Leermiddelen

Evaluatie van leermiddelen

De Vlaamse bisschoppen keurden de visietekst “het vak rooms-katholieke godsdienst in de scholen van Vlaanderen” goed op 8 juli 1996. De leerplannen van zowel basis- als secundair onderwijs, die hier op gebaseerd zijn, hebben zij goedgekeurd op 9 september 1999. Wij veronderstellen dat zowel de visietekst als de leerplannen voldoende door iedereen kunnen gekend zijn.

De praktijk leert dat een leermiddel een hulpmiddel kan zijn bij het realiseren van het leerplan, dat normerend is voor het vak rooms-katholieke godsdienst. De Erkende Instantie verstaat onder het begrip “leermiddel”: “de hulpmiddelen die door de godsdienstleraar en/of leerling in de onderwijsleersituatie gebruikt worden met het oog op het op gang brengen van een leerproces, gericht op het realiseren van bepaalde leerplanonderdelen.” Of, zoals eerder gesteld in de Uitvoeringsnota – 8 van de Erkende Instantie rooms-katholieke godsdienst (1 september 2000): “Onder een leermiddel verstaan wij een onderwijsleerpakket, een basisopvulling voor leerling en leerkracht, dat de ontwikkeling bedoelt van de totaliteit van het leerplan voor minstens één leerjaar”.
Leermiddelen van hoge kwaliteit zijn belangrijk voor alle onderwijsniveaus en voor alle betrokkenen bij een goed godsdienstonderwijs: voor de leerling, de leerkracht, de inspecteur-adviseur, de ouders en de bisschoppen die finaal verantwoordelijk zijn voor het godsdienstonderwijs.

Het ontwikkelen en uitgeven van leermiddelen is in Vlaanderen al jarenlang het werk van uitgevers. Graag willen we ons respect uitdrukken voor het werk en de inspanningen die zij leveren om kwaliteitsvolle uitgaven op de markt te brengen. Zij kunnen zich daartoe laten adviseren door “periti”, die vertrouwd zijn met het geldende leerplan en met het concrete eigentijdse schoolgebeuren. Het is wenselijk dat zij zich ook op theologisch vlak laten ondersteunen.

Anderzijds dienen de bisschoppen volgens canon 827 par. 2 hun goedkeuring te hechten aan de leermiddelen voor het vak rooms-katholieke godsdienst. Dit recht wordt ook door de Grondwet en de Vlaamse Regering erkend. Deze goedkeuring kan door de bisschoppen verleend worden zowel voor als na het verschijnen van het leermiddel. Dit recht van goedkeuring van de leermiddelen delegeren de bisschoppen aan de Erkende Instantie voor rooms-katholieke godsdienst.

Tot december 2010 werd aan elk leermiddel een label toegekend en werd in het colofon van de uitgaven vermeld: “draagt het geschiktheidslabel van de Erkende Instantie r.-k. godsdienst”. Vanaf januari 2011 functioneert een vaste leescommissie “leermiddelen voor het vak rooms-katholieke godsdienst”. Deze beoogt in de eerste plaats het begeleiden van en feedback geven aan een leermiddel in ontwikkeling (in verschillende fasen). Op het einde van dit proces bezorgt de secretaris een globale bespreking aan de betrokken uitgever. Dit document wordt nadien openbaar gemaakt op de website van IDKG (www.idkg.be) en van Thomas.
De leescommissie bestaat uit: een theoloog (voor de orthodoxie), een inspecteur-adviseur, een deskundige, vertrouwd met de materie, een leerkracht en de stafmedewerker van IDKG (als secretaris). De bisschoppen keurden deze manier van werken goed.
Het verslag van de leescommissie is een hulp voor de school en de godsdienstleerkracht bij het kiezen en gebruiken van een leermiddel, passend bij hun leerlingen en het profiel van de school.

Overzicht van leermiddelen rooms-katholieke godsdienst van het basisonderwijs die een geschiktheidslabel hebben gekregen vind je hieronder.

