Tijdschriften

Tijdschrift: Collationes

Driemaandelijks tijdschrift voor theologie en pastoraal

Zie ook het videofragment uit Braambos naar aanleiding van de feestelijke viering van 40 jaar Collationes.

Praktische informatie Contacteer dit tijdschrift

Nummers:

47e jaargang, nr. 3, September 2017

47e jaargang, nr. 2, Juni 2017

47e jaargang, nr. 1, Maart 2017

46e jaargang, nr. 4, December 2016

46e jaargang, nr. 3, September 2016

46e jaargang, nr. 2, Juni 2016

46e jaargang, nr. 1, Maart 2016

45e jaargang, nr. 4, December 2015

45e jaargang, nr. 3, September 2015

45e jaargang, nr. 2, Juni 2015

45e jaargang, nr. 1, Maart 2015

44e jaargang, nr. 4, December 2014

KERK EN OECUMENE 50 JAAR NA VATICANUM II
 
Zoals in de twee vorige jaargangen wordt ook in het decembernummer van 2014 teruggeblikt op de erfenis en de receptie van het tweede Vaticaanse Concilie. Dit keer gaat de aandacht uit naar de ecclesiologie en de oecumene. De visie op kerk en oecumene zorgden voor heel wat spanningen tussen de concilievaders. 

KERK EN OECUMENE 50 JAAR NA VATICANUM II

Zoals in de twee vorige jaargangen wordt ook in het decembernummer van 2014 teruggeblikt op de erfenis en de receptie van het tweede Vaticaanse Concilie. Dit keer gaat de aandacht uit naar de ecclesiologie en de oecumene. De visie op kerk en oecumene zorgden voor heel wat spanningen tussen de concilievaders. 

44e jaargang, nr. 3, September 2014

44e jaargang, nr. 2, Juni 2014

44e jaargang, nr. 1, Maart 2014

De digitale wereld

De digitalisering is bezig onze leefwereld en ons samenleven in een hoog tempo te veranderen. Wat gebeurt er zoal op dit gebied? Hoe reageert de Kerk erop in haar standpuntbepalingen? Welke ethische vragen worden door het gebruik van de sociale media opgeroepen? Welke consequenties doen zich gevoelen in het Kerk-zijn? Wat betekent het voor godsdienstonderwijs en pastoraat? Het zijn maar enkele van de vele vragen die door de digitalisering van onze wereld worden opgeroepen. Ze staan centraal in dit themanummer van Collationes. De diverse bijdragen zijn vooral eerste verkenningen van en ervaringen met een diep ingrijpende ontwikkeling, waarvan de gevolgen nog niet te overzien zijn. De digitalisering zal zonder twijfel in de komende decennia doorgaan en menigeen die actief is in Kerk en pastoraat, bezig houden. Des te meer is begeleidende reflectie relevant.

43e jaargang, nr. 4, December 2013

Vaticanum II en de liturgie

In het decembernummer van vorige jaargang (2012) hebben we de aandacht getrokken op de aanvang van het tweede Vaticaanse Concilie nu vijftig jaar geleden. Het is de bedoeling om dit dit jaar en de komende jaren opnieuw te doen en zo de werkzaamheden, de resultaten en de receptie van het concilie in kaart te brengen. Dit jaar (2013) richten we onze aandacht op de Constitutie over de heilige liturgie, Sacrosanctum Concilium.

43e jaargang, nr. 3, September 2013

‘Theologie vandaag’ … en morgen

Het document van de Internationale Theologische Commissie (ITC), ‘Theologie vandaag’, waarvan we vorig jaar een Nederlandse vertaling in Collationes publiceerden, heeft in theologische kringen in Nederland en Vlaanderen ruime aandacht gekregen. In dit nummer brengen we een viertal reacties, twee uit Vlaanderen en twee uit Nederland. 

 

Pastoraat tussen macht en mededogen

Daarna brengen we twee bijdragen die handelen over de omgang van de pastor met macht.

