor infectie door bepaalde parasieten via de voetzolen. De strook strand onder de hoogwaterlijn is wel veilig.

Muggen

  • Gebruik een insektenwerende crème, melk, spray of stick die je om de vier à zes uur hernieuwt op de delen die niet beschermd zijn door kleren. Zie ook "Malaria"
  • Een muskietennet of neteldoek over het bed is uitstekend om beten te voorkomen zeker bij kinderen, maar ook bij volwassenen.
  • Als je gebeten bent, gebruik je een afkoelende crème met eventueel wat cortisone. Bepaalde crèmes met een antihistaminicum geven een overgevoeligheidsreactie als er zon op komt. Wees daar voorzichtig mee.
  • Als de jeuk heel erg is, kan je een pilletje nemen met wat antihistamine bv. Zyrtec, Triludan, Fenistil.

Kwallen

Kwallebeten zijn erg pijnlijk en kunnen gevaarlijk zijn, daarom is het best dat je bij een hevige reactie de dokter om raad vraagt. Normaal gezien treedt er een beetje zwelling en een prikkelend gevoel op ter hoogte van de plaats waar de kwal langs gestreken is. Als de zwelling te uitgebreid wordt, ga je best naar een dokter.

Top

Malariapreventie

Malaria is een ernstige aandoening die wordt overgedragen door muggen. Malaria komt voor in een groot deel van de wereld; zelfs in landen waar we op het eerste zicht niet aan denken en die toch toeristische toppers zijn zoals Egypte, Syrië, Israël, maar ook Turkije. Malaria is een aandoening die, indien niet of te laat behandeld, dikwijls de dood tot gevolg heeft. Daarentegen is de uitdrukking "eens malaria, altijd malaria", niet juist. Tijdig erkende malaria is meestal perfect te behandelen en komt niet meer terug. Daarom is het belangrijk om ten eerste aan goede preventie te doen (zie verder) en ten tweede om bij koortsaanvallen, die langer duren dan 48 uur, in de eerste maanden na terugkeer uit de tropen, steeds te denken aan malaria en dit te laten onderzoeken door uw huisarts.

Waarom wordt de laatste tijd zoveel over malaria gesproken ?

Het aantal gevallen is recent vermeerderd doordat malaria meer voorkomt dan vroeger in Derde Wereldlanden èn doordat het aantal reizigers naar die landen toeneemt. Voeg daarbij nog de toenemende resistentie ten opzichte van de klassieke anti-malaria-middelen en de verklaring is vlug gevonden.

Hoe malaria voorkomen?

Malaria kan voorkomen worden door op de volgende punten te letten :

  • Uitwendige afweer tegen muggen Een goede uitwendige afweer vermindert de kans op steken met 80 procent. Het loont dus de moeite om hier zeer goed voor te zorgen, want het is de hoeksteen van malaria-preventie.
  • Medicatie
  • Aanval tijdig behandelen - vooral als je langer dan drie weken hebt gereisd. Wees daarom alert voor koortsopstoten ook als je terug thuis bent.

Uitwendige afweer

De malariamug zoemt niet en steekt bij voorkeur tussen valavond en dageraad.

  • Draag 's avonds licht gekleurde kledij die armen en benen bedekt en niet te dun geweven is, draag eventueel een sjaaltje en/of kousen.
  • Breng op de niet bedekte delen een insektenwerende crème, spray of melk (op basis van DEET zoals Autan) aan. Herhaal dit om de vier à zes uur. Je kan een spray ook op de kleren aanbrengen.
  • Gebruik geen parfum, dit trekt insekten juist aan.
  • Ga niet in de buurt van water zitten, dit is een geliefkoosde plaats voor muggen.
  • Een muskietennet is niet duur en is 's nachts de beste preventie tegen muggesteken. (Niet alleen de malariamug valt je 's nachts lastig). Het net moet onbeschadigd zijn, controleer het goed elke avond. Steek de hoeken en de kanten goed vast onder het bed en sla de muggen aan de binnenkant eerst dood vóór je gaat slapen.
  • Apparaatjes die door (ultra)geluid de muggen op afstand (zouden) houden, zijn totaal waardeloos.

Medicatie

Het soort medicatie is afhankelijk van het bezochte land, de bezochte streken in dat land, het seizoen, het type reis en de verblijfsduur. In elk geval start je één week vóór vertrek en moet je de medicatie lang genoeg gebruiken na terugkeer namelijk vier weken. Voor gedetailleerde en recente info kan je bij je huisarts terecht.