Erkende Instantie r.-k. godsdienst
secretariaat: IDKG, Guimardstraat 1,
1040 Brussel.
tel. 02/514.01.96

Huidige procedure: leermiddelen in behandeling (nieuw, of upgrades van vorige uitgaves)

Sterren aan de hemel

Sterren aan de hemel laat kinderen op een eigentijdse, creatieve en muzische manier kennismaken met het christelijk verhaal. Daarbij vertrekken we van Bijbelverhalen, die de basis vormen voor een steeds terugkerend leerproces.

 
Jezus leeft

Jezus leeft! sluit aan bij het leerplan rooms-katholieke godsdienst en bij de leefwereld van de kinderen.
De methode is thematisch opgebouwd. Elk thema wordt uitgewerkt in verschillende 'stappen' waarbij telkens aangegeven wordt wat tot de kern en wat tot de uitbreiding behoort.

Echt TOV

Met Echt tov, de nieuwe methode godsdienst voor het lager onderwijs, haal je een didactisch en inhoudelijk rijk lespakket in huis met aandacht voor diversiteit, beleving, symboliek en engagement.

Echt tov is geen opgefriste versie van TOV, maar een nieuwe methode, met tal van nieuwe thema’s en een aantal grondig vernieuwde thema’s.

 

Tuin-van-Heden.nu

Tuin van heden.nu kijkt naar de wereld door de ogen van uw leerlingen. Ze stimuleert hun geloofsontwikkelingen via krachtige verhalen en prettige muziek, geknipt voor jonge ogen en oren. Via heldere en sprekende illustraties, foto's, kunst en audiovisuele fragmenten. In een frisse, klare en helemaal nieuwe vorm.

Land in zicht

Land in zicht is een nieuwe methode godsdienst die:

  • aandacht heeft voor diversiteit in de klas.
  • op een originele wijze het christelijk verhaal brengt.
  • zorgt voor de levensbeschouwelijke groei van kinderen.
  • aansluit bij het leerplan rooms-katholieke godsdienst.
  • een open jaarplan biedt met een diversiteit aan werkvormen en vakoverschrijdende linken en verrijkende achtergrondinformatie voor leerkrachten.
  • eenvoudig en toegankelijk is.

Oude procedure: met geschiktheidslabel

TOV 1, 2, 3, 4, 5, 6

Met TOV aan de slag gaan betekent werken met een groot aanbod aan werkvormen, werken met aandacht voor verscheidenheid binnen de klas, met aandacht voor andersgelovige kinderen.

Tuin van heden 1, 2, 3, 4, 5, 6

Uitgeverij VAN IN heeft met Tuin van Heden.nu een methode godsdienst voor het lager onderwijs met de volgende troeven voor een modern en enthousiasmerend godsdienstonderwijs.

Leermiddelen Nederland

De volgende leermiddelen zijn in Nederland aangemaakt. Ze zijn niet gebaseerd op de Vlaamse leerplannen rooms-katholieke godsdienst en beschikking niet over het geschiktheidslabel van de Erkende Instantie. Ze kunnen derhalve niet aangewend worden als de basis voor het rooms-katholieke godsdienstonderwijs in Vlaanderen. Wellicht bevatten ze wel interessante informatie die inspiratie kan bieden voor het godsdienstdidactisch opbouwwerk.

Reis van je leven

Reis van je leven is opgebouwd volgens een jaarcyclus, waarin zowel rekening wordt gehouden met het kind, de school, de kerkgemeenschap en de ouders.
Er is tevens grote aandacht voor de levensbeschouwelijke grondslag van de school.

"De thema's in Reis van je leven zijn gekozen vanuit levensvragen en ervaringen die kinderen tegenkomen, gedurende de cyclus die ze in een schooljaar doorlopen. Dat wil zeggen dat de hoofdstructuur van de methode gevonden is in de voor alle kinderen herkenbare rondgang langs de vier seizoenen en de voornaamste christelijke feesten."

Hemel en aarde

De methode biedt per jaar 5 projecten bestemd voor onder-, midden- en bovenbouw van de basisschool. Elk project heeft een thema dat is uitgewerkt in 18 lessen; 6 voor de onder-, 6 voor de midden- en 6 voor de bovenbouw. Deze 6 lessen kunnen worden aangeboden in 1 of 2 lesmomenten per week.

De 5 projecten samen bieden al het materiaal dat nodig is voor het verzorgen van de lessen godsdienst/levensbeschouwing gedurende een heel schooljaar.

Volg Thomas op