43e jaargang, nr. 2, Juni 2013

Gods spreken en de talen van de catechese

In dit themanumer nemen we drie bijdragen op van een congres dat in 2012 door de Europese Equipe voor Catechese (EEC) in Malta georganiseerd werd. Het congres was gewijd aan het thema: ‘Het woord is vlees geworden – Taal en talen in de catechese’. M.a.w. hoe komt de taal van Gods spreken ter sprake in de vele talen (in ruime zin) van de catechetische bedrijvigheid? Welke talen kan de catechese als geloofsverkondiging spreken om recht te doen aan Gods mysterie en aan de hedendaagse mens? Michel de Certeau signaleerde twee problemen in het spreken van kerkmensen: “Er is geen communicatie, en we hebben ook niets te communiceren”. Voor de Certeau spreken wij niet in de leegte, maar vanuit een leegte in onszelf. De crisis van de taal is geen crisis van woorden maar een crisis van de geloofservaring zelf. Het gaat er dan niet gewoon om de meest geschikte taal te vinden om over God te spreken, maar in de catechese wegen te vinden om de ervaring van God toegankelijk te maken, persoonlijk en in gemeenschap. En hiertoe kunnen filosofie en fundamentele theologie een bijdrage leveren. Deze vraag werd dan ook voorgelegd aan prof. Salvatore Curro, voorzitter van de Italiaanse vereniging voor catecheten maar van huis uit fundamentaaltheoloog, en aan prof. em. Ignace Verhack, godsdienstfilosoof: waarom is de taal op fundamenteel niveau geen louter instrument voor kennis en communicatie, dialoog en interpretatie, maar veeleer de symbolische beleving van ons in de wereld zijn? En vervolgens: hoe verhouden zich hierbij de taal van het geloof en de taal van het menszijn?

 .

43 e jaargang, nr. 1, Maart 2013

42e jaargang, nr. 4, December 2012

42e jaargang, nr. 3, September 2012

Het septembernummer 2012 van Collationes brengt vier bijdragen over het thema "Sacramenten: anders bekeken". Twee bijdragen handelen over de initiatiesacramenten, en twee bijdragen over het huwelijk.

42e jaargang, nr. 2, Juni 2012

42e jaargang, nr. 1, Januari 2012

41e jaargang, nr. 4, December 2011

HERSENEN EN GEEST

41e jaargang, nr. 3, September 2011

De blijvende betekenis van John Henry Newman

41e jaargang, nr. 2, Juni 2011

Christen worden - De band tussen geloof en sacrament in de christelijke initiatie

41e jaargang, nr. 1, Januari 2011

Vitale kerk nabij? Lokaal kerk vormen vandaag

40e jaargang, nr. 4, December 2010

COLLATIONES 40 JAAR

40e jaargang, nr. 3, September 2010

Trouwen in de kerk: Waarom en hoe?

40e jaargang, nr. 2, Juni 2010

40e jaargang, nr. 1, Maart 2010

39e jaargang, nr. 4, December 2009

Zorg voor de kwetsbare mens

39e jaargang, nr. 3, September 2009

39e jaargang, nr. 2, Juni 2009

Artikels
  • Twee keer de parochieassistent(e) (Henk Witte)

    Henk Witte, hoofddocent aan de Faculteit Katholieke Theologie van de Universiteit van Tilburg, beoogt deze twee inleidingen te plaatsen en door te denken op enkele theologische vragen die zij oproepen. Beide inleiders reflecteren op de moeilijke positie van de leken die professioneel betrokken zijn in de pastorale zending van de Kerk

  • De identiteit van de parochieassistenten binnen de Vlaamse Kerk (Inge Cordemans)

    De bijdrage van Cordemans weerspiegelt de situatie van de Kerk in Vlaanderen.

  • Parochieassistent(e) in zwaar weer? Praktisch-theologische uitdagingen voor religieus leiderschap (Stefan Gärtner)

    De inleiding van Gärtner is in onze contreien wellicht minder bekend. Zijn bijdrage veronderstelt immers de courante denkkaders van de praktische theologie in Duitsland. Die vertrekt vanuit het algemene antropologische gegeven dat mensen voor elkaar zorgen en ziet daarin de grondslag van het pastoraat. Dit ligt in de lijn van het denken van de Pastorale Constitutie van Vaticanum II Gaudium et spes, die aandacht had voor de beweging van de wereld naar de kerk toe, terwijl Lumen gentium eerder de beweging van de kerk naar de wereld ter sprake bracht. Dit uitgangspunt doet meerdere kwesties rijzen in verband met de sacramententheologie. Bijvoorbeeld, hoe is de antropologische basis gerelateerd aan de constitutieve betekenis van de sacramenten, en wat is het impact van de transfer van zorg naar pastorale zorg op het drievoudig ambt?