Tip: ook bij ons kan je in de zomer best een muskietennet tegen muggebeten gebruiken. Ook voor kinderen zijn er speciale netten op de markt. Je kunt ze vinden in de gespecialiseerde kampeerzaak. De prijs schommelt rond de €25 voor een éénpersoonsbed, het dubbele voor een tweepersoonsuitvoering.

Top

Jet-lag

Jet-lag is het geheel van symptomen of verschijnselen dat men ondervindt bij verre reizen met het vliegtuig. Men verplaatst zich dan immers zeer snel doorheen de verschillende tijdszones. Op enkele uren kan men zich verplaatsen van de ene zone naar een andere, waar de zon een veelvoud van diezelfde tijd voor nodig heeft. Daardoor wordt van het lichaam een aanzienlijke inspanning gevraagd om zich hieraan aan te passen. Het natuurlijke bioritme van ons lichaam is namelijk niet meer in overeenstemming met het slaap-waakritme dat aan de dag-nacht cyclus van de bestemming verbonden is. Daardoor ontstaat vermoeidheid, slapeloosheid, vermindering van de eetlust, hoofdpijn, obstipatie en dergelijke. Reken erop dat je één dag aanpassing nodig hebt per uur tijdsverschil. Dit wil zeggen reizen in noord-zuid richting geeft niet zo'n probleem bv. naar Afrika. Reizen in oost-west richting daarentegen wel bv. naar Azië of Amerika. Reizen naar Azië verkort je dag, reizen naar Amerika verlengt de dag. Verkorten is veel vermoeiender dan verlengen. U kan immers midden in de dag niet gaan slapen voor een verkwikkende slaap.

Enkele tips om vóór een vliegtuigreis de symptomen van jet-lag te verminderen:

  • Een drietal dagen evenwichtig eten en voldoende slapen.
  • Niet teveel koffie of thee drinken (cafeïne stimuleert en kan de aanpassing van het slaap-waak ritme vertragen).
  • Om de andere dag veel eiwitten en koolhydraten (vlees, deegwaren) eten en de andere dag heel sober.

Tips tijdens de vliegreis:

  • Geen alcohol gebruiken

Tips na de vliegreis:

  • Ter plaatse zo vlug mogelijk de plaatselijke eet- en slaap-ritmen overnemen.
  • Bij slaapstoornissen eventueel een licht slaapmiddel gebruiken de eerste dagen. Spreek hierover met je huisarts.

Top

Mogelijke problemen bij vliegtuigreizen

Reizen is meestal wel leuk, zeker als je er voor kunt zorgen dat je enkele mogelijke pretbedervers te snel af bent. Bij vliegtuigreizen zijn er zo een paar dingen waar je beter op let. Zowel zware verkoudheden als tandbederf kunnen namelijk voor zeer vervelende problemen zorgen.

  • Infecties in het neus-, keel- en oorgebied worden best vóór het vertrek behandeld. Anders neem je tijdens de reis zelf een ontzwellend middel bv. neusdruppels met Efedrine voor de neusslijmvliezen. Een oraal preparaat dat de slijmvliezen ontzwelt, kan ook, maar is meestal wat slaapverwekkend (bv. Actifed, Sinutab, Naspert). Zo kan een acute middenoorontsteking vermeden worden. Door een verkoudheid kan tijdens een vliegtuigreis een verandering van druk ontstaan in het middenoor. Dan ontstaat er tractie op het trommelvlies en vochtophoping met pijn, suizen en gehoorverlies met eventueel perforatie van het trommelvlies.
  • Wanneer je een suizend of pijnlijk gevoel hebt in je oren (door het naar binnen gezogen worden van het trommelvlies), dan helpt veel slikken (je drankje stapsgewijs opdrinken), kauwen met gesloten mond (kauwgom) en dichtgeknepen neus zodat de buis van Eustachius (verbinding oor-keel) zich opent en er weer lucht in het middenoor komt.
  • Niet perfecte tandvullingen en kleine luchthoudende holten in rottende tanden kunnen problemen geven door plotse onderdruk met tandpijn als gevolg. De tand kan zelfs springen of de vulling kan eruit springen. Naar de tandarts dus vóór het vertrek.
  • Bij lang stilzitten en vooral als de beenruimte beperkt is, kan de bloedcirculatie zodanig bemoeilijkt worden, dat er een risico bestaat voor aderontsteking (flebitis) en de vorming van bloedklonters. Dit laatste kan gevaarlijk zijn, want als men na de landing terug beweegt, kan deze klonter door het bloed worden meegevoerd naar de longen en daar longembolie veroorzaken. Zwangere vrouwen, mensen met aderspat of personen die reeds bloedklonters hebben gehad, lopen een hoger risico. Wat doen om dit te voorkomen ?
    • Als je behoort tot een risicogroep: draag elastische kousen en neem vooraf een aspirine. Dit laatste verdunt het bloed een beetje.
    • Draag losse kleding en gemakkelijke ruime schoenen
    • Strek je benen éénmaal elke 20 à 30 minuten
    • Span en ontspan geregeld je buikspieren
    • Wandel elk uur enkele keren over en weer
  • Hart- en longpatiënten stoppen best enkele dagen vóór het vertrek met roken. Op die manier kan de koolstofmonoxideconcentratie (CO) in het bloed afnemen. Zo worden de rode bloedcellen beter met zuurstof bezet en minder met koolstofmonoxide. Op die manier is er minder gevaar voor een te laag zuurstofgehalte in het bloed tijdens de reis. Dat kan immers gevaarlijk zijn.

