Tijdschriften

Tijdschrift: Collationes

Driemaandelijks tijdschrift voor theologie en pastoraal

Zie ook het videofragment uit Braambos naar aanleiding van de feestelijke viering van 40 jaar Collationes.

Praktische informatie Contacteer dit tijdschrift

Nummers:

47e jaargang, nr. 2, Juni 2017

Artikels
  • Ten geleide (De redactie)

  • Het probleem met de ketters (minim) eindelijk opgelost! (Gerard F. Willems)

    We beginnen het juninummer van Collationes met een bijdrage van Gerard F. Willems, “Het probleem met de ketters (minim) eindelijk opgelost!” Sinds de tijd van de kerkvaders is er een christelijke traditie aanwijsbaar die stelt dat de joden in hun synagogen de christenen vervloeken. De eeuwen door heeft men hiervoor bewijzen gezocht in de joodse gebedenboeken. Steeds weer meende men met het mysterieuze Hebreeuwse woordje ‘minim’ in de twaalfde bede uit het voornaamste joodse gebed, namelijk het Achttiengebed (sjemonè èsrê), de christenen bedoeld waren. Willems stelt dat het mogelijk is door onpartijdig historisch onderzoek van de wederzijdse bronnen dit conflict tussen joden en christenen op te lossen. Hij is van oordeel dat het oorspronkelijk om een bede tegen Rome ging, en dat op de synode van Javne het woord ‘minim’ (sektariërs, ketters) eraan werd toegevoegd. Op zich heeft de term een ruime betekenis, die kan ingevuld worden al naar gelang van de context, ter aanduiding van gevaarlijke groeperingen of sekten, zoals de collaborateurs, de verklikkers aan de Romeinen, en verder de Essenen van de Dode Zee en de gnostische sekten, of ook de Nazarenen, d.i. de joods-christelijke groepen.

  • De ‘nieuwe evangelisatie’ in de katholieke Kerk (Enzo Biemmi)

    Enzo Biemmi (directeur van het Hoger Instituut voor religiewetenschappen van Verona, Italië), brengt een bijdrage over ‘De nieuwe evangelisatie in de katholieke Kerk’. Eerst schetst hij kort de evolutie in de opvatting over evangelisatie, van de nadagen van het Tweede Vaticaans Concilie tot aan de recente synode over de nieuwe evangelisatie (2012). Dit laat hem toe de opkomst van de uitdrukking ‘nieuwe evangelisatie’ aan te geven, en de perspectiefwissel die er geleidelijk aan komt binnen de Kerk. In een tweede deel heeft hij het over twee verschuivingen, teweeggebracht eerst door de synode over de nieuwe evangelisatie van 2012, en vervolgens in 2013 door het perspectief van Evangelii Gaudium. Dit laatste document markeert een breuklijn; de katholieke Kerk heeft echter nog niet de tijd gehad om zich deze eigen te maken. Tot besluit gebruikt hij de uitdrukkingen eerste en tweede verkondiging om de uitdagingen en werkterreinen te schetsen waarmee de evangelisatie vandaag in Europa aan de slag is.

  • Pastorale zorg voor de armen: de wijsheid van Père Joseph Wresinski (Thierry Monfils)

    In 2017 wordt de honderdste geboortedag gevierd van Joseph Wresinski, stichter van de Internationale Beweging ATD Vierde Wereld. In zijn bijdrage toont Thierry Monfils, S.J., aan hoe Wresinski iedereen aanmoedigde om voorrang te geven aan de armen, zowel in de maatschappij als in de Kerk. In drie stappen bracht Père Joseph ons enerzijds iets bij over christologie en anderzijds over pastoraal. Eerst is er de ontdekking van Jezus als de menselijke God die ons kent omdat hij geleden heeft; als we hem op onze beurt willen kennen en beminnen moeten we ons zorgvuldig voorbereiden om hem te ontmoeten in de armen. Vervolgens is Jezus God tussen de armen. Deze paradox valt op als we zien hoe hij zich liet vormen door de armen: de Heer vond inderdaad vreugde in de nabijheid van armen, en deze voorkeur geeft aan het leven met de armen een feestelijke tint. Er kan vreugde uitstralen in het aanschijn van deze arme God die ons door zijn liefde bevrijdt en ons aanzet tot creatief handelen. Dit goddelijk-menselijk avontuur mondt uit in de aanbidding van de geprezen Heer die aanwezig blijft in de miserie van deze wereld en tot wie we kunnen bidden door ons aan te sluiten bij het gebed van de armen.

