Tijdschriften

Tijdschrift: Collationes

Driemaandelijks tijdschrift voor theologie en pastoraal

Zie ook het videofragment uit Braambos naar aanleiding van de feestelijke viering van 40 jaar Collationes.

Praktische informatie Contacteer dit tijdschrift

Nummers:

47e jaargang, nr. 3, September 2017

47e jaargang, nr. 2, Juni 2017

47e jaargang, nr. 1, Maart 2017

46e jaargang, nr. 4, December 2016

46e jaargang, nr. 3, September 2016

46e jaargang, nr. 2, Juni 2016

46e jaargang, nr. 1, Maart 2016

45e jaargang, nr. 4, December 2015

45e jaargang, nr. 3, September 2015

45e jaargang, nr. 2, Juni 2015

45e jaargang, nr. 1, Maart 2015

44e jaargang, nr. 4, December 2014

KERK EN OECUMENE 50 JAAR NA VATICANUM II
 
Zoals in de twee vorige jaargangen wordt ook in het decembernummer van 2014 teruggeblikt op de erfenis en de receptie van het tweede Vaticaanse Concilie. Dit keer gaat de aandacht uit naar de ecclesiologie en de oecumene. De visie op kerk en oecumene zorgden voor heel wat spanningen tussen de concilievaders. 

KERK EN OECUMENE 50 JAAR NA VATICANUM II

Zoals in de twee vorige jaargangen wordt ook in het decembernummer van 2014 teruggeblikt op de erfenis en de receptie van het tweede Vaticaanse Concilie. Dit keer gaat de aandacht uit naar de ecclesiologie en de oecumene. De visie op kerk en oecumene zorgden voor heel wat spanningen tussen de concilievaders. 

44e jaargang, nr. 3, September 2014

Artikels
  • Ten geleide ()

  • Searching for Parish Engagement Scale (SPES). Een aanzet tot een empirische, contextuele en theologische lezing van de hedendaagse kerk (Brendan Reed)

    In dit septembernummer brengen we in de eerste plaats een uitvoerig artikel van de Australische onderzoeker aan de KU Leuven, Brendan Reed. Naar het voorbeeld van het onderzoek dat in Leuven is opgezet om de katholieke identiteit van scholen te beschrijven (feitelijk en normatief), heeft de auteur een gelijkaardig onderzoek opgezet i.v.m. de parochie, dat de titel draagt Searching for Parish Engagement Scale (SPES). Het SPES-model is opgebouwd rond twee assen. Eén as toont het functionele aspect van de katholieke parochie in haar optreden in het publieke domein. Dit is de as Publiek-Privaat. De tweede as toont het dialogale karakter van religie en de relatie tussen dialoog en verkondiging binnen een katholieke parochie. Dat is de as Verkondiging-Dialoog. Deze twee assen vormen de basis van het SPES-model. Het snijpunt van beide assen, de verticale Publiek-Privaat-as en de horizontale Verkondiging-Dialoog-as, brengt vier kwadranten naar voren. Elk afzonderlijk parochietype biedt vervolgens een antwoord op de context waarin parochianen vandaag leven: de Overtuigde Parochie (Publiek-Verkondiging), de Geëngageerde Parochie (Publiek-Dialoog), de Serviceparochie (Privaat-Dialoog) en de Toegewijde Parochie (Privaat-Verkondiging). De bedoeling van dit SPES-model is om aan de parochies een instrument ter hand te stellen, waarmee ze tot een betere zelfkennis komen van het type parochie dat ze vertegenwoordigen. De lezing van dit artikel vraagt een gedegen inspanning, maar kan ongetwijfeld de parochies helpen om tot een betere zelfkennis te komen.