Top

Reizigersdiarree of Turista

Eén op drie reizigers naar (sub)tropische landen zal met één of andere vorm van reizigersdiarree te maken krijgen. Het is dan ook het meest voorkomende probleem op reis. In de meeste gevallen kan je het risico sterk verminderen door te letten op voeding en drank.

Hoe kan je het risico op reizigersdiarree verminderen ?

Drank
  • Water in flessen en andere dranken in flessen zijn veilig. Laat ze echter in je bijzijn openen (omwille van het mogelijke hergebruik van kroonkurken). Kies bij voorkeur gashoudende dranken, die zijn veiliger.
  • Neem nooit ijsblokjes, want die zijn even veilig als het water waarmee ze gemaakt zijn.
  • Alles wat gekookt is of te heet om er je hand in te steken (thee, koffie) is veilig.
  • Alcohol on ice: alcohol is geen ontsmettingsmiddel, niet doen dus.
  • Poets ook je tanden met flessenwater.
Zuiveren van water
  • Tabletjes bv. Micropur (smaakloos) zijn te verkrijgen in de handel. Je mag het water pas na een half uur drinken of gebruiken.
  • Als je water wil koken, moet je met het volgende rekening houden. Kook het water gedurende minstens tien minuten. Verhoog deze tijd met één minuut per 300 meter boven de zeespiegel.
  • Drinkrietjes met filter zijn waardeloos.
Voeding
  • Alle voedsel dat voldoende gekookt of gebakken is en meteen verbruikt wordt, is veilig. Vermijd dus opgewarmd of warm gehouden eten.
  • Koop geen etenswaren aan kraampjes.
  • Fruit en noten die men zelf pelt (dik genoeg schillen) zijn veilig.
  • Eet geen rauwe groenten, dus geen slaatjes.
  • Eet geen ongekookte, niet gepasteuriseerde melkprodukten.
  • Eet geen schaaldieren.
  • Eet geen ijsjes of drink geen verse fruitsappen.
  • Eet geen inwendige organen van vlees of vis.
  • Eet geen rauwe eieren.
Cook it, boil it, peel it or leave it.

Wat je eet, moet je koken, bakken, schillen of laten.

Let ook hierop
  • Was je handen voor je aan tafel gaat.
  • Vermijd restaurants met veel vliegen.
  • Twijfel je aan een bepaalde gelegenheid, bezoek dan eerst het toilet en als dat proper is, kan je aan tafel gaan; ook als er veel volk is, is de kans op vers eten groter.
  • Als je bang bent om ergens te gaan eten, kies dan een Chinees restaurant uit. Dat is over de ganse wereld meestal veilig. Hun voedsel is immers goed gekookt en bovendien ook nog smakelijk.

Wat doen als je toch geplaagd zit met diarree ?