  • De missionaire bekering van de catechese. Een uitdaging vanuit het perspectief van het catechumenaat (Jordi D'Arquer)

    In al onze bisdommen en kerkgemeenschappen leeft de vraag: hoe de catechese vernieuwen, hoe ze een echt missionair elan geven, hoe een antwoord bieden op het zwakke geloof van een zo groot aantal gedoopten, hoe kunnen we ertoe bijdragen om tot een echte christelijke initiatie te komen? We hebben het moeilijk om adequate antwoorden te vinden. Maar het is ook waar dat we ons op een belangrijk historisch moment bevinden. We zien dat het catechumenaat meer en meer realiteit wordt in heel Europa, ook in kerken die eerder traditioneel katholiek zijn. In dat verband is De Orde van dienst voor de christelijke initiatie van volwassenen (Ordo Initiationis Christianae Adultorum, 1977), een vrucht van het tweede Vaticaans concilie, tot op vandaag nog een te weinig erkend document. Tijdens een congres in Lissabon hield de Spaanse priester Jordi D’Arquer i Terrasa een interessante lezing over “De missionaire bekering van de catechese, een uitdaging vanuit het perspectief van het catechumenaat”. In deze bijdrage neemt hij de actuele situatie in ogenschouw, herinnert hij aan de fundamentele bestanddelen van het catechumenaat en probeert hij enkele mogelijke handelingspistes aan te reiken of minstens een catechetische en pastorale reflectie. Stijn Van den Bossche bracht een Nederlandse vertaling van deze lezing.

  • De Nouvelle Théologie: een scharniergeneratie van theologen tussen modernisme en Vaticanum II (Jürgen Mettepenningen)

    In zijn bijdrage toont Jürgen Mettepenningen, postdoctoraal onderzoeker van FWO-Vlaanderen, aan hoe een generatie theologen – vertegenwoordigers van de nouvelle théologie (c. 1935-1965) – dient te worden beschouwd als de generatie die de band gelegd heeft tussen de modernistische crisis en het tweede Vaticaans Concilie. Hij schetst vooreerst de theologisch-historische achtergrond van de crisis van het modernisme. Vervolgens wordt de nouvelle théologie in vier fasen of gestalten ingedeeld: de thomistische herbronning (1935-1942, vooral Dominicanen), de theologische herbronning (1942-1950, vooral Jezuïeten), de internationalisering van de beweging (1950-1962, vooral in Nederlandssprekende en Duitse regio’s) en de aanvaarding ervan (1962-1965, tijdens Vaticanum II). Vooraleer conclusies te trekken maakt de auteur enkele opmerkingen om tot een meer genuanceerd beeld van deze theologische hernieuwingsbeweging te komen.

  • Jobs pijn in beeld. Het gebruik van metaforen in Jobs zelfbeschrijvingen (Pierre Van Hecke)

    Pierre Van Hecke, werkzaam aan de K.U. Leuven, wijdt een artikel aan “Jobs pijn in beeld. Het gebruik van metaforen in Jobs zelfbeschrijvingen”. Het O.T.-ische boek gebruikt een overvloed aan metaforen om het lijden van Job te beschrijven. Na een korte inleiding over het gebruik van metaforen om emoties te beschrijven, schenkt de auteur aandacht aan vier groepen van vaak gebruikte metaforen in het boek Job: (1) leven als een weg; (2) leven en geluk als licht, en lijden als duisternis; (3) lijden als opgejaagd worden en rusteloos zijn, als voortdurend in de gaten gehouden worden, zelfs door God; (4) een laatste, bijzonder interessante groep metaforen conceptualiseert lijden en gezondheid in termen van de zogeheten aggregatietoestanden van stoffen (vast, vloeibaar en gasvormig) en van de overgangen van de ene naar de andere toestand. De auteur wijst op het belang van deze rijke beeldspraak.