  • Het concilie van Trente en de katholieke hervorming. NI. Voorbereiding, verloop en hervormingsdecreten van het concilie (Pierre Trouillez)

    Vorig jaar, ter gelegenheid van de 450ste verjaardag van de afsluiting van het concilie van Trente op 30 december 1563, werd in congressen, colloquia en publicaties gepoogd om dit concilie objectiever te benaderen. In zijn bijdrage sluit Pierre Trouillez, docent kerkgeschiedenis aan het Johannes XXII seminarie te Leuven, bij deze beweging aan. Hij richt daarbij de schijnwerpers op de kerkhervormende betekenis van het concilie. In het eerste deel, dat in dit nummer van Collationes verschijnt, worden de voorgeschiedenis, het verloop en de besluiten van het concilie belicht. In het tweede deel, dat in het volgende nummer van dit tijdschrift verschijnt, zal hij de werkingsgeschiedenis beschrijven van de conciliaire decreten in de eerste decennia die op de kerkvergadering volgden. De ervaring leert immers dat tussen beslissingen op papier en de praktische uitvoering ervan soms veel licht kan zitten.

     

  • Internationale Theologische Commissie, Sensus fidei in het leven van de Kerk ()

    Het Tweede Vaticaans Concilie leerde dat alle gelovigen op hun eigen manier delen in de drie ambten van Christus als profeet, priester en koning. In dit kader besteedde het concilie aandacht aan de realiteit van de sensus fidei, de geloofszin van het  godsvolk. In de receptie en de toepassing van de leer van het concilie op dit punt kwamen evenwel veel vragen naar boven, met name wanneer het controverses betreft over een aantal leerstellige of morele kwesties. Wat is precies de sensus fidei, en hoe stel je die vast? Op welke Bijbelse bronnen kun je deze idee baseren, en hoe functioneert de sensus fidei in de overlevering van het geloof? Hoe verhoudt de sensus fidei zich tot het kerkelijke leergezag van paus en bisschoppen, en tot de theologie? Onder welke voorwaarden kan de sensus fidei authentieke toepassing vinden? Is de sensus fidei iets anders dan wat de meerderheid van de gelovigen op een bepaald moment of in een bepaalde omgeving vindt, en zo ja, waarin ligt dan het verschil? Daarom kreeg de Internationale Theologische Commissie te Rome de opdracht een document over deze belangrijke notie te publiceren. Het document verscheen in juni van dit jaar en we zijn blij dit nu al in Nederlandse vertaling van de hand van Maria ter Steeg te kunnen aanbieden. Het document kijkt eerst naar de Bijbelse bronnen voor de idee van de sensus fidei, en naar de manier waarop deze idee zich heeft ontwikkeld en gefunctioneerd heeft in de geschiedenis en de traditie van de Kerk. Vervolgens gaan het na wat de sensus fidei fidelis in wezen is, en hoe die zichtbaar wordt in het persoonlijke leven van de gelovige. Daarna reflecteert het document op de sensus fidei fidelium, dat wil zeggen, de ecclesiale vorm van de sensus fidei - eerst bekijkt het hoe die functioneert in de ontwikkeling van de christelijke leer en praktijk, dan hoe die zich verhoudt tot respectievelijk het leergezag en de theologie, en vervolgens kijkt het naar het belang ervan voor de oecumenische dialoog. Ten slotte probeert het document te beschrijven welke geesteshoudingen nodig zijn om op authentieke wijze in de sensus fidei te delen - de elementen daarvan vormen criteria om te beoordelen of er sprake is van ware sensus fidei - en reflecteert het op enkele toepassingen van de eigen bevindingen in het concrete kerkelijk leven. In het licht van de komende bosschoppensynode over familie en gezin lijkt een goed inzicht in de aard en de functie van de sensus fidei in het leven van de Kerk nuttig en nodig.

  • Boekbesprekingen ()

44e jaargang, nr. 2, Juni 2014

44e jaargang, nr. 1, Maart 2014

De digitale wereld

De digitalisering is bezig onze leefwereld en ons samenleven in een hoog tempo te veranderen. Wat gebeurt er zoal op dit gebied? Hoe reageert de Kerk erop in haar standpuntbepalingen? Welke ethische vragen worden door het gebruik van de sociale media opgeroepen? Welke consequenties doen zich gevoelen in het Kerk-zijn? Wat betekent het voor godsdienstonderwijs en pastoraat? Het zijn maar enkele van de vele vragen die door de digitalisering van onze wereld worden opgeroepen. Ze staan centraal in dit themanummer van Collationes. De diverse bijdragen zijn vooral eerste verkenningen van en ervaringen met een diep ingrijpende ontwikkeling, waarvan de gevolgen nog niet te overzien zijn. De digitalisering zal zonder twijfel in de komende decennia doorgaan en menigeen die actief is in Kerk en pastoraat, bezig houden. Des te meer is begeleidende reflectie relevant.