  • Voldoende drinken om uitdroging te voorkomen. Wat drinken ? Frisdranken (laten uitbruisen), licht gesuikerde thee, bouillon, rijstwater, water-zoutoplossing van een zakje (bv. ORS) of vruchtesap met één koffielepel zout en vier soeplepels suiker per liter.
  • Zoute koekjes, bananen, rijst, licht eten bv. beschuiten, gekookte groenten, ...
  • Neem alleen medicatie (bv. Imodium) als er geen koorts of bloedverlies is. Dit geldt alleen voor volwassenen en oudere kinderen, geef kleine kinderen nooit Imodium.

Als je diarree met bloed, etter en/of slijmen hebt of diarree die langer duurt dan twee dagen en gepaard gaat met koorts vanaf 38,5°C, dan moet je antibiotica nemen en geen Imodium. Contacteer hiervoor je huisarts. Deze zal je een antibioticum voorschrijven dat je in deze gevallen kan gebruiken.

Zomerdiarree

In de zomer komt in deze streken ook relatief meer diarree voor. Deze wordt meestal veroorzaakt door het eten van besmet voedsel of door zwemmen in besmet water dat dan onvrijwillig wordt ingeslikt. Als het warm is, zal voedsel veel vlugger bederven. Dit komt doordat het eten (met de onvermijdelijke bacteriën) vlugger opwarmt en zo meer kans geeft aan de bacteriën om zich te vermenigvuldigen.

Bij etentjes buiten of bij barbecue zet je de eetwaren dus best zo laat mogelijk op tafel en plaats je ze zo vlug mogelijk weer in de frigo. Pas op met restjes die je opdient. Het water kan besmet zijn in de buurt van riolen die in de zee uitmonden, in dicht bevolkte zwemvijvers of vijvers met veel eenden.

Top

Wat doen bij lange autoreizen?

Ook bij autoreizen, en zeker als ze wat langer duren dan een paar uur, is het belangrijk om voor de veiligheid op een paar dingen te letten.

  • Het allerbelangrijkste is om ervoor te zorgen dat je nooit te lang achter elkaar in de auto blijft zitten. Dit geldt zowel voor de bestuurder als voor de passagiers.
  • De concentratie verslapt na één à anderhalf uur, dan is het tijd dus om even kort te pauzeren (vijf à tien minuten) net zoals bij vergaderingen of studeren.
  • De bloedcirculatie vermindert bij lang stilzitten, zeker als men op snelwegen rijdt aan een constante snelheid en dit niet in het minst bij de medereizigers. Het is nuttig om na enige tijd stilzitten (vijftien à twintig minuten) de benen wat te bewegen in de auto zelf (trappel- en fiets-bewegingen om de kuitspieren in beweging te brengen) en dan na anderhalf uur eens uit te stappen om de benen te strekken, een rondje te lopen, enz. Zo voorkom je zwaartegevoel, spataderen en bloedklonters, maar ook problemen met de concentratie, hoofdpijn en dergelijke.
  • Als het heel warm is, zorg je best voor een afscherming van de zon achteraan en opzij. Er bestaan speciale gordijntjes, maar opzij volstaat een keukenhanddoek tussen het raam.
  • Regelmatig drinken is noodzakelijk. Voor kleine kinderen is besproeien met een plantenspuitje een goed alternatief om voor afkoeling te zorgen. Vergeet niet dat je pas dorst krijgt als je al lang had moeten drinken. Zorg daarom voor een plas- én een drink-pauze als je lang onderweg bent. Het voorkomt allerlei kwalen, maar ook een slecht humeur en een slaperig gevoel. Wat is er immers vervelender dan op reis gaan met een slecht gehumeurde chauffeur of zeurende passagiers.

Top

Hitte

Meestal vinden we het fijn als het in de zomer wat warmer is. Nochtans kan het soms een beetje teveel worden en dan spreken we over een hittegolf. Het is belangrijk om te weten welke gevaren er kunnen verbonden zijn aan een hete zomer.

Hoe verdedigen we ons tegen de hitte?

  • Tot 25°C verliest men warmte zonder te zweten namelijk door verdamping van water doorheen de huid, verdamping via de luchtwegen en via contact van de huid met de lucht. Er zijn voldoende afkoelingsmogelijkheden, meestal is er bij deze temperatuur dus geen probleem.
  • Als het meer dan 25°C is, verliest men vooral warmte door zweten.
  • Als het meer dan 33°C warm is, verliest men alleen warmte door zweten. Het zweten is des te efficiënter als de vochtigheidsgraad lager is. Hoe hoger de vochtigheidsgraad, hoe moeilijker men zal afkoelen.