  • ‘De Bijbel voor ongelovigen’ en ‘Bloedboek’. Vloek of zegen? (Valérie Kabergs)

    Daarna volgen drie kroniekecensies. De eerste, van de hand van Valérie Kabergs (Educatief medewerkster CCV Bisdom Hasselt), is gewijd aan twee recente publicaties die de Bijbelse verhalen opnieuw vertellen vanuit een bepaald perspectief. Het betreft het Bloedboek (2015) van D. Verhulst en vijfdelige reeks De Bijbel voor ongelovigen (2012-2016) van G. Kuijer. Die werken hebben nogal kwaad bloed gezet bij mensen voor wie de Bijbel Gods Woord bemiddelt, en dit niet zozeer wegens hun creativiteit, maar wegens hun scherpe en spottende toonzetting. Na een korte voorstelling van de betrokken auteurs en boeken, bespreekt Kabergs de inhoud, de vorm en de opzet van beide werken. Daarbij beschouwt ze de romans als kinderen van hun auteur en gaat ze op zoek naar de ergernissen die ze in hun verhalen hebben willen uiten. Tegelijkertijd wijst ze op de positieve kracht die van de vertellingen kan uitgaan en vraagt ze zich af hoe men met beide literaire werken kan omgaan.

  • De betovering van het vierde evangelie. Twee nieuwe Johannescommentaren in het Nederlands (Gilbert Van Belle)

    Gilbert Van Belle (Professor emeritus met opdracht Faculteit Theologie en Religiewetenschappen, K.U. Leuven) van zijn kant bespreekt twee commentaren op het vierde evangelie, die onlangs in het Nederlands werden gepubliceerd. De commentaar van Jean Vanier ontstond in De Ark-gemeenschap en de commentaar van Egbert Rooze en Paul De Witte in verschillende ‘leerhuizen’ voor het Johannesevangelie. Ze hebben elk hun eigen methode, maar hebben een gemeenschappelijk doel: het vierde evangelie verklaren voor mensen van vandaag. In zijn bespreking laat G. Van Belle de auteurs zelf aan het woord, zodat de lezer kan uitmaken welke leesmethode hem het meest aanspreekt. Na de voorstelling van beide commentaren, bespreekt hij ter afsluiting aan de hand van enkele aandachtspunten het belang van beide publicaties.

  • Godfried Danneels, een kerkleider van formaat. Reflecties bij zijn recente biografie (Lieve Gevers)

    In 2015 verscheen bij uitgeverij Polis van de hand van de Leuvense kerkhistorici Jürgen Mettepenningen en Karim Schelkens een lijvige biografie over kardinaal Godfried Danneels. Lieve Gevers (Em. hoogleraar Geschiedenis van Kerk en Theologie, Nieuwste Tijd aan de Faculteit Theologie en Religiewetenschappen van de KU Leuven) bespreekt deze uitgave. Eerst vat ze de voornaamste gegevens uit dit levensverhaal samen. Vervolgens evalueert ze de biografie. Het boek van Mettepenningen en Schelkens is een rijkelijk gedocumenteerd levensverhaal. Het geeft een goed inzicht in de innerlijke keuken van een wereldkerk en toont ook de belangrijke rol aan die kerkleiders op internationaal niveau achter de schermen kunnen spelen. Het focust evenwel vooral op de persoon van Danneels, eerder dan op zijn rol als aartsbisschop. De auteurs maakten gebruikt van heel wat archiefmateriaal en van gepubliceerde en orale bronnen, daaronder een serie gesprekken met de kardinaal. Deze persoonlijke getuigenissen geven deze biografie duidelijk een eigen kleur.