43e jaargang, nr. 4, December 2013

Vaticanum II en de liturgie

In het decembernummer van vorige jaargang (2012) hebben we de aandacht getrokken op de aanvang van het tweede Vaticaanse Concilie nu vijftig jaar geleden. Het is de bedoeling om dit dit jaar en de komende jaren opnieuw te doen en zo de werkzaamheden, de resultaten en de receptie van het concilie in kaart te brengen. Dit jaar (2013) richten we onze aandacht op de Constitutie over de heilige liturgie, Sacrosanctum Concilium.

43e jaargang, nr. 3, September 2013

‘Theologie vandaag’ … en morgen

Het document van de Internationale Theologische Commissie (ITC), ‘Theologie vandaag’, waarvan we vorig jaar een Nederlandse vertaling in Collationes publiceerden, heeft in theologische kringen in Nederland en Vlaanderen ruime aandacht gekregen. In dit nummer brengen we een viertal reacties, twee uit Vlaanderen en twee uit Nederland. 

 

Pastoraat tussen macht en mededogen

Daarna brengen we twee bijdragen die handelen over de omgang van de pastor met macht.

43e jaargang, nr. 2, Juni 2013

Gods spreken en de talen van de catechese

In dit themanumer nemen we drie bijdragen op van een congres dat in 2012 door de Europese Equipe voor Catechese (EEC) in Malta georganiseerd werd. Het congres was gewijd aan het thema: ‘Het woord is vlees geworden – Taal en talen in de catechese’. M.a.w. hoe komt de taal van Gods spreken ter sprake in de vele talen (in ruime zin) van de catechetische bedrijvigheid? Welke talen kan de catechese als geloofsverkondiging spreken om recht te doen aan Gods mysterie en aan de hedendaagse mens? Michel de Certeau signaleerde twee problemen in het spreken van kerkmensen: “Er is geen communicatie, en we hebben ook niets te communiceren”. Voor de Certeau spreken wij niet in de leegte, maar vanuit een leegte in onszelf. De crisis van de taal is geen crisis van woorden maar een crisis van de geloofservaring zelf. Het gaat er dan niet gewoon om de meest geschikte taal te vinden om over God te spreken, maar in de catechese wegen te vinden om de ervaring van God toegankelijk te maken, persoonlijk en in gemeenschap. En hiertoe kunnen filosofie en fundamentele theologie een bijdrage leveren. Deze vraag werd dan ook voorgelegd aan prof. Salvatore Curro, voorzitter van de Italiaanse vereniging voor catecheten maar van huis uit fundamentaaltheoloog, en aan prof. em. Ignace Verhack, godsdienstfilosoof: waarom is de taal op fundamenteel niveau geen louter instrument voor kennis en communicatie, dialoog en interpretatie, maar veeleer de symbolische beleving van ons in de wereld zijn? En vervolgens: hoe verhouden zich hierbij de taal van het geloof en de taal van het menszijn?

 .

43 e jaargang, nr. 1, Maart 2013

42e jaargang, nr. 4, December 2012

42e jaargang, nr. 3, September 2012

Het septembernummer 2012 van Collationes brengt vier bijdragen over het thema "Sacramenten: anders bekeken". Twee bijdragen handelen over de initiatiesacramenten, en twee bijdragen over het huwelijk.