Vanaf 25°C (en zeker vanaf 33°C) kan het lichaam in een toestand komen waarbij afkoeling niet zo goed kan gebeuren en dit kan gevaarlijk zijn. De gevaarlijkste toestand is die wanneer men in een vochtige atmosfeer, zonder wind, een hevige inspanning levert. Men kan niet afkoelen (geen warmte verliezen) én de spieren leveren extra warmte door de inspanning. Hierdoor kan de afkoeling van het lichaam in gevaar komen. Te weinig drinken verergert de toestand nog omdat "er niets meer te verdampen valt".

Vermijd tè langdurige inspanningen als het warmer is dan 25°C (en zeker als het meer dan 33°C) is. Ga op zo’n hete dagen niet te lang sporten en/of neem je voorzorgen. Drink voldoende èn regelmatig genoeg. Zorg voor luchtcirculatie onder de vorm van tocht, een ventilator en losse kledij. Verander niet telkens naar droge kledij, want de warmtewisseling is groter bij een nat shirt of hemd.

Hoeveel moeten we drinken?

In normale omstandigheden in onze streken moet een mens twee en een halve liter vocht per dag drinken. Het lichaam haalt ongeveer één liter vocht uit de vaste voeding. We moeten dus nog anderhalve liter vocht drinken (bij voorkeur water). Dit komt overeen met een achttal glazen.

Bij inspanning tijdens grote hitte moet men 600 à 800 ml per uur drinken (dit zijn drie tot vier glazen) bij voorkeur speciale dorstlessers met suikers en zouten. Als men gewoon water drinkt, vermindert het zoutgehalte in het bloed waardoor het dorstgevoel vermindert én men meer moet plassen. Het is ook nuttig vóór de te leveren inspanning een drietal glazen te drinken.

Welke ziekten kunnen optreden tengevolge van oververhitting?

Hittekrampen

Spierkramp ter hoogte van ledematen en buikspieren. Dit wordt veroorzaakt door een zouttekort voornamelijk bij sportbeoefenaars die veel zweten en veel drinken, maar die onvoldoende zouten innemen. Wat doen ? Drink een halve liter water met een koffielepel zout en rust uit.

Hitte-uitputting

Ernstige zwakte gecombineerd met een oppervlakkige ademhaling, hoofdpijn, duizeligheid, beven, spiertrekkingen tengevolge van hevige lichamelijke inspanning die niet gecompenseerd wordt door drinken en zoutinname. Men zweet nog wel en heeft een bleke huidkleur. De lichaamstemperatuur bedraagt maximum 39°C. Wat doen ? De persoon in kwestie ontkleden, te rusten leggen in een frisse omgeving en zout water geven (één koffielepel per halve liter water).

Hitteslag

Kan voorkomen wanneer een zware lichamelijke inspanning wordt uitgeoefend in vochtige hete lucht, maar ook bij iemand die in volle zon op het strand in slaap valt of bij een zuigeling in een oververhitte wagen of een bejaarde die te warm aangekleed in de zon zit. Men voelt zich algemeen uitgeput, duizelig, beverig en heeft last van spierzwakte. Er is echter géén transpiratie meer en de huid is rood en voelt droog aan. De lichaamstemperatuur kan meer dan 41°C bedragen. Wat doen ? De persoon onmiddellijk afkoelen én hospitaliseren! Afkoelen: ventilator, koude douche, vochtige doeken, ijsblokjes ter hoogte van liezen en hals. Geef geen koude dranken te drinken. In deze toestand kan dat gevaarlijk zijn!

Top

Vaccinaties voor reizigers

Als je een reis plant naar verre oorden, dan zul je tijdig maatregelen moeten nemen om met je vaccinaties in orde te zijn. Het ideale moment om met je vaccinatieschema te starten is één à twee maand voor je afreis. Bij zulke gelegenheid is het eerst en vooral wel nuttig om te kijken hoe je vaccinatiestaat van Tetanus is. Alle vijf à tien jaar moet je deze vaccinatie hernieuwen. Dit is een ideaal moment om er eventueel aan te denken. Wie nog nooit gevaccineerd werd of er niet zeker van is, kan best beginnen met twee inentingen met een interval van vier à zes weken en een herhaling na één jaar. Dan ben je weer veilig voor tien jaar.

