Spoelberchmuseum

Schrijfkabinet voor Willem III

Een van de topstukken van de Spoelberchcollectie is een zeventiende-eeuws schrijfkabinet of scribaan uit het befaamde atelier van de Antwerpse ebbenhoutwerker en kunsthandelaar Hendrik van Soest. Op dit schrijfkabinet, met inlegwerk van koper, missing, tin, schildpadschelp en parelmoer, staan onder meer exotische jachttaferelen afgebeeld. Ook zijn op het kabinet verschillende wapenschilden terug te vinden, dat van het graafschap Namen bijvoorbeeld. Dit doet vermoeden dat de creatie van het schrijfkabinet in verband moet worden gebracht met de overwinning van Willem III van Oranje, stadhouder van Nederland en koning van Engeland, op de Franse koning Lodewijk XIV bij het beleg van Namen in 1695. Mogelijk bestelde Maximiliaan Emmanuel van Beieren het scribaan als geschenk voor zijn bondgenoot Willem III van Oranje. Het is onduidelijk hoe het kabinet in de collectie van de Spoelberchfamilie is beland.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog, toen het meubelstuk al even aan de Leuvense universiteit toebehoorde, stond het samen met andere stukken uit de Spoelberchcollectie tentoongesteld in de Universiteitsbibliotheek op het Monseigneur Ladeuzeplein. In mei 1940 brandde die bibliotheek quasi volledig uit tijdens een Brits-Duits artillerieduel. Het schrijfkabinet en vele andere stukken uit de Spoelberchverzameling raakten toen ook erg beschadigd. Heel wat van die stukken werden kort nadien gerestaureerd en opnieuw in de heropgebouwde Universiteitsbibliotheek tentoongesteld, maar het zwaar gehavende schijfkabinet werd opgeborgen.

Na de splitsing van de Leuvense universiteit werd het grootste deel van de Spoelberchcollectie ingepakt en naar opslagruimtes verhuisd. In het midden van de jaren 1990 keerde de collectie terug naar het Heilige Geestcollege. Daar was zij in de jaren vlak na de verwerving door de Leuvense universiteit tentoongesteld geweest, en nu werd daar opnieuw een Spoelberchmuseum ingericht. Heel wat kunstvoorwerpen werden daarvoor eerst grondig gerestaureerd. Met mecenaat van de Spoelberchfamilie en van de Koning Boudewijnstichting kon in een laatste fase het schrijfkabinet toen ook eindelijk deskundig worden opgeknapt.

Meer over de collectie

Naast het prachtige schrijfkabinet telt de Spoelberchcollectie nog heel wat andere fraaie kunstvoorwerpen. Sommige van die stukken zaten al vele eeuwen in de collectie van de familie de Spoelberch toen zij die aan de Leuvense universiteit overdroeg, andere werden nog in de negentiende eeuw uit verzameldrang aan het familiebezit toegevoegd.

In het Spoelberchmuseum kan je onder meer heel wat oude familieportretten bewonderen en daarnaast ook stillevens en religieuze taferelen. Je vindt er verder ook mooie voorbeelden van Oosters en Europees porselein en van achttiende-eeuws tafelzilver.

Een aantal stukken Chinees porselein en ook enkele spekstenen beelden uit de Spoelberchcollectie zijn niet te zien in het Spoelberchmuseum, maar bevinden zich in vitrinekasten in de Spoelberchkamer van de Universiteitsbibliotheek.

Die stijlkamer werd na de Tweede Wereldoorlog in de heropgebouwde Universiteitsbibliotheek ingericht en fungeerde aanvankelijk als kantoor van de hoofdbibliothecaris. Vandaag is het een ontvangst- en vergaderruimte.

Ook in de Jubileumzaal in de Universiteitshal worden in vitrinekasten een aantal stukken uit de Spoelberchcollectie tentoongesteld.

Met het omvangrijke geldbedrag dat Charles Victor de Spoelberch de Lovenjoul aan de Leuvense universiteit legateerde, werd in 1912 in de Krakenstraat het Spoelberchinstituut gebouwd. Vandaag huist in dat gebouw, ontworpen door de Leuvense architect Vincent Lenertz, het Algemeen Beheer van KU Leuven. Aanvankelijk diende het onder meer als onderdak voor de rechtsfaculteit, de theologische faculteit en een aantal museumcollecties.