42e jaargang, nr. 2, Juni 2012

42e jaargang, nr. 1, Januari 2012

41e jaargang, nr. 4, December 2011

HERSENEN EN GEEST

41e jaargang, nr. 3, September 2011

De blijvende betekenis van John Henry Newman

41e jaargang, nr. 2, Juni 2011

Christen worden - De band tussen geloof en sacrament in de christelijke initiatie

41e jaargang, nr. 1, Januari 2011

Vitale kerk nabij? Lokaal kerk vormen vandaag

40e jaargang, nr. 4, December 2010

COLLATIONES 40 JAAR

40e jaargang, nr. 3, September 2010

Trouwen in de kerk: Waarom en hoe?

40e jaargang, nr. 2, Juni 2010

40e jaargang, nr. 1, Maart 2010

39e jaargang, nr. 4, December 2009

Zorg voor de kwetsbare mens

39e jaargang, nr. 3, September 2009

39e jaargang, nr. 2, Juni 2009

39e jaargang, nr. 1, Maart 2009

38e jaargang, nr. 4, December 2008

38e jaargang, nr. 3, September 2008

38e jaargang, nr. 2, Juni 2008

38e jaargang, nr. 1, Maart 2008

37e jaargang, nr. 4, December 2007

37e jaargang, nr. 3, September 2007

37e jaargang, nr. 2, Juni 2007

Kerkelijke vormingswerk

37e jaargang, nr. 1, Maart 2007

36e jaargang, nr. 4, December 2006

36e jaargang, nr. 3, September 2006

Het gebed

36e jaargang, nr. 2, April 2006

36e jaargang, nr. 1, Januari 2006

35e jaargang, nr. 4, December 2005

35e jaargang, nr. 3, September 2005

35e jaargang, nr. 2, Juli 2005

De nieuwe bijbelvertaling

35e jaargang, nr. 1, Januari 2005

Info:

Collationes

Driemaandelijks tijdschrift voor theologie en pastoraal

Zie ook het videofragment uit Braambos naar aanleiding van de feestelijke viering van 40 jaar Collationes.

Hoofdredacteur:  

Adelbert Denaux (K.U. Leuven)

Secretaris: 

Pierre Trouillez (Aartsbisdom Mechelen-Brussel)

Administratief beheerder: 

Hans Vandenholen (Bisdom Gent)

Redactieraad: 

Stefaan Franco (Bisdom Brugge)

Marc Steen (Bisdom Brugge)

Joris Polfliet (Bisdom Gent)

Hendrik Hoet (Bisdom Antwerpen)

Bert Benats (Bisdom Hasselt)

Peter De Mey (K.U. Leuven)

Didier Pollefeyt (K.U. Leuven)

Kristof Struys (K.U. Leuven)

Stijn Van den Bossche

Anne Vandenhoeck

Carine Devogelaere

Harm Goris (TST, Nederland)

Administratie: 
(abonnering, adreswijziging, alle administratieve aangelegenheden)

Biezekapelstraat 2 - 9000 Gent

Tel. 09/235 78 45

Bankrekening 446-0015201-15

Redactie:
(recensie-exemplaren, ruilabonnementen en alle redactionele briefwisseling)

Potterierei 72 - 8000 Brugge

Boeken ter recensie: 

p/a Dr. Hans Debel, Potterierei 72, 8000 Brugge

 

De bijdragen verschijnen onder verantwoordelijkheid van de auteur die, indien gewenst, het imprimatur van zijn ordinarius vraagt.

Verantw. uitgever:   

Hans Vandenholen, Biezekapelstraat 2, 9000 Gent,
voor Collationes. Tijdschrift voor Theologie en Pastoraal.
www.collationes.be

 

Abonnering:

€ 30 (buitenland: € 35) op Internationaal
Bankrekeningnummer KBC: IBAN BE 83446001 5201 15 BIC KREDBEBB.
Los nummer:  € 10.
Studentenabonnementen: € 15 (abonnering uitsluitend door bemiddeling van het instituut waar zij ingeschreven zijn).
Abonnementsopzeggingen dienen te gebeuren vóór 1 januari.
Proefnummer op aanvraag: Hans.Vandenholen@kerknet.be

Info voor auteurs:

Richtlijnen voor auteurs.

Volg Thomas op