Afhankelijk van de plaatselijke levensstandaard en de gebruikelijke hygiëne in het land van bestemming, dringen de volgende maatregelen zich op:

Zone 1:

Europa, Noord-Amerika, Japan, Australië, Canada, Nieuw Zeeland: er zijn geen bijzondere maatregelen nodig.

Zone 2:

Oost-Europa, GOS, Zuidelijk deel van de Middellandse Zee-staten: tetanus, hepatitis A en eventueel tyfus. Dit laatste is afhankelijk van het soort reis. Als de reis langer is dan twee à drie weken en avontuurlijk van karakter, dan is een tyfus vaccinatie het overwegen waard.

Zone 3:

Andere landen: tetanus, hepatitis A, tyfus, polio, gele koorts en malariapreventie.

Polio

Komt hier niet voor, maar wel in landen met een lagere graad van hygiëne. Als je als kind reeds gevaccineerd werd, moet je dit éénmaal herhalen op volwassen leeftijd bij reizen naar ontwikkelingslanden, en eventueel herhalen elke tien jaar. Het vaccin wordt oraal toegediend. Als je nooit werd gevaccineerd, dan neem je beter spuitjes. Er zijn geen bijwerkingen aan verbonden. Je huisarts kan je dit vaccin (gratis) toedienen.

Gele koorts

Is een ziekte die vooral voorkomt in Zuid-Amerika en in Afrika ten zuiden van de Sahel. Ze wordt overgedragen door muggen. Het is een dodelijke virale aandoening.

  • Één inspuiting werkt tien jaar. Bijwerkingen: na de vijfde à tiende dag eventueel wel koorts met grieperig gevoel.
  • Wordt alleen gegeven in de dienst Gezondheidsinspectie van elke provincie en dan krijg je een officieel geel boekje.
  • Is verplicht in bepaalde landen. Info krijg je in het Tropisch Instituut of bij je huisarts.

Cholera

Het risico is ongeveer één op een half miljoen als je preventieve maatregelen toepast die gegeven worden om de gewone reizigers-diarree te voorkomen. Het vaccin biedt slechts 50 procent bescherming en wordt daarom niet meer gegeven.

Tyfus

Is een ernstige infectie die gepaard gaat met hevige diarree en hoge koorts en wordt overgedragen door besmet water of voedsel.

  • Er is één vaccinatie en ze is drie jaar werkzaam. Men kan kiezen tussen een orale vorm (Vivotif) waarbij je drie capsules om de andere dag moet innemen en een spuit (Typhim) die je eenmalig moet laten toedienen. De werking en de prijs van beiden zijn dezelfde. De capsules geven meer kans op bijwerkingen zoals diarree en dergelijke. De spuit kan met elk ander vaccin worden gecombineerd.
  • Wordt aangeraden voor reizen die langer dan drie weken duren, vooral als ze wat avontuurlijk zijn.

Hepatitis A

Is een virale infectie die wordt overgedragen via voedsel, drank en voorwerpen.

  • Een vaccinatie wordt aangeraden voor reizen die avontuurlijk zijn en langer dan drie weken duren.
  • De ziekte is op zich niet erg, maar kan verwikkelingen geven in tropische streken en je bent er erg ziek van, zoals bij een zware griep.

Er bestaat een vaccin (Havrix 1440) dat je tweemaal moet laten inspuiten met een interval van zes maand tot één jaar. Het beschermt je gedurende tien jaar. Je kan ook kiezen voor een kort werkend vaccinatieschema met gammaglobulines. Dit vaccin wordt enkele dagen voor vertrek gezet en werkt vier à zes weken. Deze manier van vaccineren wordt niet vaak meer toegepast.

Hepatitis B

Inenting tegen deze ziekte is zinvol voor mensen die medische activiteiten uitvoeren en/of lang of frequent reizen.

  • Het vaccin wordt toegediend in een reeks van drie of vier prikjes in een schema 0-1-6 maand of 0-1-2-12 maand voor snelle bescherming.
  • Er kan ook gekozen worden voor een combinatievaccin Hepatitis A en Hepatitis B dat ook in een schema 0-1-6 maand wordt toegediend. Dit geeft bescherming tegen Hepatitis A en B.
  • De ziekte wordt alleen overgedragen door bloed of seksueel contact.
  • De werkingsduur is tien jaar.