  • Boekbesprekingen ()

    In 2015 verscheen bij uitgeverij Polis van de hand van de Leuvense kerkhistorici Jürgen Mettepenningen en Karim Schelkens een lijvige biografie over kardinaal Godfried Danneels. Lieve Gevers (Em. hoogleraar Geschiedenis van Kerk en Theologie, Nieuwste Tijd aan de Faculteit Theologie en Religiewetenschappen van de KU Leuven) bespreekt deze uitgave. Eerst vat ze de voornaamste gegevens uit dit levensverhaal samen. Vervolgens evalueert ze de biografie. Het boek van Mettepenningen en Schelkens is een rijkelijk gedocumenteerd levensverhaal. Het geeft een goed inzicht in de innerlijke keuken van een wereldkerk en toont ook de belangrijke rol aan die kerkleiders op internationaal niveau achter de schermen kunnen spelen. Het focust evenwel vooral op de persoon van Danneels, eerder dan op zijn rol als aartsbisschop. De auteurs maakten gebruikt van heel wat archiefmateriaal en van gepubliceerde en orale bronnen, daaronder een serie gesprekken met de kardinaal. Deze persoonlijke getuigenissen geven deze biografie duidelijk een eigen kleur.

47e jaargang, nr. 1, Maart 2017

46e jaargang, nr. 4, December 2016

46e jaargang, nr. 3, September 2016

46e jaargang, nr. 2, Juni 2016

46e jaargang, nr. 1, Maart 2016

45e jaargang, nr. 4, December 2015

45e jaargang, nr. 3, September 2015

45e jaargang, nr. 2, Juni 2015

45e jaargang, nr. 1, Maart 2015

44e jaargang, nr. 4, December 2014

KERK EN OECUMENE 50 JAAR NA VATICANUM II
 
Zoals in de twee vorige jaargangen wordt ook in het decembernummer van 2014 teruggeblikt op de erfenis en de receptie van het tweede Vaticaanse Concilie. Dit keer gaat de aandacht uit naar de ecclesiologie en de oecumene. De visie op kerk en oecumene zorgden voor heel wat spanningen tussen de concilievaders. 

KERK EN OECUMENE 50 JAAR NA VATICANUM II

Zoals in de twee vorige jaargangen wordt ook in het decembernummer van 2014 teruggeblikt op de erfenis en de receptie van het tweede Vaticaanse Concilie. Dit keer gaat de aandacht uit naar de ecclesiologie en de oecumene. De visie op kerk en oecumene zorgden voor heel wat spanningen tussen de concilievaders. 

44e jaargang, nr. 3, September 2014

44e jaargang, nr. 2, Juni 2014

44e jaargang, nr. 1, Maart 2014

De digitale wereld

De digitalisering is bezig onze leefwereld en ons samenleven in een hoog tempo te veranderen. Wat gebeurt er zoal op dit gebied? Hoe reageert de Kerk erop in haar standpuntbepalingen? Welke ethische vragen worden door het gebruik van de sociale media opgeroepen? Welke consequenties doen zich gevoelen in het Kerk-zijn? Wat betekent het voor godsdienstonderwijs en pastoraat? Het zijn maar enkele van de vele vragen die door de digitalisering van onze wereld worden opgeroepen. Ze staan centraal in dit themanummer van Collationes. De diverse bijdragen zijn vooral eerste verkenningen van en ervaringen met een diep ingrijpende ontwikkeling, waarvan de gevolgen nog niet te overzien zijn. De digitalisering zal zonder twijfel in de komende decennia doorgaan en menigeen die actief is in Kerk en pastoraat, bezig houden. Des te meer is begeleidende reflectie relevant.