  • Kroniekrecensie: Jezus en de evangelies. Reactie van een exegeet op J. Ratzingers Jezus van Nazareth (Maarten Menken)

    Het Jezusboek van Joseph Ratzinger, de huidige paus Benedictus XVI, dat verscheen in 2007, heeft in vele kringen reacties en reflecties opgeroepen. De schrijver had de lezer trouwens daartoe uitgenodigd, omdat hij zijn boek niet opvat als een document van het leergezag maar als het werk van een theoloog. In zijn kroniekrecensie brengt de exegeet Maarten Menken, van Utrecht-Tilburg, een kritische bespreking van dit werk, waarbij hij vooral ingaat op uitgesproken voorkeur van Joseph Ratzinger voor een canonische interpretatie van de teksten.

  • BOEKBESPREKINGEN ()

  • Ingezonden boeken ()

39e jaargang, nr. 1, Maart 2009

38e jaargang, nr. 4, December 2008

38e jaargang, nr. 3, September 2008

38e jaargang, nr. 2, Juni 2008

38e jaargang, nr. 1, Maart 2008

37e jaargang, nr. 4, December 2007

37e jaargang, nr. 3, September 2007

37e jaargang, nr. 2, Juni 2007

Kerkelijke vormingswerk

37e jaargang, nr. 1, Maart 2007

36e jaargang, nr. 4, December 2006

36e jaargang, nr. 3, September 2006

Het gebed

36e jaargang, nr. 2, April 2006

36e jaargang, nr. 1, Januari 2006

35e jaargang, nr. 4, December 2005

35e jaargang, nr. 3, September 2005

35e jaargang, nr. 2, Juli 2005

De nieuwe bijbelvertaling

35e jaargang, nr. 1, Januari 2005

Info:

Collationes

Driemaandelijks tijdschrift voor theologie en pastoraal

Zie ook het videofragment uit Braambos naar aanleiding van de feestelijke viering van 40 jaar Collationes.

Hoofdredacteur:  

Adelbert Denaux (K.U. Leuven)

Secretaris: 

Pierre Trouillez (Aartsbisdom Mechelen-Brussel)

Administratief beheerder: 

Hans Vandenholen (Bisdom Gent)

Redactieraad: 

Stefaan Franco (Bisdom Brugge)

Marc Steen (Bisdom Brugge)

Joris Polfliet (Bisdom Gent)

Hendrik Hoet (Bisdom Antwerpen)

Bert Benats (Bisdom Hasselt)

Peter De Mey (K.U. Leuven)

Didier Pollefeyt (K.U. Leuven)

Kristof Struys (K.U. Leuven)

Stijn Van den Bossche

Anne Vandenhoeck

Carine Devogelaere

Harm Goris (TST, Nederland)

Administratie: 
(abonnering, adreswijziging, alle administratieve aangelegenheden)

Biezekapelstraat 2 - 9000 Gent

Tel. 09/235 78 45

Bankrekening 446-0015201-15

Redactie:
(recensie-exemplaren, ruilabonnementen en alle redactionele briefwisseling)

Potterierei 72 - 8000 Brugge

Boeken ter recensie: 

p/a Dr. Hans Debel, Potterierei 72, 8000 Brugge

 

De bijdragen verschijnen onder verantwoordelijkheid van de auteur die, indien gewenst, het imprimatur van zijn ordinarius vraagt.

Verantw. uitgever:   

Hans Vandenholen, Biezekapelstraat 2, 9000 Gent,
voor Collationes. Tijdschrift voor Theologie en Pastoraal.
www.collationes.be

 

Abonnering:

€ 30 (buitenland: € 35) op Internationaal
Bankrekeningnummer KBC: IBAN BE 83446001 5201 15 BIC KREDBEBB.
Los nummer:  € 10.
Studentenabonnementen: € 15 (abonnering uitsluitend door bemiddeling van het instituut waar zij ingeschreven zijn).
Abonnementsopzeggingen dienen te gebeuren vóór 1 januari.
Proefnummer op aanvraag: Hans.Vandenholen@kerknet.be

Info voor auteurs:

Richtlijnen voor auteurs.

Volg Thomas op