Difterie

  • Reizigers die meer dan 18 jaar oud zijn en die naar een risicogebied gaan bv. bepaalde streken in Rusland, worden opnieuw gevaccineerd met een aangepast vaccin (bv. Tedivax pro Adulto).
  • Reizigers die vóór 1950 geboren zijn, zijn meestal als kind niet gevaccineerd. Zij worden driemaal gevaccineerd zoals het tegenwoordig bij kinderen gebeurt, maar ook met het specifieke volwassenen vaccin.

Meningitis van meningokokken

Dit is een ziekte die vooral voorkomt in Afrika ten zuiden van de Sahara. Epidemieën steken de kop op in het droogteseizoen (december tot juni). De inenting moet ten laatste tien dagen voor vertrek gebeuren en is drie jaar geldig.

Schistosomiase

Schistosomiase of bilharziose is een wormaandoening waartegen geen vaccin bestaat. De enige manier om deze aandoening niet te krijgen is een aantal maatregelen nemen. Schistosomiase krijgt men van larven die zich fixeren op de huid tijdens het zwemmen of baden in besmet water. Na tien minuten zijn ze reeds doorheen de huid gedrongen en vandaar vatten ze hun tocht aan naar verschillende organen zoals de blaas, de darmen en de omliggende organen die ze ernstig kunnen beschadigen. Als men besmet geraakt is er wel een afdoend middel op de markt, maar nog beter is het om een besmetting te vermijden. Dit doet men door in geen geval te baden of te zwemmen in zoet water. Het risico is het grootst in stilstaand water, maar ook in rivieren kan men besmet geraken. Schistosomiase komt vooral voor in het grootste deel van Afrika, sommige delen van Zuid-Amerika en het Nabije en Verre Oosten. Voor meer gedetailleerde informatie kan je terecht bij je huisarts.

Top

Reisziekte

Reisziekte is een verstoring van onze evenwichtsregeling. Men wordt wagen-, zee- of luchtziek als de informatie van de ogen, het evenwichtsorgaan en het spiergevoel (hoe bevinden de spieren zich in de ruimte) niet met elkaar in overeenstemming zijn. Men bevindt zich bijvoorbeeld in een gesloten ruimte zoals een vliegtuig waarbij men niet ziet waar men naar toe vliegt of een boot waarbij je de golven niet waarneemt met de ogen. Het resultaat is reisziekte met als voornaamste symptomen braken en misselijkheid. Nochtans zijn er een aantal tips die reisziekte wat kunnen temperen:

  • Neem plaats in de rijrichting.
  • Stuur eventueel zelf in een bochtig parcours.
  • Neem plaats in het voertuig daar waar je het minste last hebt van beweging dit wil zeggen bovendeks in een schip, boven de vleugels in een vliegtuig, vooraan in de bus, vooraan in de auto.
  • Sluit je ogen of fixeer een weinig bewegend punt; kijk zeker niet naar snel voorbijvliegende landschappen.
  • Leg je neer en sluit je ogen, of zit goed rechtop en beweeg het hoofd zo weinig mogelijk; kinderen geef je best een verhoogde positie in de wagen bv. op een kussen. De meeste kinderen zijn wagenziek, maar leren later de beweging kennen en zo vermindert het reisziek zijn geleidelijk aan.
  • Blijf ver van andere zieke passagiers.
  • Zorg voor voldoende verluchting en vermijd het gezelschap van rokers (kies niet-rokers in het vliegtuig).
  • Zet je niet in volle zon.
  • Neem geen zware maaltijden en alcohol, maar eerder lichte, frequente maaltijden (bv. beschuiten, niet teveel vocht). Wat men serveert in de vliegtuigen is meestal niet overdadig, dit kan aanbevolen worden, met uitzondering van de alcoholische dranken

Gewenning aan reisziekte doet zich niet voor, helaas. Nochtans is het psychisch aspect belangrijk om de last ervan te milderen. Als de aandacht wordt afgeleid, treedt reisziekte of bewegingsziekte minder gemakkelijk op. Zorg voor afleiding onder de vorm van conversatie, maar lezen of breien is uit den boze, want dan ga je de symptomen nog verergeren. Het is immers belangrijk dat de ogen ofwel niets zien (ogen sluiten) ofwel hetzelfde zien als de spieren voelen (naar buiten kijken).