43e jaargang, nr. 4, December 2013

Vaticanum II en de liturgie

In het decembernummer van vorige jaargang (2012) hebben we de aandacht getrokken op de aanvang van het tweede Vaticaanse Concilie nu vijftig jaar geleden. Het is de bedoeling om dit dit jaar en de komende jaren opnieuw te doen en zo de werkzaamheden, de resultaten en de receptie van het concilie in kaart te brengen. Dit jaar (2013) richten we onze aandacht op de Constitutie over de heilige liturgie, Sacrosanctum Concilium.

43e jaargang, nr. 3, September 2013

‘Theologie vandaag’ … en morgen

Het document van de Internationale Theologische Commissie (ITC), ‘Theologie vandaag’, waarvan we vorig jaar een Nederlandse vertaling in Collationes publiceerden, heeft in theologische kringen in Nederland en Vlaanderen ruime aandacht gekregen. In dit nummer brengen we een viertal reacties, twee uit Vlaanderen en twee uit Nederland. 

 

Pastoraat tussen macht en mededogen

Daarna brengen we twee bijdragen die handelen over de omgang van de pastor met macht.

43e jaargang, nr. 2, Juni 2013

Gods spreken en de talen van de catechese

In dit themanumer nemen we drie bijdragen op van een congres dat in 2012 door de Europese Equipe voor Catechese (EEC) in Malta georganiseerd werd. Het congres was gewijd aan het thema: ‘Het woord is vlees geworden – Taal en talen in de catechese’. M.a.w. hoe komt de taal van Gods spreken ter sprake in de vele talen (in ruime zin) van de catechetische bedrijvigheid? Welke talen kan de catechese als geloofsverkondiging spreken om recht te doen aan Gods mysterie en aan de hedendaagse mens? Michel de Certeau signaleerde twee problemen in het spreken van kerkmensen: “Er is geen communicatie, en we hebben ook niets te communiceren”. Voor de Certeau spreken wij niet in de leegte, maar vanuit een leegte in onszelf. De crisis van de taal is geen crisis van woorden maar een crisis van de geloofservaring zelf. Het gaat er dan niet gewoon om de meest geschikte taal te vinden om over God te spreken, maar in de catechese wegen te vinden om de ervaring van God toegankelijk te maken, persoonlijk en in gemeenschap. En hiertoe kunnen filosofie en fundamentele theologie een bijdrage leveren. Deze vraag werd dan ook voorgelegd aan prof. Salvatore Curro, voorzitter van de Italiaanse vereniging voor catecheten maar van huis uit fundamentaaltheoloog, en aan prof. em. Ignace Verhack, godsdienstfilosoof: waarom is de taal op fundamenteel niveau geen louter instrument voor kennis en communicatie, dialoog en interpretatie, maar veeleer de symbolische beleving van ons in de wereld zijn? En vervolgens: hoe verhouden zich hierbij de taal van het geloof en de taal van het menszijn?

 .

43 e jaargang, nr. 1, Maart 2013

42e jaargang, nr. 4, December 2012

42e jaargang, nr. 3, September 2012

Het septembernummer 2012 van Collationes brengt vier bijdragen over het thema "Sacramenten: anders bekeken". Twee bijdragen handelen over de initiatiesacramenten, en twee bijdragen over het huwelijk.

42e jaargang, nr. 2, Juni 2012

42e jaargang, nr. 1, Januari 2012

41e jaargang, nr. 4, December 2011

HERSENEN EN GEEST

41e jaargang, nr. 3, September 2011

De blijvende betekenis van John Henry Newman

41e jaargang, nr. 2, Juni 2011

Christen worden - De band tussen geloof en sacrament in de christelijke initiatie

41e jaargang, nr. 1, Januari 2011

Vitale kerk nabij? Lokaal kerk vormen vandaag

40e jaargang, nr. 4, December 2010

COLLATIONES 40 JAAR

40e jaargang, nr. 3, September 2010

Trouwen in de kerk: Waarom en hoe?