De medicatie tegen reisziekte is efficiënt en heeft weinig of geen bijwerkingen, tenzij soms wat slaperigheid. Let daarom op als je zelf een voertuig moet besturen. Het meest gebruikt zijn pillen die je een half uur tot één uur voor het vertrek moet nemen en bij lange reizen een nieuwe inname om de zes à acht uur (bv. Touristil).

Top

Hoogteziekte

Hoogteziekte kan optreden vanaf een verblijf van vier à acht uur boven 2.000 à 2.500 m. Meestal echter treden symptomen pas op vanaf 3.000 à 3.500 m. Vooral personen die rechtstreeks naar grote hoogten gaan (bv. met het vliegtuig) dienen de eerste dagen rustig ter plaatse te blijven en zeker geen alcohol en slaapmiddelen te gebruiken. De gevoeligheid voor hoogteziekte is individueel verschillend en wordt niet beïnvloed door fysische training of door reizen tevoren op grote hoogte.

De begintekens zijn hoofdpijn, slapeloosheid, moeheid, geen eetlust, misselijkheid, droge hoest en kortademigheid. Het eindstadium is waterophoping in hersenen en longen en kan leiden tot levensbedreigende situaties.

De belangrijkste boodschap is preventie:

  • Verblijf eerst een twee- à drie-tal dagen rond 2.000 m.
  • Eens boven de 3.000 m. stijgt men best niet meer dan 300 m. per dag. Als men last krijgt, blijft men best een dag ter plaatse en als het niet betert, moet men 500 m. dalen.
  • Drink voldoende!
  • Eventueel kan preventief een waterafdrijvend middel helpen, maar dan moet men zeker verschillende liters drinken (bv. Diamox Sustets tweemaal per dag).

Top

Veilig gedrag op reis

SOA of seksueel overdraagbare aandoeningen en vakantieliefdes

Meer info zie hier

Seksueel overdraagbare aandoeningen (zoals aids, syfilis,...) komen even zeer hier als elders voor. Bovendien weet je op voorhand nooit welke verlangens je op een exotische vakantie zullen overvallen. Een goede raad daarom neem condooms mee, want condooms die je ter plaatse aanschaft zijn niet altijd van betrouwbare kwaliteit. Gebruik ook nooit vettige glijmiddelen, maar altijd wateroplosbare produkten. Deze laatste tasten rubber niet aan. Voor mannen en vrouwen geldt dat je moet oppassen met het maken van vrienden of vriendinnen. De jongste en de mooiste zijn meestal de meest besmette.

Aids

Meer info ziehier

Wordt overgedragen door seksueel contact, maar ook door contact met besmet bloed via naalden, prikaccidenten, transfusies en dergelijke. In landen met minder goede hygiënische levensomstandigheden is het daarom afgeraden:

  • Zich te laten tatoeëren
  • Oorlellen te laten doorprikken
  • Acupunctuur te ondergaan
  • Scheermesjes van iemand anders te gebruiken
  • Zich te laten inspuiten (zowel intraveneus, intramusculair als subcutaan)

Laat dit indien mogelijk vervangen door perorale medicatie of suppositoria. Wanneer men lange tijd onderweg is in afgelegen onderontwikkelde streken, is het verstandig enkele steriele naalden (Subcutaan of onderhuids en intramusculair) en spuiten (2 en 5 cc) te voorzien in de reisapotheek. Dit wordt best vergezeld door een kort medisch attest dat deze naalden niet voor intraveneus druggebruik zijn.

Anticonceptie op reis

zie ook rubriek "sexualiteit"

Bij diarree vermindert de veiligheid van de pil: oppassen dus, dit wil zeggen geen betrekkingen hebben of een condoom gebruiken.

Hou ook het uurschema in het oog:

  • Vliegen in noord-zuid richting geeft geen probleem.
  • Vliegen in oost-west richting verkort of verlengt de dag.

Vlieg je naar India, dan verkort je dag en dan is er geen probleem (tenzij bij het terug naar huis vliegen). Vlieg je naar Amerika dan verlengt de dag en dan is het best één pil meer in te nemen bv. één op het gewone tijdstip en één op het plaatselijke tijdstip.

Neem voor alle veiligheid enkele reservestrips mee. Je weet nooit wat er gebeurt: diefstal van je handtas, bagage die niet aan komt, een pilletje dat in de lavabo valt enzovoort.

Hou steeds een reservestrip in je handbagage.

Top