40e jaargang, nr. 2, Juni 2010

40e jaargang, nr. 1, Maart 2010

39e jaargang, nr. 4, December 2009

Zorg voor de kwetsbare mens

39e jaargang, nr. 3, September 2009

39e jaargang, nr. 2, Juni 2009

39e jaargang, nr. 1, Maart 2009

38e jaargang, nr. 4, December 2008

38e jaargang, nr. 3, September 2008

38e jaargang, nr. 2, Juni 2008

38e jaargang, nr. 1, Maart 2008

37e jaargang, nr. 4, December 2007

37e jaargang, nr. 3, September 2007

37e jaargang, nr. 2, Juni 2007

Kerkelijke vormingswerk

37e jaargang, nr. 1, Maart 2007

36e jaargang, nr. 4, December 2006

36e jaargang, nr. 3, September 2006

Het gebed

36e jaargang, nr. 2, April 2006

36e jaargang, nr. 1, Januari 2006

35e jaargang, nr. 4, December 2005

35e jaargang, nr. 3, September 2005

35e jaargang, nr. 2, Juli 2005

De nieuwe bijbelvertaling

35e jaargang, nr. 1, Januari 2005

Info:

Collationes

Driemaandelijks tijdschrift voor theologie en pastoraal

Zie ook het videofragment uit Braambos naar aanleiding van de feestelijke viering van 40 jaar Collationes.

Hoofdredacteur:  

Adelbert Denaux (K.U. Leuven)

Secretaris: 

Pierre Trouillez (Aartsbisdom Mechelen-Brussel)

Administratief beheerder: 

Hans Vandenholen (Bisdom Gent)

Redactieraad: 

Stefaan Franco (Bisdom Brugge)

Marc Steen (Bisdom Brugge)

Joris Polfliet (Bisdom Gent)

Hendrik Hoet (Bisdom Antwerpen)

Bert Benats (Bisdom Hasselt)

Peter De Mey (K.U. Leuven)

Didier Pollefeyt (K.U. Leuven)

Kristof Struys (K.U. Leuven)

Stijn Van den Bossche

Anne Vandenhoeck

Carine Devogelaere

Harm Goris (TST, Nederland)

Administratie: 
(abonnering, adreswijziging, alle administratieve aangelegenheden)

Biezekapelstraat 2 - 9000 Gent

Tel. 09/235 78 45

Bankrekening 446-0015201-15

Redactie:
(recensie-exemplaren, ruilabonnementen en alle redactionele briefwisseling)

Potterierei 72 - 8000 Brugge

Boeken ter recensie: 

p/a Dr. Hans Debel, Potterierei 72, 8000 Brugge

 

De bijdragen verschijnen onder verantwoordelijkheid van de auteur die, indien gewenst, het imprimatur van zijn ordinarius vraagt.

Verantw. uitgever:   

Hans Vandenholen, Biezekapelstraat 2, 9000 Gent,
voor Collationes. Tijdschrift voor Theologie en Pastoraal.
www.collationes.be

 

Abonnering:

€ 30 (buitenland: € 35) op Internationaal
Bankrekeningnummer KBC: IBAN BE 83446001 5201 15 BIC KREDBEBB.
Los nummer:  € 10.
Studentenabonnementen: € 15 (abonnering uitsluitend door bemiddeling van het instituut waar zij ingeschreven zijn).
Abonnementsopzeggingen dienen te gebeuren vóór 1 januari.
Proefnummer op aanvraag: Hans.Vandenholen@kerknet.be

Info voor auteurs:

Richtlijnen voor auteurs.

Volg Thomas op